Dijital \u00c7a\u011f, \u00f6nceye ait bilgilerin, y\u00f6ntemlerin, stratejilerin, ara\u00e7lar\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcncelerin yerine; yeni teknolojilerin, yeni kavramlar\u0131n, yeni s\u00fcre\u00e7lerin ve hatta yeni bir d\u00fcnyan\u0131n kavramlar\u0131n\u0131 a\u00e7an s\u0131n\u0131r\u0131 olmayan ve ayr\u0131ca bilgi \u00e7a\u011f\u0131, enformatik \u00e7a\u011f, bili\u015fim \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6tesinde bir kavram olarak da de\u011ferlendirilebilir. 21. Y\u00fczy\u0131l \u00e7a\u011f\u0131 olarak niteledi\u011fimizde dijital \u00e7a\u011f, teknolojik yenilikleri insanl\u0131\u011f\u0131n hizmetine sunmakla kalmam\u0131\u015f, farkl\u0131 disiplinlerde yeni bilimsel y\u00f6ntemlerin geli\u015fmesine de imk\u00e2n tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130leti\u015fimde, karar almada, uygulamada, bilgi geli\u015ftirmede, bilgiye, isteklere, taleplere, raporlara, hedeflere ula\u015fmada maksimum h\u0131z\u0131 sa\u011flamas\u0131yla \u00f6zel ve kamusal alan\u0131n her noktas\u0131nda, i\u015fletme riskleri en aza indirmesiyle d\u00fc\u015f\u00fck maliyetlerle, y\u00fcksek karl\u0131l\u0131k hedeflerine ula\u015ft\u0131rabilmektedir. Bu sebeple \u00f6zelde ve kamuda maddi, manevi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn sa\u011flanmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca akt\u00f6rlerinden en \u00f6nemlisi dijitalle\u015fme diyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Dijitalle\u015fme \u00e7a\u011f\u0131 \u00f6zel sekt\u00f6r i\u015fletmelerinin yan\u0131 s\u0131ra yerel y\u00f6netimlerin de yeni fikirler geli\u015ftirmelerini, daha geni\u015f bir kitleye ula\u015fmalar\u0131n\u0131, i\u015flerini organize etmek ve y\u00f6netmek i\u00e7in geli\u015fmi\u015f ara\u00e7lar kullanmalar\u0131n\u0131 ve en \u00f6nemlisi de halk\u0131n yerel y\u00f6netimlere kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131yla yerel y\u00f6netimlere kar\u015f\u0131 halk\u0131n aidiyetlik duygular\u0131n\u0131n y\u00fckseltilmesi ve sonu\u00e7 itibar\u0131yla halk\u0131 mutlu etmek ve ya\u015fam kalitelerini y\u00fckseltmek i\u00e7in daha iyi hizmetler sunabilmelerini sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ak\u0131ll\u0131 telefonlar\u0131n, \u00e7ok farkl\u0131 yapay zeka ve \u00f6\u011frenen algoritmalar ile s\u00fcrekli optimize edilen yenilenen servisler, toplu sms g\u00f6nderileri ve mail g\u00f6nderimi gibi ileti\u015fim yollar\u0131yla yerelde halka ak\u0131ll\u0131 \u015fehirle\u015fme ad\u0131 alt\u0131nda sunulan otomatik servisler dijitalle\u015fmenin ne denli hayat\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu bizlere g\u00f6stermektedir. Bu sayede yerel y\u00f6netimlerin halka sundu\u011fu hizmet kalitesi ve yeniliklerinin \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 ve takip edilebilirli\u011fi de ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Uzun y\u0131llard\u0131r yerel y\u00f6netimlerin halka hizmet sunmas\u0131 s\u00fcrecindeki s\u00fcre\u00e7 y\u00f6netimi, zaman ve maliyet tasarrufu, ortaya konulan yeni fikirler ile birlikte yeni otomasyon ve optimizasyon farkl\u0131l\u0131klar\u0131, hizmet s\u00fcrecinin en minimum hata ve en h\u0131zl\u0131 \u015fekilde halka ula\u015fmas\u0131n\u0131 ve bu s\u00fcre\u00e7te gereksiz \u00e7al\u0131\u015fmalar, s\u00fcbjektif kararlar yerini yapay zeka yard\u0131m\u0131yla en do\u011fru \u015fekilde, en do\u011fru zamanda en do\u011fru noktaya hizmetin ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Yani halk\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bir hizmetin sa\u011flanmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lar ve kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Bu sayede halk\u0131n hizmet s\u00fcrecine ve hizmetin do\u011frulu\u011funa inanc\u0131n\u0131 art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Dijital hizmetlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla, yerel y\u00f6netimlerde ba\u015fta bilgiye ula\u015fmak olmak \u00fczere bir \u00e7ok konuda; evrak takibi, sanal banka \u00f6deme i\u015flemleri, ba\u015fvurular, i\u015flem sonu\u00e7lar\u0131 ve yerel y\u00f6netim raporlar\u0131 gibi bir \u00e7ok kolayl\u0131k halk\u0131n hizmetlerden faydalanmas\u0131n\u0131n kalitesini ve h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bununla birlikte yerel y\u00f6netimlerce verilen dijital hizmetlerin kamu maliyetine de \u00e7ok \u00f6nemli tasarruflar getirdi\u011fi de \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n
Son zamanlarda h\u0131zla yay\u0131lan ak\u0131ll\u0131 telefonlar ve bilgisayarlar ile internet teknolojisinin geli\u015fmesiyle beraber her alanda de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ya\u015famak ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelmi\u015ftir. Ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131m oranlar\u0131n\u0131n artmas\u0131, evinde internet olmayan hanelerin \u00e7ok h\u0131zl\u0131 \u015fekilde azalmas\u0131 de\u011fi\u015fimin her alanda h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yay\u0131lmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Aile i\u00e7i ili\u015fkilerden, sosyal ili\u015fkilere, al\u0131\u015fveri\u015ften e\u011fitime kadar her alanda radikal de\u011fi\u015fimler ya\u015fanmakta ve bu s\u00fcre\u00e7 h\u0131zla devam etmektedir. \u00d6zellikle 2020 Mart aylar\u0131ndan itibaren Covid-19 salg\u0131n d\u00f6neminde her \u015feyin dijital platformlarda sunulmas\u0131n\u0131 bu de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc daha da h\u0131zland\u0131ran \u00f6nemli bir etken olmu\u015ftur. Ya\u015fanan de\u011fi\u015fimler kamu hizmetlerinin do\u011fal s\u00fcre\u00e7te ancak zorunlu olarak sunum \u015feklini de de\u011fi\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcreselle\u015fmenin de etkisiyle insanlar d\u00fcnyan\u0131n bir ucunda ya\u015fanan geli\u015fmelerden an\u0131nda haberdar olmakta, sunulan imk\u00e2n ve hizmetlerden kendileri de en az di\u011ferleri oran\u0131nda faydalanmak istemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, hizmet sunanlardan daha kaliteli ve daha farkl\u0131 \u015fekillerde hizmet beklentisi i\u00e7erisine girmektedirler. Kamu kurumlar\u0131nda ya\u015fanan yeniden yap\u0131lanma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 do\u011frultusunda ve vatanda\u015flar\u0131n istek ve