{"id":4647,"date":"2020-04-22T04:01:57","date_gmt":"2020-04-22T01:01:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mbirekul.com\/?p=4647"},"modified":"2020-04-23T06:29:07","modified_gmt":"2020-04-23T03:29:08","slug":"mesleki-ve-teknik-liselerde-endustri-4-0-ve-5-0-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mbirekul.com\/?p=4647","title":{"rendered":"MESLEK\u0130 VE TEKN\u0130K L\u0130SELERDE END\u00dcSTR\u0130 4.0 VE 5.0"},"content":{"rendered":"\n<p>Meslek Liseleri teoriden \u00e7ok pratik e\u011fitim veren, \u00e7e\u015fitli i\u015f kollar\u0131na kalifiye eleman yeti\u015ftiren ve ayn\u0131 zamanda \u00fcniversite de tercih edece\u011fi b\u00f6l\u00fcmle alakal\u0131 temel bilgi ve becerileri kazanmak isteyen \u00f6\u011frencilerin tercih etti\u011fi lise t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bunun yan\u0131nda Meslek Liseleri \u00fcniversite okumadan meslek sahibi olmak isteyen \u00f6\u011frencilerin i\u015f yeri a\u00e7ma belgesi almalar\u0131na kolayl\u0131k sa\u011flamaktad\u0131r.<br>Meslek Liselerini ara\u015ft\u0131ran aileler bu tip liselerin b\u00f6l\u00fcmlerini ve t\u00fcrlerini de ara\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Meslek Liseleri; End\u00fcstri Meslek Lisesi, Sa\u011fl\u0131k Meslek Lisesi, Ticaret Meslek Lisesi, Havac\u0131l\u0131k Lisesi ve K\u0131z Meslek Lisesi gibi t\u00fcrlere ayr\u0131l\u0131rken bu liselerde \u00f6\u011frencilerin tercih edebilecekleri bir\u00e7ok b\u00f6l\u00fcm bulunmaktad\u0131r.<br>Meslek Liseleri aileler taraf\u0131ndan ikinci planda tutulsa da \u00f6\u011frenci yeti\u015ftirme noktas\u0131nda Anadolu ve Fen Liseleriyle ayn\u0131 seviyede hizmet vermektedirler. Toplum i\u00e7erisinde bu tarz liselere \u00f6n yarg\u0131 ile yakla\u015f\u0131l\u0131yor olsa da bu kurumlar\u0131nda bir\u00e7ok avantaj\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>MESLEK L\u0130SELER\u0130N\u0130N AVANTAJLARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Meslek Liselerinde\ng\u00f6rd\u00fckleri e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim programlar\u0131 sayesinde belli bir alanda uzmanla\u015fan\n\u00f6\u011frenciler i\u015f bulmak noktas\u0131nda normal liseleri bitiren \u00f6\u011frencilere oranla daha\n\u00e7abuk i\u015f bulabilmektedir.<\/li><li>\u00d6\u011frenciler,\ne\u011fitimlerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken sosyal g\u00fcvence kapsam\u0131nda erkenden sigorta\nba\u015flang\u0131\u00e7lar\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/li><li>Meslek\nLiselerinde, Anadolu Meslek ve Anadolu Teknik Program\u0131 olmak \u00fczere 2 ayr\u0131\nprograma yer verilmektedir. Anadolu Meslek Programlar\u0131, sekt\u00f6r\u00fcn kalifiye\neleman ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, Anadolu Teknik\nProgramlar\u0131 ise mesleki e\u011fitimin yan\u0131nda y\u00fcksek \u00f6\u011frenime ge\u00e7i\u015f yapmak isteyen\n\u00f6\u011frencilere y\u00f6nelik e\u011fitim vermektedir.<\/li><li>\u00d6\u011frenciler\nse\u00e7tikleri b\u00f6l\u00fcmlerle ilgili tecr\u00fcbe kazanabilecekleri staj imkanlar\u0131 sayesinde\nhem mesleki a\u00e7\u0131dan donan\u0131ml\u0131 bireyler olarak mezun olmakta hem de staj\nyapt\u0131klar\u0131 d\u00f6nem boyunca aile ekonomisine katk\u0131da bulunmaktad\u0131rlar.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>MESLEK L\u0130SES\u0130N\u0130N DEZAVANTAJLARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Meslek Lisesinde\nokuyan \u00f6\u011frenciler belirli bir alanda yetkinlik kazanmak ad\u0131na yo\u011fun bir \u015fekilde\nteknik dersler g\u00f6rmektedirler. Bu durum \u00fcniversite kazanma oranlar\u0131n\u0131\nd\u00fc\u015f\u00fcrmektedir.