{"id":617,"date":"2016-12-01T22:51:39","date_gmt":"2016-12-01T19:51:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mbirekul.com\/?p=617"},"modified":"2020-02-24T00:17:44","modified_gmt":"2020-02-23T21:17:44","slug":"617","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mbirekul.com\/?p=617","title":{"rendered":"Okul Y\u00f6neticilerinin De\u011ferler E\u011fitimindeki Rol\u00fc"},"content":{"rendered":"<p><strong>Okul Y\u00f6neticilerinin De\u011ferler E\u011fitimindeki Rol\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>Dr. Mehmet Birekul<a name=\"_ftnref1\"><\/a><a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n<p><strong>\u00d6zet<\/strong><\/p>\n<p>De\u011ferler bir \u00f6m\u00fcr boyu \u00e7evrenin etkisiyle ve ki\u015finin \u00e7abalar\u0131yla peki\u015fip insan davran\u0131\u015flar\u0131na yans\u0131maktad\u0131r. De\u011ferler e\u011fitiminde aile ve \u00f6\u011fretmen kadar okul y\u00f6neticilerinin rol\u00fc de olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011frencinin sosyal bir birey olarak hayat\u0131na devam etmesi, aileden sonra okul ya\u015fant\u0131s\u0131nda de\u011ferleri ya\u015fant\u0131s\u0131na yans\u0131tmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olur. Okul hayat\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli ders programlar\u0131nda de\u011ferlere ait \u00f6nemli bilgi edinirler. Bu kapsamda okul y\u00f6neticileri \u00f6\u011frencilere ailede edindikleri de\u011ferleri daha da kapsaml\u0131 bir \u015fekilde \u00f6\u011fretme \u00e7abas\u0131nda girerler. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z kapsam\u0131nda okul y\u00f6neticilerinin de\u011ferler e\u011fitimindeki rol\u00fc incelenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>Anahtar Kelimeler<\/strong>: De\u011ferler, De\u011ferler E\u011fitimi, Okul Y\u00f6neticisi<\/p>\n<p><strong>Abstract<\/strong><\/p>\n<p>Values are reinforced by the effect of a life time with the person\u2019s efforts and the enviroment and reflect the human behavior.School administrators have the vital role in values education.As a social individual to continue his life as\u00a0 a student the the family would be able to reflect on the experiences of school life.They learn the significant information of value in a variety on courses in school life or school period. In this context , schoool admisitrators go into the effort of teaching values in more comprehensive manner than that acquired in family.In our study the role of school administrators in values teaching is examined.<\/p>\n<p><strong>Key words<\/strong>: values, teaching values, school administrators.<\/p>\n<p><strong>Giri\u015f<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6\u011fretimin sadece zihinsel \u00f6\u011frenmelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p, \u00f6\u011frencile\u00adrin duygu, tutum vb. davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n hepsinin geli\u015ftirilmesi yani e\u011fitimin b\u00fct\u00fcnselli\u011fini tamamlayan unsur de\u011ferler e\u011fitimidir. Ya\u015famda davran\u0131\u015flara y\u00f6n veren; birey ve toplum taraf\u0131ndan sahip olunmas\u0131 istenen nitelikleri simgeleyen ilke, standart ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler bi\u00e7iminde tan\u0131mlanan de\u011ferlerin e\u011fitimi ailede ba\u015flayan; aile, toplum ve e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131 kapsayan \u00e7ok boyutlu bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu a\u00e7\u0131dan de\u011ferler e\u011fitimi insan\u0131n genel olarak toplumsal yap\u0131ya uyum sa\u011flamas\u0131nda da b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<p>Yeni yeti\u015fen bir insan i\u00e7in