beklentilerinin artmas\u0131 sonucunda kamu kurumlar\u0131n\u0131n kendilerini yenilemeleri art\u0131k bir tercihten ziyade bir zorunluluk halini alm\u0131\u015ft\u0131r. Sadece kamu kurumlar\u0131 de\u011fil \u00f6zel sekt\u00f6rde \u00f6zellikle online al\u0131\u015fveri\u015f siteleri ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir h\u0131z ile soka\u011fa \u00e7\u0131kma gibi k\u0131s\u0131tlama bo\u015flu\u011funu doldurmu\u015f ve ola\u011fan \u00fcst\u00fc oranlarda \u00e7\u0131lg\u0131nca al\u0131\u015fveri\u015f imkan\u0131n\u0131 insanlara sunmu\u015ftur. \u00c7ok tabidir ki yenilik ve de\u011fi\u015fimlere zaman\u0131nda ve yerinde \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi getiremeyen kurumlar kendilerini gelece\u011fe ta\u015f\u0131yamama gibi sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmalar\u0131 da ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bunlarla beraber kamu hizmetlerinin bir\u00e7o\u011funun e-devlet uygulamalar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, sunulan hizmetlerin etkinlik ve verimlilik sa\u011flamas\u0131nda, maliyette ve s\u00fcrelerin kullan\u0131lmas\u0131nda ya\u015fanan azalmalar e-devlet uygulamas\u0131n\u0131n i\u015flerlik kazanmas\u0131nda etkili fakt\u00f6r olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Hi\u00e7 ku\u015fkusuz e-d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde ya\u015fanan geli\u015fmelerden en \u00e7ok etkilenen birim yerel y\u00f6netimler olmu\u015ftur. Yerel y\u00f6netimler i\u00e7erisinde ise belediyeler, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde en \u00e7ok etkilenen birim olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Yerel y\u00f6netimler, halka hizmet g\u00f6t\u00fcrmede kulland\u0131klar\u0131 e-belediyecilik y\u00f6ntemini e-devletin k\u00fc\u00e7\u00fclt\u00fclm\u00fc\u015f bir modeli \u015feklinde y\u00fcr\u00fctmektedirler.<\/p>\n\n\n\n
K\u00fcreselle\u015fme s\u00fcre\u00e7lerinin yo\u011fun bir \u015fekilde ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ve yeniliklerin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi birimlerin ba\u015f\u0131nda yerel y\u00f6netimler gelmektedir. Bu s\u00fcrecinin \u015fekillenmesiyle yerel hizmetlerin sunumunda hizmet yerinden y\u00f6netim ve vatanda\u015fla birlikte y\u00f6netim kavramlar\u0131 g\u00fcndeme gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bilgi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi kent ya\u015fam\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak politikalar\u0131n uygulanmas\u0131, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi g\u00f6revi do\u011fal olarak yerel y\u00f6netimlere d\u00fc\u015fmektedir. <\/p>\n\n\n\n
Bu nedenle, etkili bilim ve teknoloji politikalar\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi ve bunlar\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi konusunda merkezi kurumlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yerel y\u00f6netimlerin de en \u00f6nemli sorumluluklar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc e-d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm; yerel hizmetlerde kaliteyi, hizmet sunulan alanlar\u0131n geni\u015fletilmesini, yerel topluluklara sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik alanda yeni imk\u00e2nlar\u0131n sunulmas\u0131 gibi \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. S\u00fcrekli geli\u015fen bili\u015fim teknolojileri sayesinde yerel y\u00f6netimlerin de dijital olarak d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmleri sa\u011flanmakta, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc olarak hizmet sunma gereklili\u011fi ortaya \u00e7\u0131kmakta ve yerel y\u00f6netimlere yeni ufuklar ve sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm konusunda yeni y\u00f6ntemler geli\u015ftirmesine katk\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Hem d\u00fcnyada, hem de \u00fclkemizde ger\u00e7ekle\u015ftirilen ak\u0131ll\u0131 kent uygulamalar\u0131 yerel nitelikteki hizmetlerin sunumunda bu d\u00fczenlemelerin ne kadar etkili oldu\u011funu ispatlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu uygulamalar\u0131n geni\u015f alana yay\u0131lmas\u0131, sadece hizmet sunum kalitesini de\u011fil, kentsel alandaki ya\u015fam\u0131 da olumlu olarak de\u011fi\u015ftirebilir. Yerel alanda ya\u015fanan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesinde yerel otoritelerin bili\u015fim teknolojilerine ba\u015fvurduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130lerleyen d\u00f6nemlerde bili\u015fim teknolojilerinin kentsel alanda payda\u015f olma potansiyeli de bulunmaktad\u0131r. \u00d6zellikle kentlerde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi sa\u011flama a\u00e7\u0131s\u0131ndan bili\u015fim teknolojileri sayesinde \u00f6nemli sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr (Bulut ve Aslan, 2019: 774).<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnyada b\u00fct\u00fcnle\u015fme politikalar\u0131 her alanda uluslararas\u0131 rekabeti gerekli k\u0131lmaktad\u0131r. Kamu hizmetlerinin sunulmas\u0131nda rekabet ortam\u0131nda geride kalmamak i\u00e7in devletlerin yeniden yap\u0131lanma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na y\u00f6nelmeleri gerekir. Devletlerin, vatanda\u015flar ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ile olan ili\u015fkilerinin olumlu olmas\u0131 h\u0131zl\u0131 geli\u015fmelerinde \u00f6nemli etkisi bulunmaktad\u0131r. Hizmet sunumunda dikkat edilmesi gereken husus; vatanda\u015flar\u0131n memnuniyetliklerinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve vatanda\u015f odakl\u0131 hizmetlerin sunulmas\u0131 amac\u0131yla faaliyetlerin geli\u015ftirilmesidir (Henden ve Henden, 2005: 48). <\/p>\n\n\n\n
