{"id":83,"date":"2014-10-21T22:18:27","date_gmt":"2014-10-21T19:18:27","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mbirekul.com\/?p=83"},"modified":"2014-10-21T22:18:27","modified_gmt":"2014-10-21T19:18:27","slug":"arastirma-yapanlarin-dikkatine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mbirekul.com\/?p=83","title":{"rendered":"Ara\u015ft\u0131rma Yapanlar\u0131n Dikkatine !"},"content":{"rendered":"<h1>Nicel ve Nitel Ara\u015ft\u0131rma Y\u00f6ntemleri<\/h1>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Son y\u0131llarda nitel ara\u015ft\u0131rma tekniklerini kullananlar\u0131n say\u0131s\u0131nda bir art\u0131\u015f g\u00f6zlenmektedir.Bununla birlikte nitel ara\u015ft\u0131rmay\u0131 tercih edenler aras\u0131nda nitel ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6\u011feleri ve genel \u00e7er\u00e7evesi hakk\u0131nda uzla\u015f\u0131lan bir tan\u0131mlama yoktur.<\/p>\n<p>Say\u0131sal analize dayal\u0131 nicel ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerine alternatif olarak son y\u0131llarda h\u0131zla geli\u015fen ve sosyal bilimler alan\u0131nda gittik\u00e7e artan oranda kabul g\u00f6rmeye ba\u015flayan nitel ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerinin, \u00fclkemizdeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara tan\u0131t\u0131lmas\u0131 ve bu y\u00f6ntemlerin \u00e7e\u015fitli alanlardaki ara\u015ft\u0131rmalara yapabilece\u011fi potansiyel katk\u0131s\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 bir zorunluluk haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Nitel ara\u015ft\u0131rmay\u0131 \u015fu \u015fekilde tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; nitel ara\u015ft\u0131rma (belli bir nokta \u00fczerinde)odaklanmada \u00e7ok metodlu ara\u015ft\u0131rma problemine yorumlamac\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131 benimseyen bir y\u00f6ntemdir. Bunun anlam\u0131 nitel ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ara\u015ft\u0131rma konusu olan fenomenleri kendi ortamlar\u0131nda ele almalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015fl\u0131ca iki ara\u015ft\u0131rma metodolojisi vard\u0131r:<br \/>\n\u00d8 Niceliksel ara\u015ft\u0131rma (quantitative research)<br \/>\n\u00d8 Niteliksel ara\u015ft\u0131rma (qualitative research)<\/p>\n<p>Biyoloji, kimya, fizik, m\u00fchendislik gibi do\u011fa bilimleri alanlar\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6zlem ve \u00f6l\u00e7meye dayan\u0131r. G\u00f6zlem ve \u00f6l\u00e7melerin tekrarlanabildi\u011fi ve objektif yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalara niceliksel, say\u0131sal (quantitative) ara\u015ft\u0131rma denir.<\/p>\n<p>Psikoloji, sosyoloji, antropoloji, e\u011fitim gibi sosyal bilim alanlar\u0131nda insan ve toplum davran\u0131\u015flar\u0131 incelenmektedir. Bu davran\u0131\u015flar\u0131 say\u0131larla a\u00e7\u0131klamak zordur. \u00d6l\u00e7\u00fcmler bize ka\u00e7 ki\u015finin nas\u0131l davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir, ama ?ni\u00e7in?? sorusuna cevap veremez.<\/p>\n<p>\u0130nsan ve grup davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ?ni\u00e7in?ini anlamaya y\u00f6nelik ara\u015ft\u0131rmalara niteliksel (?qualitative?) ara\u015ft\u0131rma denir.<\/p>\n<p>Nitel ara\u015ft\u0131rmalar d\u00fcnyan\u0131n sosyal y\u00f6n\u00fc ile ilgilenir ve \u015fu sorulara yan\u0131t arar:<br \/>\n\u00d8 \u0130nsanlar ni\u00e7in b\u00f6yle davran\u0131r?<br \/>\n\u00d8 Kanaatler ve vaziyet al\u0131\u015flar nas\u0131l olu\u015fur?<br \/>\n\u00d8 \u0130nsanlar \u00e7evrelerinde olup bitenden nas\u0131l etkilenir?<br \/>\n\u00d8 K\u00fclt\u00fcrler ni\u00e7in ve nas\u0131l geli\u015fir?<br \/>\n\u00d8 Sosyal gruplar aras\u0131ndaki farklar nelerdir?