hangi davran\u0131\u015flar\u0131n do\u011fru, hangi davran\u0131\u015fla\u00adr\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011fu bir insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 hangi temel de\u011ferlere y\u00f6nlendirmesi gerekti\u011fi okul ders programlar\u0131nda do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak yer al\u00admaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, de\u011ferlerin \u00f6\u011fretimi d\u00fcnyan\u0131n her yerinde okul e\u011fi\u00adtiminin ama\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda bir \u015fekilde bulunmaktad\u0131r. Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re \u00f6\u011frencilerin de\u011ferler e\u011fitimi ile ilgili olarak sorumluluk, yard\u0131mla\u015fma ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6\u011frendikleri; sayg\u0131, ho\u015fg\u00f6r\u00fc ve yard\u0131mseverlik de\u011ferlerini g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131na aktarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 gibi sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bilindi\u011fi gibi, e\u011fitim programlar\u0131nda yer alan genel ama\u00e7lar, t\u00fcm okullarda ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi istenen devletin uzak hedeflerine yani devletin e\u011fitim politikas\u0131na katk\u0131da bulunmak durumundad\u0131r. Genel ama\u00e7lar, T\u00fcr\u00adkiye\u2019deki t\u00fcm okullarda ve t\u00fcm derslerde ula\u015f\u0131lmas\u0131 istenen \u00f6zellikleri ifa\u00adde etmektedir. Buna g\u00f6re, de\u011ferlerin \u00f6\u011fretimi t\u00fcm derslerin veya t\u00fcm okul \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n ortak hedefidir. Son y\u0131llarda h\u0131zla yok olmaya do\u011fru giden de\u011ferlerimizi korumak, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za daha ya\u015fan\u0131labilir bir d\u00fcnya b\u0131rakmak i\u00e7in Milli E\u011fitim Ba\u00adkanl\u0131\u011f\u0131 (MEB) yeni geli\u015ftirdi\u011fi \u00f6\u011fretim programlar\u0131na do\u011frudan de\u011ferlerimizle il\u00adgili konular\u0131 yerle\u015ftirmi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede, okullarda uygulanan mevcut anaokulu programlar\u0131nda, Hayat Bilgisi, D\u00fc\u015f\u00fcnme E\u011fitimi, Sosyal Bilgiler, T\u00fcrk\u00e7e ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm derslerde de\u011ferlerin \u00f6\u011fretimi yer almaktad\u0131r. Bu do\u011frultuda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rman\u0131n amac\u0131 okul y\u00f6neticilerinin de\u011ferler e\u011fitimindeki rol\u00fcn\u00fcn incelenmesidir.<\/p>\n<p><strong>De\u011fer Kavram\u0131 ve \u00d6zellikleri<\/strong><\/p>\n<p>De\u011fer kavram\u0131, \u00e7ok farkl\u0131 bi\u00e7imlerde anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131 olarak \u201cbir \u015feyin \u00f6nemini belirlemeye yarayan soyut \u00f6l\u00e7\u00fc, bir \u015feyin de\u011fdi\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131k, k\u0131ymet, bir \u015feyin para ile \u00f6l\u00e7\u00fclebilen kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131, k\u0131ymet, paha, val\u00f6r, \u00fcst\u00fcn nitelik, meziyet, k\u0131ymet\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanmaktad\u0131r (TDK, 2014). De\u011fer kelimesini, g\u00fcnl\u00fck dilde, bir \u015fey i\u00e7in bi\u00e7ilen k\u0131ymet \u015feklinde kul\u00adlan\u0131yoruz. Bu nedenle s\u00f6zl\u00fcklerde de\u011fer, bir \u015feyin \u00f6nemini belirlemeye ya\u00adrayan soyut \u00f6l\u00e7\u00fc, bir \u015feyin de\u011fdi\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131k, k\u0131ymet olarak tan\u0131mlanmakta\u00add\u0131r (Ayd\u0131n ve G\u00fcrler, 2012: 1).