Yerel y\u00f6netimler vatanda\u015flar\u0131n kamu hizmetlerine eri\u015fim konusunda en ba\u015fta ba\u015fvurduklar\u0131 kurum oldu\u011fu i\u00e7in, vatanda\u015flar\u0131n kent hayat\u0131na ili\u015fkin beklentileri h\u0131zla artmaktad\u0131r. Yerel y\u00f6netimler de bu beklentilere cevap verebilmek amac\u0131yla teknolojik olarak yeni imk\u00e2nlar\u0131 kullanman\u0131n yollar\u0131n\u0131 aramakta, dijital uygulamalardan daha fazla yararlanmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctmektedir . Son y\u0131llarda bilgi ve ileti\u015fim teknolojisinde meydana gelen geli\u015fmeler, internetin kullan\u0131m oranlar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla bilgi \u00e7a\u011f\u0131na ge\u00e7i\u015f ile beraber hizmetlerin sunum \u015fekli de de\u011fi\u015fime u\u011fram\u0131\u015f ve her konuda oldu\u011fu gibi yerel y\u00f6netimlerde de hizmetler uzaktan veya online gibi \u015fekillerle verilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Yerel y\u00f6netimler, halk\u0131n yerel nitelikteki ortak ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda \u00f6nemli birimler olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla yerel halk\u0131 ilgilendiren her sorun ayn\u0131 zamanda belediyeleri de do\u011frudan ilgilendirmektedir. Bu nedenle, vatanda\u015flara sunmu\u015f olduklar\u0131 hizmetlerin kapsay\u0131c\u0131, herkes taraf\u0131ndan kolay bir \u015fekilde eri\u015filmesi ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yerine getirilmesi amac\u0131yla teknolojik imk\u00e2nlardan yararlanmalar\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc teknolojiden yararlanmayla, geli\u015fmeleri yak\u0131ndan takip edilece\u011fi, y\u00f6netim s\u00fcrecinin do\u011frudan bireyler yerine otonom ya da yapay zek\u00e2 y\u00f6ntemi ile sunman\u0131n hizmetlerde hem nitelik hem de nicelik olarak art\u0131\u015f\u0131n ya\u015fanaca\u011f\u0131 kabul edilmektedir. Bu kapsamda, yerel y\u00f6netimlerin teknolojik imk\u00e2nlardan yararlanmas\u0131n\u0131n ilk \u00f6rne\u011fini kent bilgi sistemlerinin alt yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturan e-belediye hizmetlerinin uygulanmas\u0131 ile ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir (Bulut, 2002: 2-5).<\/p>\n\n\n\n
Bu noktadan hareketle kamu kurumlar\u0131, teknolojinin \u00f6nemli imk\u00e2nlar\u0131ndan faydalanarak vatanda\u015flara daha nitelikli hizmetler sunarak yerel halk\u0131n katk\u0131lar\u0131n\u0131 ve onlar\u0131n g\u00fcvenlerini kazanmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar, 5393 Say\u0131l\u0131 Belediye Kanunu\u2019nun ge\u00e7ici 10. maddesine g\u00f6re belediyeler i\u00e7in e-belediye bilgi sistemlerinin olu\u015fturulmas\u0131 anayasal bir zemine oturtulmu\u015f ve bu maddeye y\u00f6re b\u00fct\u00fcn belediyelerin ebelediye bilgi sistemlerinin olu\u015fturulmas\u0131 zorunlu hale getirilmi\u015ftir. \u00dccretsiz bir \u015fekilde sunulan bu hizmetler, belediyelerin y\u00f6netim bilgi sistemleri yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Projeye yeni mod\u00fcllerin eklenmesi, belediyelerin veri aktarma konusundaki faaliyetler \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla d\u00fczenlenmektedir (Erdo\u011fan, 2019a: 560). <\/p>\n\n\n\n
Herhangi bir belediyenin web sayfas\u0131 incelendi\u011finde; web sayfas\u0131n\u0131n ana sayfas\u0131nda halk\u0131n ula\u015fabilece\u011fi haberler, meclis taraf\u0131ndan al\u0131nan kararlar, yap\u0131lan ihaleler, belediyenin yapm\u0131\u015f oldu\u011fu etkinlikler, video ve foto galeri sayfas\u0131na ula\u015f\u0131l\u0131r. Projeler sekmesi t\u0131kland\u0131\u011f\u0131nda ise; planlanan, devam eden, tamamlanm\u0131\u015f veya yenilenen projeler hakk\u0131nda bilgiler bulunmaktad\u0131r. Dijitalle\u015fmenin getirmi\u015f oldu\u011fu f\u0131rsatlar sayesinde vatanda\u015flar evlerinde internet ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn dijital ara\u00e7lar vas\u0131tas\u0131yla bir\u00e7ok bilgiye serbest bir \u015fekilde ula\u015fmaktad\u0131r. Bu durum belediyelerin \u015feffaf, vatanda\u015f esasl\u0131, kamu hizmetlerinin h\u0131zl\u0131 sunulmas\u0131, vatanda\u015flara g\u00fcven sa\u011flamas\u0131, vatanda\u015flar\u0131n g\u00fcn\u00fcn herhangi bir saatinde emlak, vergi gibi birtak\u0131m bor\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6denmesi i\u015flemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmeleri gibi bir\u00e7ok hizmetleri daha kolay bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirme imkan\u0131na kavu\u015fmu\u015ftur <\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizde B\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyesinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 illerde il \u00f6zel idareleri hizmet sunmaktad\u0131r. Dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn gerektirdi\u011fi \u015fartlara ayak uydurmak ve daha kaliteli hizmet sunmak i\u00e7in il \u00f6zel idareleri de kendilerini yenileme ihtiyac\u0131 hissetmi\u015ftir. Vatanda\u015flar\u0131n yerel y\u00f6neticilere ula\u015fmas\u0131 ve bilgi sahibi olabilmesi amac\u0131yla her ilde il \u00f6zel idaresi birimleri kendi il isimleri ile web siteleri olu\u015fturmu\u015ftur. Ayn\u0131 zamanda \u0130l \u00f6zel idareleri, 5302 say\u0131l\u0131 \u0130l \u00d6zel \u0130daresi Kanunu\u2019nu gere\u011fince her y\u0131l faaliyet raporu haz\u0131rlamak zorundad\u0131r. Haz\u0131rlanan faaliyet raporlar\u0131 da il \u00f6zel idarelerinin web sayfalar\u0131nda ilgili linkte payla\u015f\u0131lmakta ve vatanda\u015flar taraf\u0131ndan internet eri\u015fimiyle raporlara ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u0130l \u00f6zel idarelerinin teknolojik imk\u00e2nlar kullan\u0131larak hizmetlerin sunulmas\u0131nda hangi alanda hangi eksikliklerin oldu\u011funa y\u00f6nelik sa\u011fl\u0131kl\u0131 tespitlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130nternet arama motorlar\u0131nda herhangi bir k\u00f6y arand\u0131\u011f\u0131nda k\u00f6yl\u00fcler taraf\u0131ndan olu\u015fturulan sosyal medya hesaplar\u0131na an\u0131nda a\u00e7\u0131k \u015fekilde ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu sosyal medya ortamlar\u0131nda k\u00f6ylere ait \u00f6zellikler, k\u00f6ylerin gelenek g\u00f6reneklerine ait foto\u011fraflar, k\u00f6y\u00fcn bir tak\u0131m tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel alanlar\u0131 ile ilgili foto\u011fraf ve videolar\u0131n payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmekte ve k\u00f6y\u00fc tan\u0131tan bilgilere ula\u015f\u0131labilmektedir. Asl\u0131nda imkan dahilinde k\u00f6ylerin kendilerine has resmi bir web sayfas\u0131 bulunmas\u0131 k\u00f6ylerde sunulan hizmetlerin nitelik ve nicelik olarak artmas\u0131na katk\u0131da bulunabilir. K\u00f6ylerde ya\u015fanan sorunlar\u0131n daha net bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmesine katk\u0131da bulunabilir. <\/p>\n\n\n\n
Dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 h\u0131zla ve s\u0131n\u0131rs\u0131zca olu\u015fumu t\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi \u00fclkemizde de bir tak\u0131m sorunlar\u0131 da beraberinde getirmi\u015ftir. Sistemlerin tercih d\u0131\u015f\u0131 evrilmesi sonucu bir\u00e7ok noktadaki eksiklikleri de ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Yerel y\u00f6netimlerde bilgi teknolojilerinin kullan\u0131lmas\u0131 ki\u015fi, kurum ve kurulu\u015flar taraf\u0131ndan yerel y\u00f6netimler \u00fczerinde bir bask\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Bu bask\u0131lar sayesinde kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasinin geli\u015fmesi y\u00f6n\u00fcnde \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131l\u0131rken yerel y\u00f6netimlerde dijital uygulamalar s\u00fcrecinde bir\u00e7ok sorun ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilmektedir. Bu sorunlar; hukuki ve teknik konularda yasalardaki yetersizlik, yerel y\u00f6netim birimlerinin yetersiz bilgi nedeniyle yeniden yap\u0131lanma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n yeni teknoloji kullan\u0131m\u0131 konusuna kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdikleri diren\u00e7, geleneksel y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 ve farkl\u0131 parti \u00fcyelerinden olu\u015fan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klar, b\u00fcrokratik engeller, e-belediye konusunda \u00f6nemli bir alan olan kent bilgi sistemlerinde belirlenmi\u015f bir standard\u0131n olmamas\u0131 (Karakurt-Tosun, 2008: 77-78) olarak s\u0131ralanabilir. <\/p>\n\n\n\n
Ulusal d\u00fczeyde ileti\u015fimin teknik olarak yetersiz olmas\u0131, geleneksel devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n e-devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015f \u015fekline eri\u015fememesi, geleneksel hizmet sunma al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n devam etmesi, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n gelirlerini kaybetme ya da yenilik korkusu nedeniyle eski al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 devam ettirme konusunda \u0131srarc\u0131 olmalar\u0131, yeni bir i\u015fleyi\u015f \u015fekline ge\u00e7erken eski i\u015fleyi\u015f \u015feklindeki sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmam\u0131\u015f olmas\u0131, yeni i\u015fleyi\u015f \u015feklinin tam olarak oturtulmamas\u0131, yeni i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin yerle\u015ftirilmesi konusunda maddi a\u00e7\u0131dan yetersiz olunmas\u0131, kamu kurumlar\u0131nda ve vatanda\u015flarda hen\u00fcz tam olarak e-k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yerle\u015fmemi\u015f olmas\u0131, kamu y\u00f6netimlerinde i\u015fleyi\u015f konusunda tek bir bi\u00e7ime ula\u015f\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131, ulusal alanda bilgi g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanamamas\u0131 ve bu nedenle kullan\u0131c\u0131larda g\u00fcven eksikli\u011finin olmas\u0131, kamu y\u00f6netimlerinde ve vatanda\u015flarda bilgisayar okuryazar oran\u0131n\u0131n az olmas\u0131 ve bunun bir sonucu olarak internetin az kullan\u0131lmas\u0131, teknolojinin \u00fcretilmesi konusunda \u00fclkenin sahip oldu\u011fu beyin g\u00fcc\u00fcnden yararlan\u0131lmamas\u0131 sonucu olarak bu alanda geride kal\u0131nmas\u0131 yerel y\u00f6netimlerin dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm alan\u0131nda ya\u015fanan sorunlar aras\u0131ndad\u0131r (\u015eat, 2008: 204-205). <\/p>\n\n\n\n
Ya\u015fanan bu sorunlar ile beraber yerel y\u00f6netimlerin dijital olarak d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerinde ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 kapsam\u0131nda g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ileti\u015fim teknolojisine kar\u015f\u0131 vatanda\u015flar\u0131n g\u00fcvensiz tutumlar\u0131, bilgi ve ileti\u015fim teknolojinin ilk kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde maliyetlerin y\u00fcksek olmas\u0131, bili\u015fim hukuku alan\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yetersiz bulunmas\u0131, merkezi idare ile yerel otoriteler aras\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fi ve koordinasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n eksik kalmas\u0131, yerel otoritelerde teknolojinin etkin bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik alt yap\u0131n\u0131n yetersiz olmas\u0131, internete eri\u015fim konusunda s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n ya\u015fanmas\u0131, kurum y\u00f6neticilerinin de\u011fi\u015fime kar\u015f\u0131 olu\u015fturduklar\u0131 diren\u00e7ler, yeniliklere uyum sa\u011flayacak ve yak\u0131ndan takip edecek nitelikli personelin yetersiz olmas\u0131, belediyelerin bir\u00e7o\u011funun resmi web sayfalar\u0131n\u0131n kullan\u0131\u015fs\u0131z olmas\u0131, g\u00fcncellenmemesi, web sayfalar\u0131n\u0131n sadece vatanda\u015flar\u0131 bilgilendirme ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lmas\u0131, vatanda\u015flar\u0131n aktif olarak kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren ortamlar\u0131n olmamas\u0131 gibi sorunlar da bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Yerel y\u00f6netimlerde dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm alan\u0131nda ya\u015fanan bir ba\u015fka husus personel sorunudur. Kurumlarda iyi yeti\u015fmi\u015f elemanlar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 hizmetlerin sunumu ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131k\u0131nt\u0131lara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Yerel y\u00f6netimlerde \u00f6zellikle de belediye \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n dijital uygulamalar konusunda uzmanla\u015fmas\u0131 \u00f6nemlidir. Aksi durumda b\u00fct\u00fcnc\u00fcl politikalar yerine sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde birbirinden kopuk ve ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin sunulmas\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilecektir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra baz\u0131 dijital uygulamalar kentin \u00f6l\u00e7e\u011fini a\u015fabilece\u011finden bu durumlarda b\u00f6lge ya da \u00fclke baz\u0131nda uygulamalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek gerekir. Bir\u00e7ok dijital uygulamalar, farkl\u0131 sekt\u00f6rlerden farkl\u0131 kurum ya da kurulu\u015flar ile i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131labilir, bu durumlarda yatay, dikey i\u015fbirlikleri kurulmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir (K\u00f6seo\u011flu ve Demirci, 2018: 53).<\/p>\n\n\n\n
