{"id":606,"date":"2016-10-18T00:29:16","date_gmt":"2016-10-17T21:29:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mbirekul.com\/?p=606"},"modified":"2016-10-18T00:29:16","modified_gmt":"2016-10-17T21:29:16","slug":"konyada-ilim-hayati-ve-medreseler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mbirekul.com\/?p=606","title":{"rendered":"Konya\u2019da \u0130lim Hayat\u0131 ve Medreseler"},"content":{"rendered":"<p><strong>Konya\u2019da \u0130lim Hayat\u0131 ve Medreseler<\/strong><\/p>\n<p>Medrese s\u00f6zl\u00fckte okumak, anlamak, bir metni \u00f6\u011frenmek ve ezberlemek i\u00e7in tekrar etmek anlam\u0131na gelen \u201cDirase\u201d k\u00f6k\u00fcnden bir ism-i mek\u00e2nd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m\u2019da e\u011fitim \u00f6\u011fretim faaliyetleri Asr-\u0131 Saadet\u2019ten itibaren, mescitlerde, k\u00fct\u00fcphanelerde, saraylarda ve evlerde yap\u0131l\u0131yordu. Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6nemlerine kadar, medreseler yan\u0131nda m\u00fcderrisler camilerde de ders okutuyorlard\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrk \u00e2leminde ilk te\u015fkilatl\u0131 medreseler, B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu Veziri Niz\u00e2m\u00fc\u2019l-M\u00fclk taraf\u0131ndan muhtelif yerlerde yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Nizamiye Medresesi denilen bu medreselerin en \u00fcnl\u00fcs\u00fc 1067 y\u0131l\u0131nda Ba\u011fdat\u2019ta \u00f6\u011frenime a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan bu medreselerin ayakta kalmalar\u0131 i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck vak\u0131flar tesis edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Anadolu Sel\u00e7uklular\u0131 d\u00f6neminde ise, Anadolu ba\u015ftanba\u015fa hanlar, hamamlar, kervansaraylar, medreseler, d\u00e2r\u00fc\u2019l-hadisler, d\u00e2r\u00fc\u2019l-hufazlar, zaviyeler ve dar\u00fc\u2019\u015f-\u015fifalarla donat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Tarihte, d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ilim ve k\u00fclt\u00fcr merkezlerinden birinin de Konya oldu\u011fundan \u015f\u00fcphe yoktur. Anadolu Se\u00e7uklular\u0131\u2019n\u0131n payitaht\u0131 olan Konya\u2019ya ayr\u0131 bir \u00f6nem verilmi\u015f, bilhassa I. Keykubat d\u00f6neminde Konya, d\u00fcnyan\u0131n en mamur, en b\u00fcy\u00fck ve en me\u015fhur ilim adamlar\u0131n\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 bir ilim ve k\u00fclt\u00fcr merkezi haline gelmi\u015ftir. \u0130leride teferruat\u0131yla anlat\u0131laca\u011f\u0131 \u015fekilde, Hazret-i Mevl\u00e2na\u2019n\u0131n babas\u0131 Baha Veled ve ailesi, onun d\u00f6neminde Konya\u2019ya davet edilmi\u015f, onlar da bu davete icabet ederek Konya\u2019ya gelip yerle\u015fmi\u015flerdir. B\u00fcy\u00fck \u00e2lim ve mutasavv\u0131f, \u015eeyh-i Ekber Muhyiddin-i Arab\u00ee de yine o d\u00f6nemde Konya\u2019ya gelip, Sadreddin-i Konev\u00eegibi bir b\u00fcy\u00fck ilim adam\u0131 ve bir b\u00fcy\u00fck veliyi yeti\u015ftirmi\u015f ve Konya irfan\u0131na arma\u011fan etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>O devirlerde Konya me\u015fhur filozoflar\u0131n, \u00fcnl\u00fc bilginlerin, velilerin ve mutasavv\u0131flar\u0131n u\u011frak yeridir. Eskiden Ba\u011fdat ve Buhara birer ilim ve k\u00fclt\u00fcr merkezi iken, art\u0131k Konya ba\u015fta olmak \u00fczere di\u011fer Anadolu \u015fehirleri, \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131n\u0131n