<\/p>\n<p>Nitel Ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00d6zellikleri<br \/>\nNitel ara\u015ft\u0131rma ni\u00e7in, nas\u0131l,ne \u015fekilde sorular\u0131na yan\u0131t arar.<br \/>\nNitel ara\u015ft\u0131rma ki\u015filerin kanaatleri, tecr\u00fcbeleri, alg\u0131lar\u0131 ve duygular\u0131 gibi subjektif verilerle (data) me\u015fgul olur.<br \/>\nNitel ara\u015ft\u0131rma bir sosyal olay\u0131 do\u011fal ortam\u0131 ve do\u011fal olu\u015fumu i\u00e7inde tasvir eder.<br \/>\nNitel ara\u015ft\u0131rma bir durumu ili\u015fki ba\u011flant\u0131lar\u0131 i\u00e7inde anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.Bir olay\u0131 etkileyen de\u011fi\u015fkenleri kendisi ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma literat\u00fcr\u00fcne g\u00f6re nitel ara\u015ft\u0131rman\u0131n belli ba\u015fl\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri \u015funlard\u0131r.<br \/>\nVeri:De\u011fi\u015fik kaynaklardan elde edilebilir. Nitel ara\u015ft\u0131rmalarda veriler g\u00f6zlem, m\u00fclakat ve anket yoluyla toplan\u0131r. Zaman al\u0131c\u0131 olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rneklemler \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Analitik ya da yorumlay\u0131c\u0131 prosed\u00fcrler:Bunlar bulgulara ya da teorilere ula\u015fmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rlar.Bu prosed\u00fcrler verilerin kavramla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da i\u00e7erir.<\/p>\n<p>Yaz\u0131l\u0131 ya da s\u00f6zl\u00fc raporlar:Bu raporlar bilimsel dergilerde ya da konferanslarda sunulabilir.<\/p>\n<p>Nitel Ara\u015ft\u0131rmada Kullan\u0131lan Ba\u015fl\u0131ca Y\u00f6ntemler<br \/>\n1-Tracer(\u0130z S\u00fcrme) \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131<br \/>\n2-Payda\u015f Analizi(Stakeholder)<br \/>\n3-\u00d6rnek Olay(Vaka)Y\u00f6ntemi<br \/>\n4-S\u00f6zl\u00fc Tarih<br \/>\n5-Odak(Focus)Gruplar\u0131 Y\u00f6ntemi<\/p>\n<p>1-Tracer(\u0130z S\u00fcrme)Y\u00f6ntemi<br \/>\nTracer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 nitel ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerinden biri olup hem veri toplama hem de \u00f6rneklemenin g\u00fcvenirli\u011fini sa\u011flamaya y\u00f6nelik bir y\u00f6ntemdir.Tracer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u015fu \u015fekilde tan\u0131mlanabilir;?baz\u0131 etiketlerin(\u00f6rne\u011fin d\u00f6k\u00fcmanlar)yard\u0131m\u0131yla belirli bir zaman diliminde ve ilgili gruplar \u00fczerinde \u00f6rg\u00fctsel s\u00fcre\u00e7lerin tan\u0131mlanmas\u0131 metodudur.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinin,mercek alt\u0131na al\u0131nan kurumun \u00fcyeleri ile g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi ve ileri a\u015famalarda yararlan\u0131lacak anahtar bilgi kaynaklar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131,bu yakla\u015f\u0131m\u0131 nitel veri toplama s\u00fcrecinin yard\u0131mc\u0131s\u0131 bir ara\u00e7 konumuna sokmaktad\u0131r.Bilgi ula\u015fmaya yard\u0131mc\u0131 olacak kaynaklar\u0131n belirlenmesinden sonra m\u00fclakatlar ve anketler gibi herhangi bir veri toplama y\u00f6ntemi kullan\u0131labilir.<\/p>\n<p>Tracer yakla\u015f\u0131m\u0131 ayr\u0131ca tesad\u00fcf\u00fc olmayan \u00f6rneklemenin bir ba\u015fka \u00e7e\u015fidi olan kar topu \u00f6rneklemeye de benzemektedir.Kartopu \u00f6rnekleme de;ara\u015ft\u0131rmac\u0131 bir bilgi verici ile ba\u015flar ve ara\u015ft\u0131rma s\u00fcreci devam ettik\u00e7e kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 aynen bir kartopu gibi yuvarlanarak artar.Tracer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve kartopu \u00f6rnekleme aras\u0131ndaki en \u00f6nemli fark tracer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan \u00f6nerilen yeni bilgi kaynaklar\u0131 di\u011fer kaynaklar yard\u0131m\u0131yla analizde kontrol edilir.Yani yeni kaynaklar her zaman kabul edilmeyebilir.