<\/li><li>Akademik anlamda\nderslerin az olu\u015fu meslek liselerinin di\u011fer eksi yan\u0131d\u0131r. Bu sebeple \u00f6\u011frenciler\ndonan\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan yetersiz bir \u015fekilde mezun olmaktad\u0131r.<\/li><li>Meslek\nLiselerinde 11. ve 12. s\u0131n\u0131fta ba\u015flayan stajlar nedeniyle \u00f6\u011frenciler i\u00e7in\ng\u00fcnler yorucu ge\u00e7meye ba\u015flamaktad\u0131r.<\/li><li>Yeterli bir\nyabanc\u0131 dil e\u011fitimi alamayan \u00f6\u011frenciler bu noktada Anadolu ve Fen Lisesi\n\u00f6\u011frencilerine nazaran geri kalmaktad\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>MESLEK L\u0130SES\u0130 T\u00dcRLER\u0130 <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Meslek Liseleri farkl\u0131 i\u015f kollar\u0131na\neleman yeti\u015ftirmek ad\u0131na \u00f6\u011frencileri mesleki formasyon vermektedir. Bu noktada\nliseler kendi i\u00e7lerinde ayr\u0131lmakta ve farkl\u0131 isimlerle hizmet vermektedir.<\/p>\n\n\n\n<ul><li>End\u00fcstri Meslek\nLisesi,<\/li><li>Sa\u011fl\u0131k Meslek\nLisesi,<\/li><li>Mesleki ve Teknik\nAnadolu Lisesi,<\/li><li>Ticaret Meslek\nLisesi,<\/li><li>Havac\u0131l\u0131k Lisesi,<\/li><li>K\u0131z Meslek\nLisesi,<\/li><li>Denizcilik Lisesi\n<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>MESLEK L\u0130SES\u0130 B\u00d6L\u00dcMLER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Meslek Lisesi b\u00f6l\u00fcmleri \u00f6\u011frencilerin\nilgi ve yetenekleri do\u011frultusunda se\u00e7ebilecekleri geni\u015f bir yelpazeye sahiptir.\nBaz\u0131 b\u00f6l\u00fcmler a\u015fa\u011f\u0131daki gibidir:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>Acil Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri<\/li><li>\u0130tfaiyecilik ve Yang\u0131n G\u00fcvenli\u011fi<\/li><li>Adalet<\/li><li>Kimya Teknolojisi<\/li><li>Anestezi<\/li><li>Kuyumculuk Teknolojisi<\/li><li>Bah\u00e7ecilik<\/li><li>Matbaa Teknolojisi<\/li><li>Bili\u015fim Teknolojileri<\/li><li>Metal Teknolojisi<\/li><li>\u00c7evre Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131<\/li><li>Meteoroloji<\/li><li>\u00c7ocuk Geli\u015fimi ve E\u011fitimi<\/li><li>Hem\u015firelik<\/li><li>Denizcilik<\/li><li>Muhasebe ve Finansman<\/li><li>El Sanatlar\u0131<\/li><li>Pazarlama ve Perakende<\/li><li>Gazetecilik\/Radyo Televizyon<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>DEVLET VE \u00d6ZEL MESLEK L\u0130SELER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Devlet Meslek Liseleri MEB&#8217;e ba\u011fl\u0131 e\u011fitim vermekte ve bulunduklar\u0131 b\u00f6lgelerdeki aileler taraf\u0131ndan \u00e7ok\u00e7a ara\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu kurumlar b\u00fcnyelerinde bulundurduklar\u0131 at\u00f6lyeler ile \u00f6\u011frencilerine ilgilendikleri alanlarla ilgili temel e\u011fitim vermektedir. Her ge\u00e7en sene yo\u011funla\u015fan m\u00fcfredat sayesinde \u00f6\u011frenciler tercih ettikleri b\u00f6l\u00fcmde uzmanla\u015fmaktad\u0131r. \u00c7e\u015fitli staj programlar\u0131 e\u015fli\u011finde \u00f6\u011frendiklerini prati\u011fe d\u00f6kme \u015fans\u0131 bulan \u00f6\u011frenciler Anayasan\u0131n 3795 say\u0131l\u0131 kanuna g\u00f6re Teknisyen unvan\u0131na sahip olmakta ve sekt\u00f6re haz\u0131r bir \u015fekilde mezun olmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131nda