<\/p>\n<p>De\u011fer, bir sosyal grubun veya toplumun kendi varl\u0131k, birlik, i\u015fleyi\u015f ve devam\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in \u00fcyelerinin \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan do\u011fru ve gerekli olduklar\u0131 kabul edilen; onlar\u0131n ortak duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce, ama\u00e7 ve menfaatini yans\u0131tan genelle\u015ftirilmi\u015f temel ahlaki ilke veya inan\u00e7lara denir (Gen\u00e7 ve Eryaman, 2008: 90).<\/p>\n<p>De\u011ferlerin temel \u00f6zellikleri \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir (\u00d6zgener, 2000: 174):<\/p>\n<p>-De\u011ferler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ki\u015fiseldir, her bir ki\u015finin karar ve tercihlerini ifade eder.<\/p>\n<p>-De\u011ferler ayn\u0131 zamanda bir insan grubu taraf\u0131ndan ortakla\u015fa d\u00fczenlendi\u011finden dolay\u0131 sosyaldirler.<\/p>\n<p>-De\u011ferlerler se\u00e7icili\u011fin \u00fcr\u00fcn\u00fc olup, bireyden bireye, toplumdan topluma, organizasyondan organizasyona farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>-De\u011ferler nesilden nesile aktar\u0131lan deneyimlerin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Belli bir zaman dilimi i\u00e7inde s\u00fcreklilik g\u00f6sterirler.<\/p>\n<p>-De\u011ferler de\u011fi\u015febilir ve de\u011fi\u015firler. Onlar bireyleri bir arada tutan, istikrar\u0131 sa\u011flayan sosyal bir dokudur ve nispeten ki\u015fili\u011fin statik bile\u015fenlerindendir.<\/p>\n<p>-De\u011ferler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde toplumda insano\u011flunun ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ve ger\u00e7ekle\u015ftirmek istedi\u011fi rol\u00fcyle ili\u015fkilidir.<\/p>\n<p><strong>De\u011ferleri \u00d6\u011frenme ve \u00d6\u011fretme<\/strong><\/p>\n<p>E\u011fitimde \u00f6\u011frenme \u00f6nemli bir konudur. Bu noktada \u00f6\u011frenme kavram\u0131 s\u00f6zl\u00fck anlam\u0131nda \u201c\u00f6\u011frenmek i\u015fi, kavramsal d\u00fczenlemeler yapma s\u00fcreci, al\u0131\u015ft\u0131rma ve uygulamalar\u0131n olduk\u00e7a s\u00fcrekli olan etkilerine verilen ad, belli bilgi, beceri ve anlay\u0131\u015flar edinme ve tepki ile davran\u0131\u015flarda her zaman ya da kimi durumlarda ya\u015fant\u0131lar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu de\u011fi\u015fme\u201d olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r (TDK, 2014). \u0130nsan ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fam\u0131\u015f ve \u00f6\u011frenmi\u015f olduklar\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u00d6\u011frenme insana belirli konularda bilgi sa\u011flar, de\u011fer sistemlerini ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 etkiler ve her a\u00e7\u0131dan hayata bak\u0131\u015f\u0131n\u0131 belirler. Bu a\u00e7\u0131dan \u00f6\u011frenme, do\u011fu\u015ftan itibaren ba\u015flayan ve \u00f6mr\u00fcn sonuna kadar s\u00fcrebilen \u00e7ok yayg\u0131n bir s\u00fcre\u00e7 olarak hayat\u0131m\u0131zdaki ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 yerini korumaktad\u0131r. Bu ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 konum, her ya\u015f ve d\u00f6nemde, bu s\u00fcrece \u00e7ok dikkatli e\u011filmemizi gerektirmektedir. Bu y\u00f6n\u00fc, \u00f6\u011frenmenin ki\u015fisel boyutunu ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r (\u00d6zer, 2005: 105).