<\/p>\n<p>Tracer ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 alt\u0131 basamaktan olu\u015fur;<br \/>\nEtiketlerin tan\u0131mlanmas\u0131:\u0130zlenecek s\u00fcre\u00e7le ilgili etiketlerin listelenmesidir.<br \/>\n\u00d6rnekleme \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc:Ara\u015ft\u0131rmaya konu olan s\u00fcrecin spesifik durumlar\u0131n\u0131n \u00f6rneklenmesi i\u00e7in \u00f6l\u00e7\u00fct olu\u015fturulmas\u0131.<br \/>\nSpesifik etiketlerin kontrol\u00fc:Etiketlerin belli bir kal\u0131ba sokulmas\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u0130lgili bilgi vericilerin ilk defa tan\u0131mlanmas\u0131:Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ara\u015ft\u0131rma konusu ile ilgili olarak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecek kat\u0131l\u0131mc\u0131lar belirlenmek \u00fczere etiketleri inceler ve bu tracer ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n ilk bilgi vericilere ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u015famad\u0131r.<br \/>\nVeri toplama ve sonraki bilgi kaynaklar\u0131n\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131:Ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n kimlerle g\u00f6r\u00fc\u015fece\u011fine karar vermesi gerekir.Olas\u0131 bilgi kayna\u011f\u0131 adaylar\u0131 aranmal\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n bitirilmesi:Daha fazla bilgi elde edilemedi\u011fi zaman doyma noktas\u0131na gelinmi\u015ftir ve ara\u015ft\u0131rma bitirilmelidir.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin b\u00fcy\u00fck i\u015fletmelerde \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerin teknolojiye bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile ilgili tutumlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak istedi\u011fimizde \u00f6zel \u015firket ya da \u015firketlerde bu konuyla ilgili bilgi verebilecek y\u00f6neticilerle m\u00fclakat yaparak nitel bir ara\u015ft\u0131rma yapmak istiyoruz.Ancak bu konuda hangi y\u00f6neticinin ne \u00f6l\u00e7\u00fcde bilgi sahibi oldu\u011funu bilmedi\u011fimiz i\u00e7in tracer y\u00f6ntemi ile iz s\u00fcrmemiz gerekmektedir ki yeni bilgi kaynaklar\u0131na ula\u015f\u0131labilelim..Bu \u015fekilde tekrar tekrar g\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6neticilerle biz bir m\u00fclakat listesi elde etmi\u015f oluruz.Sonunda belli bir noktada g\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015filerden ayn\u0131 bilgileri almaya ba\u015flayaca\u011f\u0131z ki buda bizim doyum noktas\u0131na geldi\u011fimizi yani \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 sonland\u0131rmam\u0131z gerekti\u011fini belirtir.<\/p>\n<p>2-Payda\u015f Analizi<br \/>\nPayda\u015f analizi \u00f6rg\u00fctsel psikolojiye g\u00f6re herhangi bir fenomenin \u00e7evresinde \u00e7ok say\u0131da olan,fenomenin kendisini etkileyen ve\/veya kendisinden etkilenen ve bir \u015fekilde ilgisi olan ilgili partilerin gruplar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayanan bir ara\u015ft\u0131rma yakla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6nerilen projeden olumlu veya olumsuz y\u00f6nde etkilenebilecek t\u00fcm payda\u015f gruplar\u0131n\u0131n tespit edilmesini, bu gruplar\u0131n ilgi alanlar\u0131n\u0131n, sorunlar\u0131n\u0131n, potansiyellerinin ve di\u011fer \u00f6zeliklerinin belirlenmesini ve analizini i\u00e7ermektedir. Bu analizin sonu\u00e7lar\u0131 daha sonra proje<br \/>\ntasar\u0131m\u0131na yans\u0131t\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Payda\u015flar: Bir proje\/programla bir ilgisi olan bireyler, insan gruplar\u0131, kurum\/kurulu\u015flar veya firmalar payda\u015f? olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r Proje veya programlar\u0131n faaliyet veya \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131ndan (sonu\u00e7lar\u0131ndan) do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak olumlu veya olumsuz y\u00f6nde etkilenebilir veya proje s\u00fcrecini etkileyebilirler. Genellikle farkl\u0131 alt gruplar\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n<p>Payda\u015flardan g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkili olanlar fenomen \u00fczerinde ve di\u011fer ilgili partiler \u00fczerinde etkili olanlar\u0131 daha kolayca tan\u0131rlar.Ayn\u0131 zamanda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bir ya da daha fazla payda\u015fla i\u015fe ba\u015flarlar ve kendileri de daha sonra payda\u015f haline gelirler.<\/p>\n<p>Nitel ara\u015ft\u0131rmalarda kullan\u0131lan b\u00fct\u00fcn metodlar ayn\u0131 zamanda payda\u015f analizinde de kullan\u0131labilmektedir.Genel olarak payda\u015f analizindeki ara\u015ft\u0131rma basamaklar\u0131 \u015funlard\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d8 \u0130lgilenilen fenomenin tan\u0131mlanmas\u0131<br \/>\n\u00d8 \u0130lgili partilerin indirgenmesi<br \/>\n\u00d8 Daha ileri d\u00fczeyde veri toplanmas\u0131<br \/>\n\u00d8 Ara\u015ft\u0131rma sorular\u0131n\u0131 cevaplamaya y\u00f6nelik veri toplanmas\u0131<br \/>\n\u00d8 Rapor yaz\u0131lmas\u0131,sunulmas\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n g\u00f6sterilmesi<\/p>\n<p>Bir projede b\u00fcy\u00fck \u015firketlerde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n teknoloji yard\u0131m\u0131yla e\u011fitilmeleri konusunda kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlar\u0131 inceleyelim.Bu konuyu ara\u015ft\u0131r\u0131rken as\u0131l ara\u015ft\u0131rma sorunlar\u0131m\u0131z olan personel e\u011fitimi ve teknoloji gibi konular\u0131 derinlemesine ara\u015ft\u0131rabilmek i\u00e7in bu konularla ilgisi olan bir \u00e7ok payda\u015f\u0131n da analize dahil edilmesi gerekir..Bir ya da birden fazla fakt\u00f6r\u00fcn analize dahil edilmemesi sonucu ara\u015ft\u0131rma bulgular\u0131nda tutars\u0131zl\u0131klar ve hatlar olabilir.Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n g\u00fcvenilir ve ger\u00e7e\u011fe en yak\u0131n a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131l\u0131kta olabilmesi i\u00e7in incelenen fenomeni etkileyen ya da ondan etkilenen her \u015fey ara\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmelidir.\u00d6rnek projeye bakacak olursak \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n teknoloji yard\u0131m\u0131yla e\u011fitilmeleri konusunda \u00f6ncelikle \u00e7al\u0131\u015fanlar y\u00f6neticiler,i\u00e7 ve d\u0131\u015f \u00e7evresel fakt\u00f6rler,makro fakt\u00f6rler gibi bir \u00e7ok perspektif \u00fczerinde durulmal\u0131d\u0131r.Yap\u0131lacak nitel bir \u00e7al\u0131\u015fmada da b\u00fct\u00fcn bu payda\u015flara \u00f6rne\u011fin m\u00fclakat yap\u0131lmal\u0131d\u0131r ki ara\u015ft\u0131rma ger\u00e7e\u011fi en g\u00fczel bi\u00e7imde yans\u0131tabilsin.<\/p>\n<p>\u00d6rnek Olay Y\u00f6ntemi(Vaka \u0130ncelemesi)<br \/>\n\u00d6rnek olay incelemesi (Case study), tek bir olay\u0131 veya birka\u00e7 olay\u0131 derinlemesine inceleme demektir. Bazen bir zaman dilimindeki sosyal olaylar da incelenebilir.<br \/>\n\u00d6rnek olay y\u00f6nteminde bir ya da daha fazla organizasyon,grup veya topluluk hakk\u0131nda belirli bir s\u00fcre boyunca sistematik ara\u015ft\u0131rman\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve analiz edilmesi esast\u0131r.