meslek liselerini bitirip daha sonra iki senelik y\u00fcksekokul \u00f6\u011frenimini tamamlayan \u00f6\u011frenciler ise Tekniker unvan\u0131n\u0131 almaya hak kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Aileler taraf\u0131ndan en \u00e7ok ara\u015ft\u0131r\u0131lan devlet meslek liseleri; Kartal Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Beylikd\u00fcz\u00fc Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, G\u00f6ztepe Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Atat\u00fcrk Sa\u011fl\u0131k Meslek Lisesi ve Halkal\u0131 Ticaret Meslek Lisesi \u015feklinde s\u0131ralanabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zel Meslek Liseleri de MEB&#8217;e ba\u011fl\u0131 bulunmakta ve d\u00fczenli olarak denetlenmektedirler. Bu kurumlar \u00f6zel liseler olduklar\u0131ndan devlet meslek liselerine nazaran \u00f6\u011frencilerine \u00e7e\u015fitli avantajlar sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zel Meslek Liselerinde \u00f6\u011frenci ba\u015f\u0131na daha \u00e7ok materyal d\u00fc\u015fmekte bu da \u00f6\u011frencilerin ilgi duyduklar\u0131 alan ile ilgili daha verimli bir e\u011fitim alabilmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7maktad\u0131r. \u00d6\u011frenciler i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc detay\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bu okullarda bir\u00e7ok \u00f6\u011frenci kul\u00fcb\u00fc bulunmakta bu durum \u00f6\u011frencilerin mesleki e\u011fitimlerinin yan\u0131nda fiziksel ve sosyal geli\u015fimlerini sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fctebilmelerine olanak sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle \u0130stanbul ve Ankara \u00d6zel Meslek Liseleri say\u0131s\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn artmakta ve lise \u00e7a\u011f\u0131na gelmi\u015f \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan tercih edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok ama\u00e7l\u0131 lise modellerinde, de\u011fi\u015fikliklere h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde cevap veren, esnek bir yap\u0131ya sahip olmas\u0131 nedeniyle End\u00fcstri Meslek Liseleri (EML)\u2019lerde ya\u015fanan kalifiyeli i\u015f g\u00fcc\u00fc yeti\u015ftirme, teknolojinin gerisinde kalma sorunlar\u0131n\u0131 ve \u00fclkenin kalk\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flama noktas\u0131nda \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise modelleri tercih edilmelidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde insan g\u00fcc\u00fc portresi geli\u015fen teknolojinin ve sanayinin taleplerine g\u00f6re \u015fekillenmektedir. Son y\u0131llarda el becerisi\/beden g\u00fcc\u00fcne sahip insan yerine, bilgiye ula\u015fabilen, bilgiyi sorgulayan, teknolojinin kullan\u0131lmas\u0131 ve beyin g\u00fcc\u00fcyle yorum yaparak ortaya \u00e7\u0131kan problemlere \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretebilen, bir teknik eleman modeline ihtiya\u00e7 vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Genellikle \u00fclkemizde teknolojinin geli\u015fmesinde end\u00fcstrinin \u00f6nemi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr ve end\u00fcstrinin ihtiyac\u0131 olan nitelikte insan g\u00fcc\u00fc yeti\u015ftirmede geride kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. End\u00fcstrideki problemler kangren olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda MTE(Mesleki ve Teknik E\u011fitim)\u2019 de yenile\u015ftirme ihtiyac\u0131 