her taraf\u0131ndan talebe ve m\u00fcderris celbeden bir \u00fcniversite merkezi haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>O d\u00f6nemlerde in\u015fa edilen Karatay, S\u0131r\u00e7al\u0131 Medrese ve Dar\u00fc\u2019l-Hadis (\u0130nce Minare), g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ayakta kalabilen ve d\u00fcnyan\u0131n hayranl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fczerinde toplayan \u00fcnl\u00fc eserlerden bir ka\u00e7\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Sultan\u00fc\u2019l -Ulema Baha Veled\u2019in ilk misafir olarak kald\u0131\u011f\u0131 ve Hazret-i Mevl\u00e2na\u2019n\u0131n da m\u00fcderrisli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 me\u015fhur Alt\u0131n Aba (\u0130plik\u00e7i), Ak\u0131nc\u0131, Nizamiye, Seyfiyye, Atabekiyye, Sultan Veled, Ha-tuniye, Tac\u00fc\u2019l-Vezir, G\u00fcherta\u015f, Kemaliye ve Kad\u0131 Kalem\u015fah medreseleri, yine o zamanlarda in\u015fa edilen ve baz\u0131s\u0131 Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6nemine kadar ayakta kalabilen, birka\u00e7\u0131 da Cumhuriyet d\u00f6neminde y\u0131kt\u0131r\u0131lan medreselerdir.<\/p>\n<p>Konya, Karamano\u011flu d\u00f6neminde de \u00f6nemini devam ettirmi\u015f, bir s\u00fcre de Karamano\u011flu\u2019na ba\u015fkentlik etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Karmano\u011flu d\u00f6neminde az da olsa imar hareketleri devam etmi\u015f, Muiniye Medresesi, Ali Efendi Muallimhanesi, Unkapan\u0131 Medresesi, Hasbey Dar\u00fc\u2019l-Hufaz\u2019\u0131, Molla Medresesi ve Dur-suno\u011flu Medresesi o d\u00f6nemde yap\u0131lan medreselerdendir. Bunlardan Ali Efendi Muallimhanesi ile Hasbey Dar\u00fc\u2019l-Hufaz\u2019\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ayakta kalabilen tarihi eserlerdir. Gazi Alem\u015fah Mahallesindeki bu nadide eseri bat\u0131l\u0131lar, Ayasofya Mescidi olarak adland\u0131rmaktad\u0131r. Ger\u00e7ekten de Has bey Dar\u00fc\u2019l-Hufaz\u0131\u2019n\u0131n kap\u0131s\u0131 ile sa\u011f ve solundaki ta\u015f i\u015flemeler Konya\u2019da hi\u00e7 rastlanmayan m\u00fcstesna bir tip olarak dikkat \u00e7ekmektedir.<\/p>\n<p>Karamano\u011fullar\u0131\u2019n\u0131 takiben Konya kesin olarak Osmanl\u0131 hakimiyeti alt\u0131na al\u0131nd\u0131ktan sonra da \u00f6nemini kaybetmi\u015f de\u011fildir. O zamanlar, \u201cTaht-\u0131 Karaman\u201d denilen bu b\u00f6lgeye, merkez Konya olmak \u00fczere, y\u00f6netici olarak en se\u00e7kin Osmanl\u0131 \u015fehzadeleri g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bunlar ba\u015fta Fatih\u2019in o\u011fullar\u0131, \u015eehzade Mustafa ile \u015eehzade Cem ve daha sonra da di\u011fer \u015fehzadelerdir.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131lar da, ilme ve ilim adam\u0131na b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermi\u015fler, ilim hayat\u0131n\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli tedbirleri alm\u0131\u015flard\u0131r. Osmanl\u0131 D\u00f6neminde ilk medrese, Gazi Orhan Bey zaman\u0131nda, beyli\u011fin merkezi olan \u0130znik\u2019de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ilk te\u015fkilatl\u0131 medreselerin ise, Fatih d\u00f6neminde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Fatih \u0130stanbul\u2019u ald\u0131ktan sonra, buradaki kiliselerden sekizini medreseye tahvil etmi\u015f ve her birine birer m\u00fcderrisle birer asistan (muid) tayin ettirmi\u015ftir. Ayr\u0131ca \u00f6\u011frencilerin de masrafar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lam\u0131\u015ft\u0131r. Her medresede on dokuzar oda vard\u0131r.