\u00d6rne\u011fin \u00f6rg\u00fctsel de\u011fi\u015fimin anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in,\u00f6rg\u00fctsel de\u011fi\u015fim s\u00fcrecindeki bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn belli bir s\u00fcre boyunca incelenmesi ve meydana gelen de\u011fi\u015fikliklerle ilgili bilgi toplanmas\u0131 \u00f6rnek olay y\u00f6ntemine g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir.<br \/>\nBaz\u0131 kimseler vaka incelemelerine fazla \u00f6nem vermezler;bunlar\u0131n zaman kayb\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederler.Baz\u0131lar\u0131 ise \u00e7ok say\u0131da eleman\u0131n ve istatisti\u011fin davran\u0131\u015f kanunlar\u0131n\u0131n ke\u015ffini ve betimlemesi i\u015fini \u00e7\u0131kmaza sokmakta oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrerek \u00f6rnek olay y\u00f6ntemindeki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 desteklemektedirler.\u00d6rne\u011fin,Skinner?bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 bin tane farenin,her birini bir saat inceleyece\u011fine ya da y\u00fcz farenin her birini onar saat g\u00f6zlemleyece\u011fine,bir fareyi bin saat g\u00f6zlemlemeyi tercih edecektir? demi\u015fti.<br \/>\n\u00d6rnek olay y\u00f6ntemi bir metottan \u00e7ok bir ara\u015ft\u0131rma stratejisidir.Bu geni\u015f strateji ve ara\u015ft\u0131rma d\u00fczeninde bir \u00e7ok farkl\u0131 y\u00f6ntem kullan\u0131labilir ve bunlar ya nitel(kelimeler) ya nicel(say\u0131lar)ya da her ikisi olabilir. Ancak \u00f6rnek olay incelemeleri daha \u00e7ok nitel verilerle dayanmaktad\u0131r. Betimleme ve a\u00e7\u0131klamalar say\u0131sal,istatistiksel olmaktan \u00e7ok yaz\u0131 ile yani kelimelerle yap\u0131lmaktad\u0131r.Elbetteki bu vaka incelemelerinde say\u0131sal veri kullan\u0131lmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir.<br \/>\n\u00d6rnek olay y\u00f6nteminde veri toplama y\u00f6ntemleri g\u00f6zlem,m\u00fclakatlar ve anketler olabilir.<br \/>\nM\u00fclakat<br \/>\nS\u0131k\u0131 yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, gev\u015fek yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmeler olarak \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131r.<br \/>\nS\u0131k\u0131 yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fclakatta sorular \u00f6nceden belirlenmi\u015ftir ve herkese ayn\u0131 sorular sorulur (anket gibi). Gev\u015fek yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fclakatta baz\u0131 a\u00e7\u0131k u\u00e7lu sorular vard\u0131r. G\u00f6r\u00fc\u015fen ve g\u00f6r\u00fc\u015f veren baz\u0131 konularda derine gidebilir. Yap\u0131land\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f m\u00fclakatta sorular serbesttir. \u0130stenilen konuda derinlemesine gidilebilir. Verilen cevaplar y\u00f6nlendirici olur.<\/p>\n<p>G\u00f6zlem<br \/>\nNitel verilerin hepsi do\u011frudan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerle sa\u011flanamaz. Bazen ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6zlem ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden ziyade do\u011frudan g\u00f6zlem yapmak daha g\u00fcvenilirdir.<\/p>\n<p>G\u00f6zlemle veri toplama teknikleri<br \/>\n\u00d8 Yaz\u0131l\u0131 tasvirler<br \/>\n\u00d8 Video kay\u0131tlar\u0131<br \/>\n\u00d8 Foto\u011fraf ve malzemeler<br \/>\n\u00d8 Yaz\u0131l\u0131 kaynaklar<br \/>\nNitel ara\u015ft\u0131rma yapanlar\u0131n iyi g\u00f6zlem yapabilme, insanlarla \u0131l\u0131ml\u0131 ili\u015fkiler kurabilme, dinleyebilme ve verileri iyi analiz edebilme gibi becerilerinin olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>Anket<br \/>\nAnket birincil kaynaklardan veri toplamak i\u00e7in haz\u0131rlanan sistematik bir soru formudur.Amac\u0131 ara\u015ft\u0131rman\u0131n