duyulmu\u015f, adeta end\u00fcstri MTE \u2018yi y\u00f6nlendirmi\u015ftir. Oysaki MTE\u2019 de alan\u0131nda yeti\u015ftirilecek insan g\u00fcc\u00fc end\u00fcstrinin sadece bug\u00fcnk\u00fc ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re de\u011fil \u00fclkenin gelecek ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re de yeti\u015ftirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sebeple \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise modeli ileriye y\u00f6nelik planl\u0131 bir \u015fekilde uygulanmal\u0131d\u0131r. Orta dereceli meslek okullar\u0131na talep durma noktas\u0131na gelmi\u015f, bir\u00e7ok b\u00f6l\u00fcm, hatta okul kapanma tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk\u00f6\u011fretimde, \u00f6\u011frencilerin bilimsel olarak mesle\u011fe y\u00f6nlendirilmesi yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi, meslek lisesi mezunlar\u0131na y\u00fcksek \u00f6\u011fretime ge\u00e7i\u015fte getirilen k\u0131s\u0131tlamalar bu sonucu do\u011furmu\u015ftur. MTE y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenci kayna\u011f\u0131 End\u00fcstri Meslek Liseleri (EML) oldu\u011funa g\u00f6re buna ba\u011fl\u0131 olarak y\u00fcksek \u00f6\u011fretime gelen \u00f6\u011frenciler de istenilen seviyenin \u00e7ok alt\u0131nda kalm\u0131\u015ft\u0131r[Sanayile\u015fmenin en \u00f6nemli \u015fartlar\u0131ndan biri olan mesleki e\u011fitim sistemimizin biran \u00f6nce faydal\u0131 ve i\u015fler hale gelebilmesi i\u00e7in \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise modeline ge\u00e7ilmesi gerekir. Lise e\u011fitim sistemimizin ba\u015ftan sona yeniden d\u00fczenlenmesi sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok ama\u00e7l\u0131 lise modelin de genel ve mesleki e\u011fitim ayr\u0131\u015fmas\u0131 kald\u0131r\u0131larak geni\u015f tabanl\u0131 bir sekt\u00f6rsel e\u011fitim verdi\u011fi i\u00e7in, mezunlar ortak bir k\u00fclt\u00fcr e\u011fitimiyle geli\u015fecek hem \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131 hem de y\u00fcksek \u00f6\u011fretimin gerektirdi\u011fi yeterliliklere donat\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r. \u00c7ok ama\u00e7l\u0131 lise modeliyle sanayinin ve toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re \u00f6\u011frenci yeti\u015ftirilmi\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Mesleki ve Teknik E\u011fitimde temel sorunlar T\u00fcrkiye\u2019deki mesleki ve teknik e\u011fitim sisteminde ya\u015fanan sorunlar\u0131 ve bunlar\u0131n yans\u0131malar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibi \u00f6zetlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck sanayi i\u015fletmeleri gereksinim duyduklar\u0131 ara kademe \u0130nsan kaynaklar\u0131n\u0131 bulmada s\u0131k\u0131nt\u0131 ya\u015famaktad\u0131rlar. Orta\u00f6\u011fretimdeki \u00f6\u011frencilerin %65\u2019inin mesleki ve teknik liselerde, %35\u2019inin genel liselerde \u00f6\u011frenim g\u00f6rmesi hedeflendi\u011fi halde, bu oranlar \u015fu anda tersine i\u015flemekte ve bir t\u00fcrl\u00fc de\u011fi\u015ftirilememektedir. Bireylerin mesleki e\u011fitimlerinin yan\u0131 s\u0131ra, temel e\u011fitimlerinde de ciddi yetersizlikler g\u00f6zlenmektedir. Mevcut meslek lisesi programlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme, ileti\u015fim, sorun \u00e7\u00f6zme, tak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, verimlilik, kalite bilinci vb. konularda i\u015flevsel bir anlay\u0131\u015f geli\u015ftiremedikleri