<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok \u00fclkede de\u011ferlerin \u00f6\u011fretimi, giderek daha \u00e7ok ilgi g\u00f6rmektedir. Bu kapsamda okullar\u0131n neyin do\u011fru neyin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu \u00f6\u011fretmesi beklenmektedir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re \u00f6\u011fretim do\u011fru s\u00f6yleme, di\u011ferlerini umursama ve toplumsal olarak kabul g\u00f6ren temel de\u011ferleri destekleme \u00fczerine kurulmaktad\u0131r. Ancak bu de\u011ferlerin yaln\u0131zca kuramsal olarak \u00f6\u011fretilmesi yeterli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklar ahl\u00e2ki eylemlerin nedenlerini \u00f6\u011frenmeye, g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 ahl\u00e2ki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in gerekli becerileri kazanmaya gereksinim duymaktad\u0131rlar (\u00c7engelci, 2010: 7).<\/p>\n<p><strong>De\u011fer E\u011fitimi<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcm toplumlar, de\u011ferlerini yeni yeti\u015fen nesillere kazand\u0131rmak i\u00e7in \u00e7aba harcamaktad\u0131r. Bu \u00e7aba toplumsalla\u015fma s\u00fcrecinde kendini g\u00f6stermekte, toplumsal ya\u015famdaki her t\u00fcr eylem de\u011ferlere g\u00f6re alg\u0131lan\u0131p de\u011ferlendirilmektedir. Bireyden beklenen, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumun de\u011ferlerini benimseyerek bunlar\u0131 olgu ve olaylara yakla\u015f\u0131m\u0131nda ve davran\u0131\u015flar\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fct olarak kullanmas\u0131d\u0131r (K\u0131ncal, 2007: 26). Okulun gerek kendi sorumlulu\u011funu gerekse toplumun beklentilerini kar\u015f\u0131lamak amac\u0131yla, gen\u00e7lerin de\u011fer edinmelerini ya da de\u011ferlerini geli\u015ftirmelerine y\u00f6nelik yapm\u0131\u015f oldu\u011fu uygulamalar genel olarak de\u011ferler e\u011fitimi tabiri ile adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda de\u011ferler e\u011fitimi tabiri toplumsal hayat\u0131 etkileyen b\u00fct\u00fcn duyu\u015fsal alana ait bilgi beceri ve tutumlar\u0131n kazand\u0131r\u0131lmak amac\u0131yla uygulanan faaliyetleri kapsayan \u015femsiye bir kavram olarak kullan\u0131lmakta\u00add\u0131r (Ek\u015fi ve Kat\u0131lm\u0131\u015f, 2011: 13).<\/p>\n<p>De\u011fer e\u011fitimi, e\u011fitimin ve eti\u011fin \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bile\u015fimidir. \u015eunu ifade edelim ki, de\u011fer e\u011fitimin topyekun modelin (\u00e7er\u00e7evenin) sadece bir par\u00e7as\u0131 olarak ele almak yanl\u0131\u015ft\u0131r. De\u011fer, e\u011fer e\u011fitim s\u00f6zkonusu ise ve tabiri yerinde ise modelin ruhudur (Dilma\u00e7, 1999: 21). De\u011ferler e\u011fitimi bireylerin kendi ahlaki kodlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmelerini ve di\u011fer insanlar\u0131n ahlaki kodlar\u0131 ile ilgilenmelerini sa\u011flar. Ayr\u0131ca de\u011ferler e\u011fitimi bireylerin kendi deneyimleri \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, bu deneyimlerin anlamlar\u0131 ve \u00f6rneklerini ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur. Bireyin \u00f6z sayg\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fumunu ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, do\u011fruluk, adalet gibi ola\u011fan de\u011ferlere sayg\u0131 duymas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 yine de\u011ferler e\u011fitimi sa\u011flar (Can, 2008: 12).<\/p>\n<p><strong>De\u011fer E\u011fitiminde Y\u00f6netici<\/strong><\/p>\n<p>Okullarda yap\u0131lan de\u011fer e\u011fitimi uygulamalar\u0131n\u0131n merkezi y\u00f6neticidir. Bu nedenle de\u011fi\u015fimin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olan m\u00fcd\u00fcr\u00fcn sahip olaca\u011f\u0131 vizyon, kurumu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek ve geli\u015ftirecek faaliyetleri i\u00e7erecek geni\u015flikte olmal\u0131d\u0131r. Zira okul k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir metodoloji b\u00fct\u00fcn\u00fcnde yap\u0131lan uygulamalar ve bunun sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan de\u011fi\u015fimle etkilendi\u011fi de\u011fer e\u011fitimi teorisyenleri ile liderlik teorisyenleri taraf\u0131ndan kabul edilmektedir (Ek\u015fi ve Okudan, 2011: 179). Fakat de\u011fi\u015fimin geli\u015fmeyi engellemeyen de\u011ferleri yok etmesinin de \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilmelidir.<\/p>\n<p>Okul y\u00f6neticisi de\u011fi\u015fmeyi engelleyen de\u011ferlerin yerine, de\u011fi\u015fmeyi sa\u011flayan de\u011ferleri yerle\u015ftirirse de\u011fi\u015fme ger\u00e7ekle\u015febilir.\u00a0 Okul y\u00f6neticisi de\u011ferleri s\u00f6zle de\u011fil, uygulayarak yerle\u015ftirmelidir. Bunun yan\u0131nda okul y\u00f6neticisinin de\u011fi\u015fme s\u00fcrecinde bir tak\u0131m sembol\u00fck etkinlikler d\u00fczenlemesi kordinasyon ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 artt\u0131r\u0131r (\u00c7elik, 2011: 60). De\u011fer e\u011fitimi program\u0131 ve uygulamalar\u0131nda y\u00f6netici (m\u00fcd\u00fcr) yeg\u00e2ne unsurdur. De\u011fer e\u011fitimi teorisyenleri ile liderlik teorisyenleri, bir metodoloji \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lan uygulamalar ve bunun sonucunda elde edilen de\u011fi\u015fimin organizasyon k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc etkiledi\u011fi noktas\u0131nda fikir birli\u011fi i\u00e7indedirler. Okul i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde kurumu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ve geli\u015ftirmek ile ilgili faaliyetleri birici elden planlayacak olan e\u011fitim y\u00f6neticisi oldu\u011funa g\u00f6re m\u00fcd\u00fcr\u00fcn vizyonu kurum k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirmede \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaktad\u0131r (Okudan, 2010: 36).<\/p>\n<p>Y\u00f6netici, kurumun i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131 sebebiyle olaylar\u0131n de\u011ferlemesini yapar. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda as\u0131l hedefleri tespit eder. Bu hedeflere eri\u015fmek i\u00e7in birtak\u0131m kararlar\u0131 al\u0131r. Fiili durumu tespit edilen hedeflere ne d\u00fczeyde uydu\u011funun de\u011ferlemesini ger\u00e7ekle\u015ftirir. Belirli ko\u015fullar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesiyle hedefleri tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irmekte ve de\u011fi\u015ftirmektedir (Din\u00e7er, 1996: 57). \u00d6rne\u011fin bir \u00f6\u011fretmenin okul y\u00f6neticisinin odas\u0131na girerken \u00f6n\u00fcn\u00fc iliklemesi sayg\u0131ya dayal\u0131 bir de\u011fer olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Bu davran\u0131\u015f\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 de\u011fer, \u00f6\u011fretmenin kafa ve kalbiyle uyu\u015fmuyorsa b\u00fcrokratik bir kural gibi i\u015flev g\u00f6r\u00fcr. Bu durumda de\u011ferin psikolojik enerjisi kaybolur. Bununla birlikte sayg\u0131ya dayal\u0131 de\u011ferlerin davran\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi, okul y\u00f6neticisinin \u00f6\u011fretmene sayg\u0131 ve anlay\u0131\u015f\u0131na da ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kendisi sayg\u0131 bekleyen ancak \u00f6\u011fretmenine sayg\u0131 g\u00f6stermeyen okul y\u00f6neticisi, okul ortam\u0131nda sayg\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc olu\u015fturamaz (\u00c7elik, 2011: 63). Bu durum okul y\u00f6neticisinin \u00f6\u011frencilere kar\u015f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131nda da ayn\u0131 sonucu vermektedir.