problemini \u00e7\u00f6zecek ve ele al\u0131nan hipotezleri test edecek bilgileri sistematik bir bi\u00e7imde toplamak ve saklamakt\u0131r. \u00d6rnek olay y\u00f6nteminde de veri elde etmede anket y\u00f6ntemi kullan\u0131larak \u00f6rnek olay\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in sistematik bir \u015fekilde veriler toplan\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rnek Olay Ara\u015ft\u0131rma S\u00fcreci<br \/>\n\u00d6rnek Olay Se\u00e7imi:\u00d6rnek olayda ilk a\u015fama \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi organizasyonun se\u00e7imidir.Bu ama\u00e7la \u015fu sorulara cevap aranabilir;<\/p>\n<p>\u00d8 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ne t\u00fcr bir \u00f6rg\u00fct aramaktad\u0131r?<br \/>\n\u00d8 Bu \u00f6rg\u00fct \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan konunun tipik olarak incelenebilece\u011fi bir \u00f6rg\u00fctm\u00fcd\u00fcr?Yoksa u\u00e7 bir \u00f6rne\u011fimi temsil etmektedir?<br \/>\n\u00d8 Ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n t\u00fcm kaynak ve ilgisi sadece bu \u00f6rg\u00fct \u00fczerinde mi yo\u011funla\u015fmal\u0131d\u0131r?Yoksa birden fazla \u00f6rg\u00fct m\u00fc gereklidir?<br \/>\n\u00d8 Yani burada en \u00f6nemli nokta ara\u015ft\u0131r\u0131lacak konuya en uygun \u00f6rnek olay\u0131n se\u00e7ilmesidir.<\/p>\n<p>Se\u00e7ilen Organizasyonla Ba\u011flant\u0131 Kurulmas\u0131:E\u011fer daha \u00f6nce tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir organizasyon s\u00f6z konusuysa izin alabilmek i\u00e7in birka\u00e7 stratejiden bahsedilebilir.Bunlardan birincisi o \u015firkette \u00e7al\u0131\u015fan \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticilerden birinin ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar i\u00e7in referans olmalar\u0131d\u0131r.\u0130kinci olarak e\u011fer \u015firket i\u00e7inde tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z yoksa o \u015firketin \u00fcst d\u00fczey y\u00f6neticisiyle yap\u0131lacak m\u00fclakat i\u015fe yarayabilir.<br \/>\nBu arada se\u00e7ilen organizasyonlardaki kilit karar vericilerin tespiti de \u00f6nemlidir.Bu insanlar yap\u0131lmas\u0131 planlanan \u00f6rnek olay \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na izin verme ya da reddetme yetkisine sahip olan insanlard\u0131r.<\/p>\n<p>Teorik \u00c7er\u00e7evenin \u00c7izilmesi:\u00c7al\u0131\u015f\u0131lan konuyu ara\u015ft\u0131r\u0131labilir bir \u00e7er\u00e7evede ele almak ve daha sonra ara\u015ft\u0131rma konusuna odaklanmak ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u00f6rnek olay\u0131n \u00f6n \u015fartlar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p>Sistematik Veri Toplanmas\u0131:\u00f6rnek olay y\u00f6nteminde veriler \u00e7e\u015fitli yollarla toplanabilir(g\u00f6zlemler,m\u00fclakatlar,anketler gibi).\u00d6nemli olan verilerin toplanmas\u0131n\u0131n sistematik bir bi\u00e7imde yap\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Verilerin Analizi:\u00d6rnek olay y\u00f6ntemi sonucu birbiriyle ilgisiz gibi g\u00f6r\u00fcnen pek \u00e7ok bilgi y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.Bu bilgilerin anlamland\u0131r\u0131labilmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan ara\u015ft\u0131rma projesinde belirtilen spesifik ama\u00e7lara hizmet etmeleri gerekmektedir.Elde edilen veriler nitel ya da nicel y\u00f6ntemlerle analiz edilebilir.