Dijital belediyecili\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn hem yerel vatanda\u015flar hem de yerel birim y\u00f6neticileri taraf\u0131ndan benimsenmesi, ortak bir anlay\u0131\u015f ile ortak bir ama\u00e7 i\u00e7in bir araya gelinmesi \u00f6nemlidir. Bu t\u00fcr giri\u015fimlerde k\u00fc\u00e7\u00fck n\u00fcfuslu kentlerde kulu\u00e7ka merkezleri olu\u015fturularak dijital belediyecilik uygulamalar\u0131 buralarda test edilebilir. Bu uygulama sonucunda dijital belediyecili\u011fin T\u00fcrkiye ko\u015fullar\u0131nda i\u015flevsel olup olmad\u0131\u011f\u0131 da test edilmi\u015f olur (Karaca ve \u00d6zt\u00fcrk, 2019: 536).<\/p>\n\n\n\n
Yerel y\u00f6netim birimlerinde daha \u015feffaf ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir yap\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in kamu hizmetlerinin internet \u00fczerinden sunumunun yap\u0131lmas\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Yerel alanlarda yerel halk\u0131n yerel y\u00f6netimler \u00fczerinde daha fazla kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, denetim ger\u00e7ekle\u015ftirmesi gibi durumlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in halka a\u00e7\u0131k alanlarda \u00fccretsiz olarak internet hizmeti verilmektedir. Yerel y\u00f6netimlerde sunulan hizmetlerden dijital anlamda yararlanmak i\u00e7in telefon hatlar\u0131 etkin kullan\u0131lmakta ve yerel y\u00f6netimlerin kulland\u0131\u011f\u0131 web sayfalar\u0131 s\u00fcrekli ve d\u00fczenli olarak g\u00fcncellenmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn gerektirdi\u011fi ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na ayak uydurma ad\u0131na yerel birimlerde \u00e7al\u0131\u015fanlara ve yerel halka e\u011fitimler, konferanslar verilmelidir. K\u0131rsal kesimde ya\u015fayan vatanda\u015flara y\u00f6nelik dijital \u00e7a\u011f\u0131n ara\u00e7lar\u0131n\u0131, bilgisayar, telefon, tablet, internet gibi baz\u0131 alanlarda daha uygun ko\u015fullarda ve daha ucuz sunulmas\u0131 onlar\u0131n da bu hizmetlerden yararlanmas\u0131n\u0131 ve ya\u015fanan geli\u015fmelerden haberdar olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r (Kaypak vd., 2017: 1811-1812).<\/p>\n\n\n\n
Yerel y\u00f6netimlerde dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm alan\u0131nda ya\u015fanan son geli\u015fmeler yerel y\u00f6netimlerde dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kapsam\u0131nda yerel y\u00f6netimler aras\u0131nda i\u015fbirli\u011fi ve bilgi payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in devlet deste\u011fi alt\u0131nda baz\u0131 projelerin uygulamaya konuldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Ayn\u0131 zamanda vatanda\u015flar\u0131n kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, yerel y\u00f6netimlerin ortak olarak harekete ge\u00e7mesini sa\u011flayacak projeler hayata ge\u00e7irilmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n
Yerel y\u00f6netimlerde uygulamaya konulan dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm uygulamalar\u0131 genellikle \u00fclkelerin politikalar\u0131yla uyumlu bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Bu kapsamda \u00e7ok farkl\u0131 nitelikte ve \u00e7ok say\u0131da dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm uygulamalar\u0131 yerel y\u00f6netimler taraf\u0131ndan vatanda\u015flara daha h\u0131zl\u0131 hizmet sunmak ve tasarruf yapmak amac\u0131yla etkili bir \u015fekilde uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu do\u011frultuda yerel y\u00f6netimlerin dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm alan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri uygulamalara de\u011finmek gerekir. Ak\u0131ll\u0131 Kent Otomasyon Sistemi (AKOS): T\u00fcrkiye\u2019de yerel y\u00f6netimlerde dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinde mevcut yasal d\u00fczenlemeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda daha \u00e7a\u011fda\u015f bir kent sistemi olu\u015fturulmak amac\u0131yla uygulamaya konulan bili\u015fim projelerinden birisidir. AKOS projesi, vatanda\u015f ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi, vatanda\u015flar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 zaman\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmak amac\u0131yla, \u00fcretken belediye anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. AKOS, kente ve kent halk\u0131na ait bilgilerin belirli standartlar \u00e7er\u00e7evesinde saklanmas\u0131, bu bilgilerin veri taban\u0131na aktar\u0131lmas\u0131, ula\u015f\u0131lan veriler aras\u0131nda ili\u015fki kurularak bu bilgilerin belediye ihtiya\u00e7lar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak belirlenmesi ve do\u011fru bir \u015fekilde y\u00f6netilmesi hizmetlerini kapsamaktad\u0131r. \u00c7a\u011fr\u0131 merkezi ve telefon teknolojileri ile yerel halk\u0131n belediyeye gitmeden bulunduklar\u0131 yerden herhangi bir internet ba\u011flant\u0131s\u0131 gerekmeden belediye birimleri ile ileti\u015fim kurabilmesidir. Vatanda\u015flar telefon ile kredi kartlar\u0131 ile bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6deyebilme, \u015fik\u00e2yetlerinin takibi s\u00fcrecini, istedikleri konu hakk\u0131nda bilgi talep etme, randevu alma gibi hizmetler alabilmektedir. Cep telefonlar ile belediye hizmetlerine ula\u015fabilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yap\u0131lan bir \u015fik\u00e2yetin hangi durumda oldu\u011fu hakk\u0131nda bilgi sahibi olunabilir. Ayr\u0131ca sms yoluyla belediyeye \u00f6nceden vermi\u015f olduklar\u0131 cep telefon numaralar\u0131ndan bilgi almak istedikleri konu hakk\u0131nda vatanda\u015flar SMS arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bilgilendirilmektedir (Y\u0131lmaz, 2013: 58).<\/p>\n\n\n\n
Kentlerin belli yerlerine konulan kiosklar sayesinde, hizmetlerin web sitelerine kentin daha \u00f6nceden belirlenmi\u015f yerlerinden b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flara a\u00e7\u0131k olmas\u0131 sa\u011flanabilir. B\u00f6ylece evlerinde ve i\u015f yerlerinde internet imk\u00e2n\u0131 bulunmayan vatanda\u015flara ula\u015f\u0131lacakt\u0131r. \u00d6zellikle de internet eri\u015fiminin daha d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde olan dar gelirli mahallelerde bulunmas\u0131 dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinde dijital u\u00e7urumu ortadan kald\u0131rmada \u00f6nemli bir d\u00fczenleme olmaktad\u0131r (Y\u0131lmaz, 2013: 53).<\/p>\n\n\n\n