<\/p>\n<p>Fatih\u2019in kurmu\u015f oldu\u011fu bu medreselere SAHN ve a\u00e7\u0131lan sekiz medreseye SAHN-I SEMAN ad\u0131 verilmi\u015ftir. SAHN medreselerinin yan\u0131nda, SAHN-I SEMAN medreselerine dani\u015fmend yeti\u015ftirmek \u00fczere de Tetimme medreseleri in\u015fa edilmi\u015ftir. Sahn medrese talebelerine; DAN\u0130\u015eMEND, tetimme medrese talebelerine; ilim a\u015fk\u0131yla yanan insandan kinaye Fars\u00e7a, sufteden bozma SOFTA, medreselerde en alt kademedeki talebelere de \u00e7\u00f6mez denilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Medreselerde e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimi y\u00f6nlendirenlere, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde profes\u00f6r kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda molla yan\u0131nda genellikle HOCA tabiri kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu tabirler \u00fclke \u00e7ap\u0131nda yayg\u0131n olarak istimal edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Medrese e\u011fitiminde temel unsur m\u00fcderristir. Osmanl\u0131 sisteminde talebenin hangi medresede de\u011fil, hangi m\u00fcderriste okudu\u011fu \u00f6nemlidir. Zira icazeti medrese de\u011fil, m\u00fcderris verir. Bu sebeple icazetnamelerde medresenin ad\u0131 ge\u00e7mez.<\/p>\n<p>\u0130lk tahsilden sonra medreseler orta, lise y\u00fcksek okul ve \u00fcniversite \u00f6\u011frenimine tekab\u00fcl eden ve genellikle en az on-on iki y\u0131ll\u0131k bir e\u011fitim s\u00fcresini kapsar, bazen bu s\u00fcre muhtelif hocalardan al\u0131nan icazetlerle daha da uzat\u0131labiliniyordu.<\/p>\n<p>Cumhuriyet\u2019in ilk d\u00f6nemlerinde medrese tahsilinin y\u00fcksek tahsil olarak kabul edildi\u011fi bilinmektedir. M\u00fcderrisler zamanla bilhassa 19. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131ndan itibaren toplumda ve kurumlarda \u00f6nemli hizmetler \u00fcstlenmi\u015fler, vil\u00e2yet ve belediye meclislerinde \u00fcyelikler yapm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u00e7lerinde belediye ba\u015fkanl\u0131klar\u0131nda bulunanlar olmu\u015ftur. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde medreselerden \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc ilim adamlar\u0131 yan\u0131nda \u015fair ve sanatk\u00e2rlar da yeti\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Sel\u00e7uklu d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi, Osmanl\u0131 d\u00f6neminde de, Konya\u2019da pek \u00e7ok medrese in\u015fa edilmi\u015f ve bu medreselerden binlerce m\u00fcderris yeti\u015fmi\u015ftir.Bu d\u00f6nemde yap\u0131lan medreselerin en me\u015fhurlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131n isimlerini vermekle yetinece\u011fim. Bunlar: Ta\u015fkapu Medresesi, Ya\u011fmu-ro\u011flu Medresesi, Nak\u0131po\u011flu Medresesi, Ovalo\u011flu Medresesi, M\u00fcsevvit Medresesi, Adliye Medresesi, Y\u0131lanl\u0131o\u011flu Medresesi, K\u00fc\u00e7\u00fck Daire, Kad\u0131zade Medresesi, Ziy\u00e2iyye Medresesi, Muhaddiszade Medresesi, \u00d6zdemiro\u011flu Medresesi, Ali Gav Medresesi, Kurdo\u011flu Medresesi, \u015eirvaniye Medresesi, Zincirli Medrese ve di\u011ferleri\u2026<\/p>\n<p>Konya\u2019da, 1924 y\u0131l\u0131nda medreselerin kapanmas\u0131na kadar ayn\u0131 anda, altm\u0131\u015f civar\u0131nda medrese faaliyette bulunmu\u015ftur. Konya\u2019da