<\/p>\n<p>Okulda uygulanan de\u011fer e\u011fitimi programlar\u0131nda y\u00f6netim, destekleyici ve sahiplenici rol\u00fc ile \u00e7ok \u00f6nemli bir vazifeyi yerine getirmektedir. Kabul edilsin ya da edilmesin etkili bir liderlik ile okullar\u0131n her unsuru, \u00f6\u011frencinin karakterini \u015fekillendirecek potansiyele sahiptir (Lickona, 1991; Okudan, 2010: 36). Netice itibariyle yeni bir program\u0131n uygulay\u0131c\u0131s\u0131 olarak m\u00fcd\u00fcrden beklenen okullarda de\u011fer e\u011fitimi program\u0131n\u0131 etkili k\u0131lmakt\u0131r. M\u00fcd\u00fcr, de\u011fer e\u011fitimi program\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesiyle ortaya \u00e7\u0131kacak olan faydadan sorumludur (Ek\u015fi ve Okudan, 2011: 179).<\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n<p>Okulda uygulanan de\u011fer e\u011fitiminin hedefleri; \u00f6\u011frencilere toplumsal de\u011ferleri \u00f6\u011fretmek ve iyi davran\u0131\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 kazand\u0131rmak, \u00f6\u011frencilerin olumlu davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6d\u00fcllendirerek ahlak\u00ee muhakeme becerilerini geli\u015ftirmektir. Dolay\u0131s\u0131yla de\u011fer e\u011fitimi, evrensel ve toplumsal bir tak\u0131m de\u011ferlerin okul ya\u015fam\u0131na sistemli olarak yerle\u015ftirilmesi s\u00fcrecidir. De\u011fer e\u011fitimi k\u0131sa vadeli bir giri\u015fim olmaktan ziyade ya\u015fam boyu s\u00fcren bir aktivitedir. De\u011fer e\u011fitiminde \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntem ve teknikler kullan\u0131larak, \u00f6\u011frencilerin hayatlar\u0131nda ahlak\u00ee bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazanmalar\u0131na yard\u0131m edilir.<\/p>\n<p>De\u011ferler k\u00fclt\u00fcre ve topluma anlam ve \u00f6nem veren \u00f6l\u00e7\u00fctlerdir. De\u011ferler kavramsal olarak bilinir, co\u015fkusal olarak ya\u015fat\u0131l\u0131r, payla\u015f\u0131l\u0131r, \u00f6nemsenir ve uslamlama normlar\u0131 gibi kullan\u0131l\u0131rlar. De\u011ferler sistemi insan deneyimlerini yans\u0131t\u0131r ve insan deneyimleri \u00fczerinde do\u011frudan bir etkide bulunurlar. De\u011ferler sistemi ki\u015filerden neyin istendi\u011fini, ki\u015filere neyin yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131: neyin \u00f6d\u00fcllendirilip neyin cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirler. Sonu\u00e7 olarak okul y\u00f6neticilerinin okullar\u0131 de\u011ferlere g\u00f6re y\u00f6netmesi okullar\u0131n ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmas\u0131nda de\u011ferlerden yararlanmas\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00e7abalar\u0131na de\u011fer verilmesi, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n de\u011ferlerinin ve \u00f6rg\u00fctsel de\u011ferlerin y\u00f6netime kat\u0131lmas\u0131 gibi a\u00e7\u0131lardan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n<p>Ayd\u0131n, M. Z. ve G\u00fcrler, A. Z. (2012),\u00a0Okulda De\u011ferler E\u011fitimi: Y\u00f6ntemler Etkinlikler Kaynaklar, Ankara: Nobel Yay\u0131n Da\u011f\u0131t\u0131m,<\/p>\n<p>Can, \u00d6. (2008),\u00a0D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ve Be\u015finci S\u0131n\u0131f \u00d6\u011fretmenlerinin Sosyal Bilgiler Dersinde De\u011ferler E\u011fitimi Uygulamalar\u0131na \u0130li\u015fkin G\u00f6r\u00fc\u015fleri, Ankara: Hacettepe \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, Y\u00fcksek Lisans Tezi<\/p>\n<p>\u00c7elik, V. (2011),\u00a0E\u011fitimsel Liderlik, Ankara: Pegem A Yay\u0131nc\u0131l\u0131k<\/p>\n<p>\u00c7engelci, T. (2010),\u00a0\u0130lk\u00f6\u011fretim Be\u015finci S\u0131n\u0131f Sosyal Bilgiler Dersinde De\u011ferler E\u011fitiminin Ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine \u0130li\u015fkin