Mezarl\u0131k Bilgi Sistemi (MEB\u0130S) Uygulamas\u0131; belediyelerin Mezarl\u0131klar M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili b\u00fct\u00fcn bilgilerin ortak bir veri taban\u0131nda toplanmas\u0131, mezarl\u0131klara ili\u015fkin say\u0131sal bilgilerin toplanmas\u0131, mezarlara ili\u015fkin b\u00fct\u00fcn bilgilerin b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilerek sorgulama ve analiz edilmesine imk\u00e2n tan\u0131yan bir sistemdir. MEB\u0130S, mezarl\u0131klar\u0131n parsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131, bo\u015f mezar yerlerinin belirlenmesi, mezarl\u0131klar\u0131n bak\u0131m ve onar\u0131mlar\u0131n\u0131n daha kapsaml\u0131 \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in haz\u0131rlanan bir projedir. Bu proje ile yerel halk mezarl\u0131klara defnedilmi\u015f yak\u0131nlar\u0131n\u0131n bilgilerine mezarl\u0131klar\u0131n giri\u015flerinde bulunan kiosklar sayesinde ula\u015fabilmekte, belediyelerin web sayfalar\u0131ndan ula\u015fabilmektedir. Ayr\u0131ca MEB\u0130S uygulamas\u0131 ile \u00f6len bireylerin t\u0131bbi a\u00e7\u0131dan \u00f6l\u00fcm nedenleri, kad\u0131-erkek \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 gibi istatistiki bilgilere de ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. MEB\u0130S projesinin uygulanmaya ba\u015flamas\u0131yla; internet \u00fczerinden mezarl\u0131klarda bulunan ki\u015filerin bilgilerine ula\u015f\u0131lmakta, \u015fehir d\u0131\u015f\u0131ndaki vatanda\u015flar\u0131n bug\u00fcn vefat edenler men\u00fcs\u00fcnden kimlerin vefat ettiklerini g\u00f6rebilmekte, mezarl\u0131ktaki \u00f6nemli ki\u015filer ve eserler hakk\u0131nda bilgi sahibi olunmakta, ziyaret\u00e7ilerin yak\u0131nlar\u0131n\u0131n mezarl\u0131klar\u0131n\u0131 bulmada harcad\u0131klar\u0131 zaman azalmakta, yetkili ki\u015filer taraf\u0131ndan mezarl\u0131klar ile ilgili yap\u0131lacak planlamalar konusunda daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilgilere ula\u015fabilecektir.<\/p>\n\n\n\n
Video Konferans ve Webcasting, farkl\u0131 mek\u00e2nlardaki bireylerin, e\u015fzamanl\u0131 olarak, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc ve sesli bir \u015fekilde haberle\u015fmelerini sa\u011flayan sistemdir. Belediyelerde de bu y\u00f6ntem uygulanarak belediye toplant\u0131lar\u0131n\u0131n fiziki mek\u00e2nda bir araya gelmeden yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Webcasting ise, daha \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f videolar\u0131n ve ses kay\u0131tlar\u0131n\u0131n internet ortam\u0131nda bir televizyon ya da radyo program\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanmas\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, belediye meclis toplant\u0131lar\u0131n\u0131n belediyelerin web sayfalar\u0131nda canl\u0131 olarak ya da video \u015feklinde yay\u0131nlanarak bu toplant\u0131lar\u0131n vatanda\u015flar\u0131n izlemesini sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (Y\u0131lmaz, 2013: 54).<\/p>\n\n\n\n
Kimlik Payla\u015f\u0131m Sistemi (KPS) Uygulamas\u0131; N\u00fcfus ve Vatanda\u015fl\u0131k \u0130\u015fleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla vatanda\u015flara ait n\u00fcfus ve yerle\u015fim yerlerine ili\u015fkin bilgilerine kamu kurulu\u015flar\u0131 ya da di\u011fer t\u00fczel ki\u015fili\u011fe sahip kurumlar taraf\u0131ndan g\u00fcncel bilgilerin, g\u00fcvenli bir ortamda haftan\u0131n yedi g\u00fcn\u00fc ve yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7erisinde online olarak ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir uygulamad\u0131r. KPS uygulamas\u0131 ile T.C. kimlik numaras\u0131n\u0131n kime ait oldu\u011funu \u00f6\u011frenme, n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu yer bilgisine dayanarak kimlik bilgilerine ula\u015fma, n\u00fcfus kay\u0131t \u00f6rne\u011fine ula\u015fabilme gibi bir\u00e7ok hizmetler sunulmaktad\u0131r. KPS uygulamas\u0131n\u0131 kullanmak isteyen kamu kurum ya da kurulu\u015flar\u0131 ile \u00e7ift tarafl\u0131 olarak bir s\u00f6zle\u015fme imzalanmaktad\u0131r. Bu s\u00f6zle\u015fmede, KPS uygulamas\u0131 kapsam\u0131nda hangi sorgulama i\u015fleminin yap\u0131laca\u011f\u0131 ve yap\u0131lan sorgulamalar kapsam\u0131nda hangi bilgilere ula\u015f\u0131labilece\u011fi d\u00fczenlenmektedir. KPS uygulamas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen b\u00fct\u00fcn faaliyetlerin geri izleme (log) bilgisi bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Dijital platformlar ise daha basit ve d\u00fc\u015f\u00fck maliyet gerektiren \u00e7\u00f6z\u00fcmler getirerek, isteklerin ve hizmetlerin bulu\u015fturulmas\u0131n\u0131 ve vatanda\u015flar\u0131n kat\u0131lmas\u0131na katk\u0131da bulunan sanal ortamlard\u0131r (\u00d6rselli ve Akbay, 2019: 232).<\/p>\n\n\n\n
Dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn merkezinde bulunan makine \u00f6\u011frenmesi ya da yapay zeka uygulamalar\u0131 yerel y\u00f6netimlerde her alanda kullan\u0131labilir. Yerel y\u00f6netimlerin kulland\u0131\u011f\u0131 sosyal medya uygulamalar\u0131, anl\u0131k ve ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak bilgi payla\u015f\u0131lmas\u0131, yerel halktan geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn al\u0131nmas\u0131, sosyal medya platformlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla anketler yap\u0131lmas\u0131, karar al\u0131nmas\u0131 s\u00fcrecinde sokak ve mahalle baz\u0131nda kat\u0131l\u0131lar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Yerel y\u00f6netimlerin dronlar\u0131 (insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131), kriz y\u00f6netiminde ve do\u011fal afetler s\u0131ras\u0131nda yard\u0131m ula\u015ft\u0131rmak gibi bir\u00e7ok alanda kullanmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde her ge\u00e7en g\u00fcn yerel y\u00f6netimlerin sunduklar\u0131 hizmetlerden yararlanan insanlar ve nesnelerin interneti \u00fczerinden yerel y\u00f6netimlere b\u00fcy\u00fck oranda veri ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r. Bu bilgilerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenilir \u015fekilde analiz edilmesi kurumsalla\u015fman\u0131n sa\u011flanmas\u0131nda, ihtiya\u00e7lar\u0131n