Osmanl\u0131 D\u00f6neminde kurulan medreselerin hi\u00e7 birisi g\u00fcn\u00fcm\u00fcze intikal etmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Medreselerde okutulan dersler, ba\u015fl\u0131ca iki b\u00f6l\u00fcmde toplan\u0131rd\u0131. Bunlar Ul\u00fbm-i \u00e2liyye\u00a0\u00a0 yani, \u00e2let ilimleri ki, kel\u00e2m, mant\u0131k, belagat, l\u00fcgat, sarf, nahiv, hesap, hendese, felsefe, tarih, co\u011frafya\u2026 \u0130kincisi de ul\u00fbm-i \u00e2liye\u00a0 ad\u0131 verilen y\u00fcksek ilimler ki; \u0130lm-i Kur \u00e2n, ilm-i hadis, ilm-i f\u0131k\u0131h ve ilm-i kel\u00e2m gibi y\u00fcksek \u0130sl\u00e2m\u00ee ilimlerdir. Medrese tahsilinden \u00f6nce dar\u00fc\u2019l-hufaz ve bunun \u00fczerinde d\u00e2r\u00fc\u2019l-kurralarda k\u0131raet ilmi tahsil edenler, ayr\u0131ca d\u00f6nemin tan\u0131nm\u0131\u015f hattatlar\u0131ndan hat dersleri de me\u015fk ederlerdi.<\/p>\n<p>Medreseye ilk gelen \u00f6\u011frenciye Arap\u00e7a \u00f6\u011fretmek i\u00e7in, \u00f6nce sarftan, \u201cEmsile\u201d okutulur, bunu s\u0131rayla \u201cMaksud\u201d, \u2018\u0130zzi\u201d ve \u201cMerah\u201d takip ederdi. \u0130lk defa Emsile ve Maksud\u2019u, rahmetli Akcami imam\u0131 Cemil Efendi\u2019de okumu\u015ftuk. N\u00fck-tedan ve \u015fakac\u0131 bir zat olan Cemil Efendi, zaman zaman talebelerine tak\u0131l\u0131r ve \u015fu tekerlemeyi s\u00f6ylerdi:<\/p>\n<p>\u201c-Emsile evlek evlek, Bina ya\u011fl\u0131 b\u00f6rek, Maksud kar\u0131\u015f kuru\u015f. \u0130zzi\u2019de k\u0131r\u0131ld\u0131 kiri\u015f, yi\u011fit isen Merah\u2019a giri\u015f.\u201d<\/p>\n<p>S\u0131ras\u0131yla sarf ve nahiv (Avamil, \u0130zh\u00e2r, K\u00e2fiye ve Molla C\u00e2m\u00ee) kitaplar\u0131 bitirildikten sonra, \u0130sl\u00e2m\u00ee ve di\u011fer ilimlere ge\u00e7ilir, bunlar da tamamland\u0131ktan sonra, \u00f6\u011frenciye \u201cicazet\u201d denilen diplomas\u0131 verilir ve icazeti alan \u00f6\u011frenci de, m\u00fcderrisler s\u0131n\u0131f\u0131na kat\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Okuttu\u011fu dersler ve talebe say\u0131lar\u0131 d\u00f6nemlerinde m\u00fcderrisin ilm\u00ee seviyesi ve itibar\u0131 hakk\u0131nda bir fikir verebilir. B\u00fct\u00fcn salnamelerde medreselerin faaliyetleri ile ilgili listelerde M\u00fc-sevvitzade Abdullah Vahdi Efendi ile Kad\u0131nhanl\u0131 H. H\u00fcseyin Efendi\u2019nin okuttu\u011fu ders \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve talebe say\u0131s\u0131 dikkat \u00e7ekici boyutlardad\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da verilen listenin bir y\u0131l sonras\u0131nda, onuncu Salname\u2019de Abdullah Vahdi Efendi\u2019nin talebe say\u0131s\u0131 yine 180 iken, H\u00fcseyin Efendi\u2019nin talebe say\u0131s\u0131 207\u2019ye y\u00fckselir. 1294\/1977 y\u0131l\u0131nda faaliyette olan medrese say\u0131s\u0131 yirmi dokuz olarak verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>KAYNAKLAR<\/p>\n<p>-Y\u0131lmaz \u00d6ztuna, B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye Tarihi, \u0130stanbul 1954, s. 2\/69;<br \/>\n-Mehmet \u00d6nder, Konya Maarifi Tarihi, Konya 1952,s.9-33;<br \/>\n-\u0130brahim Hakk\u0131 Konyal\u0131, Abideleri ve Kitabeleri ile Konya Tarihi, Konya 1964, s. 959;<br \/>\n-\u0130smail Hakk\u0131 Uzun\u00e7ar\u015f\u0131l\u0131, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin \u0130lmiye Te\u015fkilat\u0131, Ankara 1984, s. 7-17;<br \/>\n-\u00d6mer \u00d6zy\u0131lmaz, xv\u0131\u0131 ve xv\u0131\u0131\u0131. Y\u00fczy\u0131llarda Osmanl\u0131 Medreselerinin E\u011fitim Programlar\u0131, Ankara 2002, s.3-7;<br \/>\n-Caner Arabac\u0131, Osmanl\u0131 D\u00f6nemi Konya Medreseleri, Konya 1998, s. 50-51;<br \/>\n-Konya Salnameleri;<br \/>\n-Nebi Bozkurt, \u201cMedrese\u201d D\u0130A 28\/323-326;<br \/>\n-Mehmet \u0130p\u015firli, \u201cMedrese\u201d D\u0130A, 28\/326-333.