g\u00f6zlenmektedir. Okulda verilen kuramsal e\u011fitim ile i\u015fyerlerinde yap\u0131lan uygulamal\u0131 e\u011fitim birbirini tam olarak desteklememektedir. \u00d6zellikle i\u015fyerlerindeki pratik \u00e7al\u0131\u015fma ve stajlara gereken \u00f6nemin verildi\u011fi s\u00f6ylenemez. Mesleki ve teknik liselerde yeti\u015fen elemanlar nitelikli ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc de\u011fildirler. \u00d6\u011frenciler, genel olarak dar alanlarda ve g\u00fcn\u00fc ge\u00e7mi\u015f programlar ve bilgilere dayal\u0131 bir e\u011fitim almakta, bu y\u00fczden i\u015fin g\u00fcncel y\u00f6nlerini ve b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00f6rmede g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmektedirler. Mesleki ve teknik e\u011fitime kar\u015f\u0131 gerek kamuoyunda gerekse \u00f6\u011frencilerde yeterli ilgi yoktur. \u0130lgi geli\u015ftirmeye d\u00f6n\u00fck \u00e7abalar yetersiz ve etkisiz kalmaktad\u0131r. Sorunun taraf\u0131 olan payda\u015flar bile kendilerinin olas\u0131 katk\u0131 ve kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 somutla\u015ft\u0131rmada g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmektedirler. Okullar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir tesis, donan\u0131m ve malzeme eksikli\u011fi vard\u0131r; \u00fcstelik bunlar\u0131 kendi kaynaklar\u0131yla kar\u015f\u0131lamalar\u0131 olanakl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmemektedir. Baz\u0131 i\u015fletmelerin destek ve yard\u0131mlar\u0131 ise s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmakta ve s\u00fcreklili\u011fi sa\u011flama konusunda g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekilmektedir. Dahas\u0131, eldeki kaynaklar\u0131n verimli kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6ylenemez.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk\u00f6\u011fretimden ba\u015flayarak mesleklerin tan\u0131t\u0131m\u0131 ve rehberlik alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131n bunlar g\u00f6stermelik kalmakta ve i\u015flevsel bir katk\u0131 sa\u011flamamaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131ndaki yo\u011fun geli\u015fmeler okullarda verilen e\u011fitim programlar\u0131n\u0131 h\u0131zla ge\u00e7ersiz hale getirmekte, bu da ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenme ya da s\u00fcrekli e\u011fitimi zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Mesleki ve teknik liselerin \u00fclke genelindeki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 dengesiz oldu\u011fu gibi, var olan b\u00f6l\u00fcmler de b\u00f6lgesel ve sekt\u00f6rsel gereksinimlere uygun de\u011fildir. \u00c7e\u015fitli payda\u015flarca y\u00fcr\u00fct\u00fclen mesleki e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 genelde ba\u011f\u0131\u015flara dayanan ve birbirinden kopuk olan uygulamalar\u0131 i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in istikrar ve uyum sa\u011flanamamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kendi b\u00fcnyesindeki projelerin e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fc de yeterli de\u011fildir. Uluslararas\u0131 kurulu\u015flardan al\u0131nan bor\u00e7 ve hibe kaynaklarla bir\u00e7ok proje y\u00fcr\u00fct\u00fclmekte fakat bunlar\u0131n hi\u00e7biri sistemi k\u00f6kl\u00fc bir reformdan ge\u00e7irmeyi hedeflememektedir. Yerel ve ulusal d\u00fczeydeki mesleki e\u011fitim kurullar\u0131, yaln\u0131zca dan\u0131\u015fma a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir i\u015flevi