do\u011fru bir \u015fekilde belirlenmesinde ve vatanda\u015flardan geri bildirim al\u0131nmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm bu teknoloji ile siyasi mekanizmalar\u0131n karar al\u0131m s\u00fcre\u00e7lerinde meclis \u00fcyelerinin ya da kent konseylerinin gelece\u011fe ili\u015fkin daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 kararlar\u0131n al\u0131nmas\u0131nda katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011frayan kesimlerin entegrasyonunun sa\u011flanmas\u0131 s\u00fcrecinde, onlar\u0131n ya\u015fam\u0131\u015f olduklar\u0131 sorunlar\u0131 azaltma, sorunlar\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan katk\u0131 sunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sosyal medya uygulamalar\u0131 ile yerel y\u00f6netimler, kente ait bilgi, haberleri anl\u0131k olarak ve ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak payla\u015fabilmekte, kent halk\u0131ndan geri bildirimler alabilmekte, anket ya da oylama yap\u0131labilmekte, kararlar\u0131n olu\u015fum s\u00fcrecinde kent halk\u0131n\u0131n da aktif olarak kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm alan\u0131nda siber g\u00fcvenlik yerel birimlerde ya\u015fayan vatanda\u015flar\u0131n ki\u015fisel bilgilerinin ve sunulan hizmetlerin s\u00fcreklili\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve korunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir uygulama olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Belediyelerde \u00f6zellikle ak\u0131ll\u0131 \u015fehir uygulamalar\u0131nda sens\u00f6rler \u00fczerinden s\u00fcrekli olarak bir veri ak\u0131\u015f\u0131 f\u0131rsat\u0131 sundu\u011fu i\u00e7in b\u00fcy\u00fck veri analiz uygulamalar\u0131nda \u00f6nemli bir dijital teknolojidir. Crowdsourcing ve haritaland\u0131rma yerel y\u00f6netimler bak\u0131m\u0131ndan kriz zamanlar\u0131nda ve do\u011fal afet anlar\u0131nda bilgilerin toplanmas\u0131 ve yard\u0131mlar\u0131n ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda, dayan\u0131\u015fma ve g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck faaliyetleri gibi bir\u00e7ok alanda kullan\u0131lan bir uygulamad\u0131r. Otonom robotlar sayesinde yerelde ya\u015fayan ya\u015fl\u0131lara, hastalara, engellilere y\u00f6nelik hizmetlerin sunulmas\u0131, belediyenin kendi i\u00e7indeki baz\u0131 hizmetleri yerine getirmesi gibi farkl\u0131 alanlarda kullan\u0131lmaktad\u0131r. Veri madencili\u011fi hemen hemen her dakika belediyelerin hizmetlerinden faydalanan \u00e7ok say\u0131daki vatanda\u015flara insan ve nesnelerin interneti \u00fczerinden yerel birimlere b\u00fcy\u00fck veri ak\u0131\u015f\u0131 olmaktad\u0131r. Bu verilerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve yasalara uygun bir \u015fekilde analiz edilmesi, kurumsal anlamda verimlili\u011fin sa\u011flanmas\u0131, vatanda\u015flardan geri bildirimlerin al\u0131nmas\u0131 ve ihtiya\u00e7lar\u0131n belirlenmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir uygulamad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00f6nemde kamu hizmetleri sunan yerel y\u00f6netimlerin hizmetlerinde \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme ve hizmetlerin verili\u015fine y\u00f6nelik taleplerin artt\u0131\u011f\u0131 ve de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00f6ylemek \u00e7ok do\u011fru bir yakla\u015f\u0131md\u0131r. B\u00fct\u00fcn bu talepler kamuda yerel y\u00f6netimlerde yeniden yap\u0131lanma \u015feklini tercihen de\u011fil zorunlu hale getirmi\u015ftir. Yeniden yap\u0131lanma kapsam\u0131nda etkinlik, verimlilik, a\u00e7\u0131kl\u0131k, \u015feffafl\u0131k, adalet, liyakat, s\u00f6z alma, kararlara kat\u0131l\u0131m gibi ilkeler daha \u00e7ok telaffuz edilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeple kamu hizmeti sunan yerel y\u00f6netimlerin varl\u0131\u011f\u0131 ve hizmet sunum y\u00f6ntemleri \u00e7ok daha \u00f6nemli konular aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fcreselle\u015fme yerel halk\u0131n beklentisinin de\u011fi\u015fmesine neden olmu\u015f bununla birlikte halk\u0131n sorunlar\u0131na cevap verebilmek amac\u0131yla yerel y\u00f6netimler dijital ortamlarda hizmet sunmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle, 2000 y\u0131llar\u0131ndan itibaren yasal anlamda alt yap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilgi edinme hakk\u0131 kanunu ve ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 hakk\u0131nda kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle vatanda\u015flar\u0131n yerel otoritelerden istekleri daha me\u015fru bir zemine kavu\u015fturulmu\u015f, yerel y\u00f6netimlerde hizmet standartlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve vatanda\u015fa ilgili y\u00f6netim birimlerince cevap vermeme veya geciktirme keyfili\u011fi ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bilgi edinme hakk\u0131 kapsam\u0131nda vatanda\u015flar istedikleri bilgileri talep etme ve yerel birimlerin de bu sorulara cevap verme sorumluluklar\u0131 yasala\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kapsam\u0131nda yerel y\u00f6netimlerde e-belediyecilik uygulamalar\u0131 yerel y\u00f6netimlerde ba\u015far\u0131l\u0131 uygulama \u00f6rnekleri ile uygulanmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. E-d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n yerel y\u00f6netimlere yans\u0131mas\u0131 e-belediyecilik veya ak\u0131ll\u0131 belediyecilik \u015feklinde oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Her alanda ya\u015fanan de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kamu hizmeti sunan yerel y\u00f6netimleri de bu noktada gerekli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019de yerel y\u00f6netimler aras\u0131nda dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm uygulamalar\u0131 kapsam\u0131nda farkl\u0131 teknikler ve y\u00f6ntemler uygulansa da temel ama\u00e7lar\u0131n\u0131n yerel halk\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n en k\u0131sa yoldan, daha kaliteli ve daha az maliyetli bir \u015fekilde sunulmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ortak noktada bulu\u015fuldu\u011fu da \u00f6nemli bir geli\u015fmedir.<\/p>\n\n\n\n