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Medreselerde Okutulan Dersler<\/strong><\/p>\n<p>Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son y\u0131llar\u0131na do\u011fru medrese say\u0131s\u0131n\u0131n daha da artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>\u0130lmin zirvede oldu\u011fu d\u00f6nemlerde her ders, ayr\u0131 ayr\u0131 m\u00fcderrisler taraf\u0131ndan okutulur ve ihtisasa b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verilirdi. Sonralar\u0131 her ders ayn\u0131 m\u00fcderris taraf\u0131ndan okutulmaya ba\u015flan\u0131nca, ilm\u00ee gerileme ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmu\u015ftur. \u0130lm\u00ee gerilemenin di\u011fer bir sebebi de, fen veakl\u00ee ilimlerin okutulmas\u0131n\u0131n, medreselerden kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Medrese tahsilindeki gerilemenin memleket ve ilim y\u00f6n\u00fcnden mahzurlar\u0131n\u0131 g\u00f6ren d\u00f6nemin bir k\u0131s\u0131m ayd\u0131nlar\u0131 Konya\u2019da \u2018\u2018Islah\u0131 Med\u00e2ris-i \u0130sl\u00e2miyye Cemiyeti\u201d isimli bir cemiyet v\u00fccuda getirir. K\u0131saca \u201cISL\u00c2H\u201d denilen bu medrese, 2. Me\u015frutiyet\u2019in hemen akabinde, Bekir Sami Pa\u015fa, k\u0131saca Pa\u015fa Dairesi olarak bilinen medresenin yerinde kurulur. M\u00fcderrisleri de ayn\u0131d\u0131r. Medresede fen ilimleri yan\u0131nda \u0130sl\u00e2m ilimleri de okutulacak, memleketin muhta\u00e7 oldu\u011fu m\u00fcnevver din adamlar\u0131n\u0131 yeti\u015ftirileceklerdir. Medresede \u015eark dilleri yan\u0131nda Garp dilleri de okutulur. Kimya ve Fizik laboratuarlar\u0131 kurulur, rasat \u00e2letleri al\u0131n\u0131r. Al\u00e2eddin Tepesi\u2019nde geceleri g\u00f6zlemler yap\u0131l\u0131r. Frans\u0131zca \u00f6\u011fretmeni bir Ermeni\u2019dir. M\u00fcessesenin kurucular\u0131ndan ilim otoritesi \u015eeyhzade Ziya Efendi; fizik, kimya ve kozmo\u011frafya, karde\u015fi R\u0131fat Efendi, mant\u0131k hocas\u0131d\u0131r. Bir ara Konya M\u00fcft\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de yapan \u00d6mer L\u00fctfi Efendi, Arap\u00e7a okutmak i\u00e7in Cami\u00fc\u2019l-Ezher\u2019den getirilir. Hac\u0131 Veyiszade Mustafa Kurucu Hoca da yine Arap\u00e7a hocas\u0131d\u0131r. Hac\u0131 Veyis Efendi ve di\u011fer o\u011flu \u0130brahim Efendi de medresenin hocalar\u0131ndan-d\u0131r. Medresede tahsil s\u00fcresi 12 y\u0131ld\u0131r. Tahsilini tamamlayanlar Avrupa\u2019ya ihtisas i\u00e7in g\u00f6nderilecektir. Medresenin tedris hayat\u0131 ancak yedi y\u0131l devam eder, \u0130ttihat ve Terakki y\u00f6netimi taraf\u0131ndan kapat\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ttihat ve Terakki iktidar\u0131n\u0131n \u015eeyh\u00fcl\u0130sl\u00e2mlar\u0131ndan Hayri Efendi, bu medresenin bir taklidi olan, Dar\u00fc\u2019l-Hil\u00e2fet\u00fc\u2019l Aliye Medresesi Konya \u015eubesi\u2019ni kurdurmu\u015ftur. Bu \u015fubede \u0130zhar\u0131, \u0130ptida\u00ee, Haric-i R\u00fc\u015ft-i, \u0130ptida\u00ee Dahili-i \u0130dadi ve Sahn k\u0131s\u0131mlar\u0131 mevcut idi. Her k\u0131sm\u0131n tahsil s\u00fcresi \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r. Bu