<\/p>\n<p>Buradaki \u00f6nemli konulardan biri de \u00f6rnek olay\u0131n genellenip genellenemeyece\u011fidir.Bir ya da bir \u00e7ok \u00f6rnek olaydaki \u00f6zel durumlar hakk\u0131ndaki genellemeler genelleme olarak de\u011ferlendirilirse mini genelleme olarak adland\u0131r\u0131rl\u0131r.Di\u011fer bir genelleme t\u00fcr\u00fc ise ara\u015ft\u0131rma boyunca yap\u0131lan mini genellemelerin de\u011fi\u015ftirilmesi ve d\u00fczeltilmesi ile olu\u015fturulan b\u00fcy\u00fck genellemelerdir.Bu ikisi aras\u0131ndaki temel farkl\u0131l\u0131k,mini genellemenin bir \u00f6rnek olaydan ya da birbirine \u00e7ok benzeyen \u00f6rnek olaydan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r.Buna kar\u015f\u0131l\u0131k b\u00fcy\u00fck genelleme \u00e7ok say\u0131daki \u00f6rnek olaylar\u0131 ifade eder.<\/p>\n<p>\u00d6rnek Olay \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131 Nas\u0131l Yap\u0131l\u0131r?<br \/>\n\u00d6rne\u011fin ara\u015ft\u0131rma konumuz enflasyonun sosyal ya\u015fam \u00fczerindeki etkileri olsun.Bu konunun \u00f6rnek olay olarak nerde ya da hangi \u00e7er\u00e7evede ele al\u0131nabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.\u00d6rne\u011fimizde enflasyonun insanlar\u0131n sosyal ya\u015fam\u0131na etkilerini inceleyebilmek i\u00e7in alt ve orta gelir gruplar\u0131ndan belli say\u0131da aile se\u00e7erek de\u011fi\u015fen sosyal al\u0131\u015fkanl\u0131klar \u00fczerinde durulur.E\u011fer se\u00e7ilen aileler herhangi bir \u015fekilde \u00f6nceden planlanmad\u0131ysa genel e\u011filimi yakalamak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.Dolay\u0131s\u0131yla genelleme yap\u0131l\u0131rken maksad\u0131 a\u015facak \u015fekilde \u00f6zel ko\u015fullardan kaynaklanan spesifik durumlar ay\u0131rt edilmelidir.Ayn\u0131 zamanda elde etti\u011fimiz verileri sistematik bir \u015fekilde kaydetmeliyiz.\u00d6rne\u011fimizin teorik \u00e7er\u00e7evesini s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak sosyal ya\u015fam\u0131n i\u00e7ine giren belli ba\u015fl\u0131 aktivitelerin sinema,tiyatro,tatil,gezi,\u00fcyelikler vb.enflasyonist ortamda nas\u0131l g\u00f6r\u00fcld\u00fckleri incelenebilir.Elde dilen veriler nitel ya da nicel y\u00f6ntemlerle analiz edilebilir.Sosyal ya\u015fam al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndaki de\u011fi\u015fmelerin ne kadar\u0131n\u0131n enflasyondan kaynakland\u0131\u011f\u0131 m\u00fclakatlarla belirlendikten sonra m\u00fclakat d\u00f6k\u00fcmleri i\u00e7erik analizine tabi tutulabilir.Son olarak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015ft\u0131rman\u0131n anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131na geldi\u011fimizde sosyal hayattaki de\u011fi\u015fikliklerin ne kadar\u0131n\u0131n enflasyondan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcz\u00fclebilmesi ve bunlarla mant\u0131ki yorumlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ile amaca ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f olunur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mehmet B\u0130REKUL<\/p>\n ","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nicel ve Nitel Ara\u015ft\u0131rma Y\u00f6ntemleri &nbsp; &nbsp; Son y\u0131llarda nitel ara\u015ft\u0131rma tekniklerini kullananlar\u0131n say\u0131s\u0131nda bir art\u0131\u015f g\u00f6zlenmektedir.Bununla birlikte nitel ara\u015ft\u0131rmay\u0131 tercih edenler aras\u0131nda nitel ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6\u011feleri ve genel \u00e7er\u00e7evesi hakk\u0131nda uzla\u015f\u0131lan bir tan\u0131mlama yoktur. Say\u0131sal analize dayal\u0131 nicel ara\u015ft\u0131rma y\u00f6ntemlerine alternatif olarak son y\u0131llarda h\u0131zla geli\u015fen ve sosyal bilimler alan\u0131nda gittik\u00e7e artan oranda kabul g\u00f6rmeye&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=83"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=83"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=83"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=83"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}