\u00dclkemizde dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm uygulamalar\u0131 k\u00fcreselle\u015fme ile birlikte h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde kar\u015f\u0131l\u0131k bulmu\u015ftur. Hem dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc uygulayan otoriteler kamu kurum ve kurulu\u015flar, hem de vatanda\u015flar dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde ya\u015fanan geli\u015fmelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu de\u011fi\u015fimi \u00e7ok \u00e7abuk i\u00e7selle\u015ftirebilmi\u015flerdir.<\/p>\n\n\n\n
Yerel y\u00f6netimlerin dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm konusunda ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu en b\u00fcy\u00fck \u00fc\u00e7 temel problemlerden biri altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda mali konular, di\u011feri dijital alanda yeti\u015fmi\u015f kalifiye personel ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de yerel halk\u0131n k\u0131rsal b\u00f6lgelerde ya\u015fayan vatanda\u015flar\u0131n dijital platformlarda sunulan hizmetlere eri\u015fim konusunda s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekmeleridir. <\/p>\n\n\n\n
Farkl\u0131 yat\u0131r\u0131mlarla ve yeniliklerle merkezi y\u00f6netimin bu noktada sorunlar\u0131n giderilmesine y\u00f6nelik \u00f6zel \u00f6nlemleri alm\u0131\u015f olsa da halen k\u0131rsal kesimlerde bu tip sorunlar devam edebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm uygulamalar\u0131 kapsam\u0131nda merkezi y\u00f6netim, hem vatanda\u015flar\u0131 hem de kamu kurumlar\u0131n\u0131 te\u015fvik edici faaliyetlerde de bulunmaktad\u0131r. Yerel y\u00f6netim birimlerinde k\u00f6y y\u00f6netimlerine, b\u00fcy\u00fck\u015fehir olan illerde mahallelere, gerekli \u00f6nem verilmektedir. Bu yard\u0131mlarda yerelde ya\u015fayan halk\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge ile ilgili b\u00fct\u00fcn bilgiler payla\u015f\u0131larak g\u00fcncel tutulmaktad\u0131r. Ancak halen baz\u0131 noktalarda yetersizlikler g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Kentlerde olu\u015fturulan web sayfas\u0131 uygulamalar\u0131, \u015fehir kameralar\u0131 gibi uygulamalar\u0131n daha da geli\u015ftirilmesi, bu tip uygulamalar\u0131n k\u0131rsal kesimlere de aktar\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Yerel y\u00f6netimlerin yerel halk\u0131 yak\u0131ndan ilgilendiren konularda onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine ba\u015fvurulmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Dijitalle\u015fme ile hem resmi web sayfalar\u0131nda hem di\u011fer elektronik ortamlarda bilgilerin payla\u015f\u0131larak, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerle yeni projelerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 yerel y\u00f6netimlere halk\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Yerel y\u00f6netimlerde y\u00f6neticilerin, \u00fcst d\u00fczey kamu g\u00f6revlilerinin yerel halk ile \u00f6nceden belirlenen belirli g\u00fcn\u00fcnde d\u00fczenli ve s\u00fcrekli olarak gerek y\u00fcz y\u00fcze gerekse de online olarak g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapmalar\u0131, onlar\u0131n istek ve ihtiya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda hizmet sunum y\u00f6ntem ve tekniklerini tekrar g\u00f6zden ge\u00e7irmeleri de yine halk\u0131n yerel y\u00f6netimlere deste\u011finin ve g\u00fcveninin artmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n\n\n\n Bulut, Y. ve Aslan, M. M. (2019). Yerel Y\u00f6netimlerde Bili\u015fim Teknolojilerinin ve Yapay Zekan\u0131n Kullan\u0131m\u0131: Ak\u0131ll\u0131 Park Ankara Harikalar Diyar\u0131 \u00d6rne\u011fi. 1. Uluslararas\u0131 \u0130leti\u015fim ve Y\u00f6netim Bilimleri Kongresi 26-28 Eyl\u00fcl 2019.<\/p>\n\n\n\n Bulut, Y. (2002). Yerel Y\u00f6netimlerin Teknolojiye Entegrasyonu. I. Uluslararas\u0131 Yerel Y\u00f6netimler, \u00dcniversite ve Sanayi \u0130\u015fbirli\u011fi Sempozyumu, \u0130\u015fbirli\u011fi Sempozyumu Bildiri Kitab\u0131 (s. 337-351). Gazi \u00dcniversitesi Yay\u0131n\u0131.<\/p>\n\n\n\n Erdo\u011fan, O. (2019a). Yerel Y\u00f6netimlerde E-Belediye Uygulamalar\u0131: \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 E-Belediye Bilgi Sistemi. S\u00fcleyman Demirel \u00dcniversitesi \u0130ktisadi ve \u0130dari Bilimler Fak\u00fcltesi Dergisi, 24(3), 551-566.<\/p>\n\n\n\n Henden, H. B. ve Henden, R. (2005). Yerel Y\u00f6netimlerin Hizmet Sunumlar\u0131ndaki De\u011fi\u015fim ve E-Belediyecilik. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4(14), 48-66.<\/p>\n\n\n\n Kaypak, \u015e., Y\u0131lmaz, V., Bimay, M. (2017). Dijital \u00c7a\u011fda Yerel Y\u00f6netimler. S\u00fcleyman Demirel \u00dcniversitesi \u0130ktisadi ve \u0130dari Bilimler Fak\u00fcltesi Dergisi, 22 (Kayfor15 \u00d6zel Say\u0131s\u0131), 1798- 1813.<\/p>\n\n\n\n Kaypak, \u015e. (2009). K\u00fcreselle\u015fme S\u00fcrecinde E-D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve Belediyelere Yans\u0131mas\u0131. Uluslar Aras\u0131 7. Bilgi, Ekonomi Ve Y\u00f6netim Kongresi Bildiriler Kitab\u0131 i\u00e7inde (s. 215-234).<\/p>\n\n\n\n Karaca, Y. ve \u00d6zt\u00fcrk, N. K. (2019). Yeni Nesil Belediyecilik: Dijital Belediye Uygulamalar\u0131. Uluslararas\u0131 Y\u00f6netim Akademisi Dergisi, 2(3), 528-537.<\/p>\n\n\n\n K\u00f6seo\u011flu, \u00d6. ve Demirci, Y. (2018). Ak\u0131ll\u0131 \u015eehirler Ve Yerel Sorunlar\u0131n \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde Yenilik\u00e7i Teknolojilerin Kullan\u0131m\u0131. Uluslararas\u0131 Politik Ara\u015ft\u0131rmalar Dergisi, 4(2), 40-57.<\/p>\n\n\n\n \u015eat, N. (2008). Demokrasi i\u00e7in bir ara\u00e7: e-belediye. (Doktora Tezi). Marmara \u00dcniversitesi\/Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, \u0130stanbul.<\/p>\n\n\n\n \u00d6rselli, E. ve Akbay, C. (2019). Teknoloji ve Kent Ya\u015fam\u0131nda D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm: Ak\u0131ll\u0131 Kentler. Uluslararas\u0131 Y\u00f6netim Akademisi Dergisi, 2(1), 228-241.<\/p>\n\n\n\n Y\u0131lmaz, A. (2013). Dijital Kent Uygulamalar\u0131n\u0131n, Kent Y\u00f6netimine Etkileri: \u2018Trabzon \u0130li E-Belediye \u00d6rne\u011fi\u2019. (Y\u00fcksek Lisans Tezi). Marmara \u00dcniversitesi\/Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, \u0130stanbul.<\/p>\n\n\n\n Y\u0131lmaz, A. (2013). Dijital Kent Uygulamalar\u0131n\u0131n, Kent Y\u00f6netimine Etkileri: \u2018Trabzon \u0130li E-Belediye \u00d6rne\u011fi\u2019. (Y\u00fcksek Lisans Tezi). Marmara \u00dcniversitesi\/Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, \u0130stanbul.<\/p>\n\n\n\n