medreseler de 1924 y\u0131l\u0131nda, di\u011fer medreselerle birlikte kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Tanzimat d\u00f6neminde, r\u00fc\u015ftiye ve idadilerin temelleri at\u0131lm\u0131\u015f, y\u00fcksek okul olarak da Dar\u00fc\u2019l-Muallim\u00een ile 1908 y\u0131l\u0131n da Konya Hukuk Mektebi a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1919 y\u0131l\u0131nda Hukuk Mektebi, 1923 y\u0131l\u0131nda da r\u00fc\u015ftiyeler la\u011fvedilmi\u015ftir. Konya \u0130dadisi 1913 y\u0131l\u0131ndan itibaren Konya Sultanisi ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, Cumhuriyetin il\u00e2n\u0131ndan sonra da sultaniler, lise olarak faaliyetlerini devam ettirmi\u015flerdir. Sultaniler, liseye \u00e7evrilirken programlar\u0131ndan Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a dersleri de kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Sel\u00e7uklu\u2019dan, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6nemine kadar, Konya\u2019n\u0131n ilim hayat\u0131 ile ilgili olarak, k\u0131sa bir bilgi sunmak istedik. Bu konuda geni\u015f bilgi edinmek isteyenler i\u00e7in, \u0130smail Hakk\u0131 Uzun\u00e7ar\u015f\u0131l\u0131\u2019n\u0131n \u201cOsmanl\u0131 Devleti\u2019nin \u0130lmiye Te\u015fkilat\u0131\u201d, Mehmet \u00d6nder\u2019in \u201cKonya Maarifi Tarihi\u2019, Abd\u00fclkadir Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201cKonya\u2019da Eski Medreseler ve Medreseliler\u201d (Konya dergisi), Osman Ergin\u2019in \u201cT\u00fcrkiye Maarif Tarihi\u201d, Caner Arabac\u0131\u2019n\u0131n \u201cOsmanl\u0131 D\u00f6nemi Medreseleri\u201d, Kerim Sar\u0131\u00e7elik\u2019in, \u201cModern E\u011fitim Kurumlar\u0131\u201d isimli eserlerine ba\u015fvurulabilir.<\/p>\n<p>KAYNAKLAR<\/p>\n<p>\u2013 Uzun\u00e7ar\u015f\u0131l\u0131, a.e, s. 20; Konyal\u0131, a.g.e. s. 790;<br \/>\n\u2013 Abd\u00fclkadir Erdo\u011fan, \u2018\u2018Konya\u2019da Eski Medreseler ve Medreseliler\u2019\u2019 Konya dergisi, S. 20-27;<br \/>\n\u2013 Arabac\u0131, a.g.e. s.54-55, 7-60, 476-477;<br \/>\n\u2013 \u00d6zy\u0131lmaz, a.e. s. 17-19;<br \/>\n\u2013 Uz, Konya Hukuk ve Baro Tarih\u00e7esi, Konya 2006, s. 15-24;<br \/>\n\u2013 1293\/1876 ve 1294\/1877.y\u0131l\u0131 Konya Vil\u00e2yet Salnameleri.<\/p>\n<p>Konya Alimleri ve Velileri (Mehmet Ali Uz)-MEBKAM<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Mehmet Birekul, 2016<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n ","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konya\u2019da \u0130lim Hayat\u0131 ve Medreseler Medrese s\u00f6zl\u00fckte okumak, anlamak, bir metni \u00f6\u011frenmek ve ezberlemek i\u00e7in tekrar etmek anlam\u0131na gelen \u201cDirase\u201d k\u00f6k\u00fcnden bir ism-i mek\u00e2nd\u0131r. \u0130sl\u00e2m\u2019da e\u011fitim \u00f6\u011fretim faaliyetleri Asr-\u0131 Saadet\u2019ten itibaren, mescitlerde, k\u00fct\u00fcphanelerde, saraylarda ve evlerde yap\u0131l\u0131yordu. Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6nemlerine kadar, medreseler yan\u0131nda m\u00fcderrisler camilerde de ders okutuyorlard\u0131. T\u00fcrk \u00e2leminde ilk te\u015fkilatl\u0131 medreseler, B\u00fcy\u00fck Sel\u00e7uklu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3424,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/606"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=606"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/606\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}