Bir Durum \u00c7al\u0131\u015fmas\u0131, Eski\u015fehir: Anadolu \u00dcniversitesi E\u011fitim Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc<\/p>\n<p>Dilma\u00e7, B. (1999),\u00a0\u0130lk\u00f6\u011fretim \u00d6\u011frencilerine \u0130nsani De\u011ferler E\u011fitimi Verilmesi ve Ahlaki Olgunluk \u00d6l\u00e7e\u011fi ile E\u011fitimin S\u0131nanmas\u0131, \u0130stanbul: Marmara \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc Y\u00fcksek Lisans Tezi<\/p>\n<p>Din\u00e7er, \u00d6. (1997),\u00a0Stratejik Y\u00f6netim ve \u0130\u015fletme Politikas\u0131, \u0130stanbul: Beta Bas\u0131m Yay\u0131n<\/p>\n<p>Ek\u015fi, H. ve Kat\u0131lm\u0131\u015f, A. (2011),\u00a0Karakter E\u011fitimi El Kitab\u0131, Nobel Yay\u0131n Da\u011f\u0131t\u0131m, Ankara<\/p>\n<p>Ek\u015fi, H. ve Okudan, A. Y. (2011), E\u011fitim Y\u00f6neticilerinin Bak\u0131\u015f A\u00e7\u0131s\u0131 \u0130le De\u011ferler E\u011fitim,\u00a0T\u00fcrk Fen E\u011fitimi Dergisi, Y\u0131l:8, Say\u0131:2<\/p>\n<p>Gen\u00e7, S. Z. ve Eryaman, M. Y., (2008), De\u011fi\u015fen De\u011ferler ve Yeni E\u011fitim Paradigmas\u0131,\u00a0Afyon Kocatepe \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:9, Say\u0131:1<\/p>\n<p>K\u0131ncal, R. (2007),\u00a0Vatanda\u015fl\u0131k Bilgisi, Ankara: Nobel Yay\u0131nlar\u0131<\/p>\n<p>Okudan, A. Y. (2010),\u00a0E\u011fitim Y\u00f6neticilerinin De\u011ferler E\u011fitiminin \u00d6nemi Etkileri ve Uygulamalar Hakk\u0131ndaki G\u00f6r\u00fc\u015fleri, \u0130stanbul: Marmara \u00dcniversitesi E\u011fitim Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc Y\u00fcksek Lisans Tezi<\/p>\n<p>\u00d6zer, M. A. (2005), Etkin \u00d6\u011frenmede Yeni Aray\u0131\u015flar: \u0130\u015fbirli\u011fine Dayal\u0131 \u00d6\u011frenme ve Bulu\u015f Yoluyla \u00d6\u011frenme,\u00a0Ahmet Yesevi \u00dcniversitesi Bilig Dergisi, Say\u0131:35<\/p>\n<p>\u00d6zgener, \u015e. (2000), De\u011fer Y\u00f6netimi: \u0130malat Sanayindeki T\u00fcrk Y\u00f6neticilerinin Y\u00fckselen De\u011ferlerine \u0130li\u015fkin Bir Ara\u015ft\u0131rma,\u00a0Mu\u011fla \u00dcniversitesi SBE Dergisi, Cilt:1, Say\u0131: l<\/p>\n<p>TDK, B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, 15.12.2014 tarihinde\u00a0<a href=\"http:\/\/tdkterim.gov.tr\/bts\/\">http:\/\/tdkterim.gov.tr\/bts\/<\/a>&gt; adresinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0H\u00fcma Okullar\u0131 Kurucu Temsilcisi<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Mehmet Birekul,2016<\/strong><\/p>\n ","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Okul Y\u00f6neticilerinin De\u011ferler E\u011fitimindeki Rol\u00fc Dr. Mehmet Birekul[1] \u00d6zet De\u011ferler bir \u00f6m\u00fcr boyu \u00e7evrenin etkisiyle ve ki\u015finin \u00e7abalar\u0131yla peki\u015fip insan davran\u0131\u015flar\u0131na yans\u0131maktad\u0131r. De\u011ferler e\u011fitiminde aile ve \u00f6\u011fretmen kadar okul y\u00f6neticilerinin rol\u00fc de olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011frencinin sosyal bir birey olarak hayat\u0131na devam etmesi, aileden sonra okul ya\u015fant\u0131s\u0131nda de\u011ferleri ya\u015fant\u0131s\u0131na yans\u0131tmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olur. Okul hayat\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3457,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2,1,8,9],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/617"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=617"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/617\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4531,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/617\/revisions\/4531"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}