yerine getirecek bi\u00e7imde i\u015fletilmekte; bu kurullar\u0131n \u00f6ze ili\u015fkin karar alma g\u00fcc\u00fc ve sorumlulu\u011fu ikinci plana at\u0131lmaktad\u0131r. Sistemdeki okul \u00f6rg\u00fctlenmesi, \u00e7e\u015fitli hedef kitlelere geni\u015f tabanl\u0131 sekt\u00f6rsel e\u011fitim verecek ve kaynaklar\u0131 daha verimli kullanmaya olanak tan\u0131yacak \u201c\u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise\u201d modeline g\u00f6re yeniden d\u00fczenlenmelidir. En az\u0131ndan, var olan okullar\u0131n ve b\u00f6l\u00fcmlerin bu a\u00e7\u0131dan ay\u0131klanmas\u0131nda yarar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Mesleki ve teknik e\u011fitimde kullan\u0131lan teknoloji g\u00fcn\u00fcm\u00fczde teknoloji \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde geli\u015fmektedir. Mesleki ve teknik e\u011fitim veren okullar, sa\u011flanan maddi imk\u00e2nlarla yeni teknolojileri takip edememektedir. \u0130htiya\u00e7lara g\u00f6re yeni meslekler ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130\u015fletmeler teknolojilerini rekabet edebilmek i\u00e7in yenilemektedirler. \u0130\u015fletmelerle i\u015fbirli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde ihtiya\u00e7 duyulan mesleki ve teknik e\u011fitimleri haz\u0131rlanan \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise modeli programlar\u0131, i\u015fletmelerinde yeni teknolojisini kullanarak sanayinin istedi\u011fi kalifiye i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeti\u015ftirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. Mevcut end\u00fcstri meslek liselerinde kullan\u0131lan m\u00fcfredatlar Meslek liselerinde kullan\u0131lan hali haz\u0131rdaki programlar bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ortaya konmas\u0131 i\u00e7in temel te\u015fkil etmektedir. Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirledi\u011fi \u00e7er\u00e7eve paralelinde \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise modeli tasar\u0131m\u0131 planlanm\u0131\u015ft\u0131r. Teknoloji, sanayi ve toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131ndaki geli\u015fmeler mesleki \u00f6\u011fretim programlar\u0131n\u0131n yeni teknolojiye ve ihtiya\u00e7lara g\u00f6re planlanmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Programlar\u0131n uygulanabilmesi i\u00e7in ise yeni teknolojiye sahip olmak gerekir. \u00c7ok ama\u00e7l\u0131 lise modeli ile geli\u015fen yeni teknolojiye uygun ihtiya\u00e7lara g\u00f6re ve bilgi ve beceri alan\u0131nda mesleki ve teknik e\u011fitim verilebilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada bilgi toplumuna ge\u00e7i\u015fte, de\u011fi\u015fimler ya\u015fan\u0131rken ortaya \u00e7\u0131kan yeni problemlere, i\u015fg\u00fcc\u00fcne aranan yeni niteliklere hala eski programlarla cevap verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Mesleki ve teknik e\u011fitim alan\u0131nda yap\u0131lan reform \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da derinli\u011fi olmayan, ge\u00e7ici iyi niyetli gayretlerle olmaktan \u00f6te yana gidememektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki mesleki ve teknik e\u011fitim (MTE) yap\u0131m\u0131z 1930\u2019 larda olu\u015fturulan omurga \u00fcst\u00fcnde durmaktad\u0131r. Bug\u00fcn orta \u00f6\u011fretim seviyesindeki gen\u00e7lere derinlemesine meslek kazand\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap vermemektedir End\u00fcstrinin ve bireylerin ihtiya\u00e7lar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda mesleki ve teknik e\u011fitim i\u00e7in \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise modeli uygun oldu\u011fu ger\u00e7ektir. Meslek standartlar\u0131na g\u00f6re meslek ve alt meslek dallar\u0131 belirlenmi\u015ftir. End\u00fcstri meslek liselerinde ve genel lisede okutulan meslek dersleri dikkate al\u0131narak teknik bilimlerin alt meslek dallar\u0131na ait programlar olu\u015fturulmu\u015ftur ve bunlarla ilgili kriterler belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de mesleki ve teknik e\u011fitim genel e\u011fitimden soyutlanmamal\u0131d\u0131r. Aksine genel e\u011fitimle i\u00e7 i\u00e7e girmelidir. Gelecekte teknolojinin geli\u015fmesiyle orta\u00f6\u011fretim \u00f6\u011frencilerine kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 becerilerin istihdamlar\u0131 i\u00e7in yeterli olmayaca\u011f\u0131 daha fazla say\u0131da \u00f6\u011frenci belirli becerileri almak i\u00e7in meslek y\u00fcksekokullar\u0131na devam etmek zorunda kalacakt\u0131r. Bu durumda, orta\u00f6\u011fretimdeki geli\u015fmeler, genel e\u011fitim veren orta \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda meslek derslerini, meslek okullar\u0131nda da genel e\u011fitim derslerinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015feklinde kendini g\u00f6sterecektir. T\u00fcrkiye gelecekte orta\u00f6\u011fretim ile meslek y\u00fcksekokullar\u0131 aras\u0131nda daha iyi bir b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi \u00f6n g\u00f6ren e\u011fitim sistemine ge\u00e7me ihtiyac\u0131 hissedecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131saca b\u00fct\u00fcn \u00f6\u011frencilerin nitelikli e\u011fitim alabilmeleri ve i\u015f hayat\u0131na haz\u0131rlanabilmeleri i\u00e7in mesleki ve teknik e\u011fitim ve genel e\u011fitim \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise modeli ile b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ok ama\u00e7l\u0131 lise modelindeki e\u011fitim programlar\u0131, esnek bir yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6n g\u00f6rmekle birlikte, temelde b\u00f6l\u00fcmlere dayal\u0131 olarak sunulmaktad\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmlerin her biri, belli uzmanl\u0131k alanlar\u0131yla daha yak\u0131ndan ili\u015fkilidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Temel e\u011fitimdeki y\u00f6nlendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan sonra kendileri i\u00e7in uygun bir alan belirleyen \u00f6\u011frenciler, \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 liseye geldiklerinde \u00f6ncelikle se\u00e7tikleri alanla ilgili b\u00f6l\u00fcmlere gitmelidirler. Ku\u015fkusuz bu s\u00fcrecin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ilerleyebilmesi i\u00e7in \u00f6\u011frencilere b\u00f6l\u00fcmler hakk\u0131nda bilgi verilmelidir. Buradaki \u00f6nerilen modelde \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcm yer almaktad\u0131r. Sosyal bilimler, Say\u0131sal bilimler ve Teknik bilimlerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk e\u011fitim sisteminin bug\u00fcnk\u00fc yap\u0131s\u0131 \u00f6rg\u00fcn ve yayg\u0131n e\u011fitim olmak \u00fczere iki ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fmaktad\u0131r. \u00d6rg\u00fcn e\u011fitim; okul \u00f6ncesi e\u011fitim kurumlar\u0131, ilk\u00f6\u011fretim okullar\u0131, orta \u00f6\u011fretim okullar\u0131 ve y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Yayg\u0131n e\u011fitim ise, genel olarak \u00f6rg\u00fcn e\u011fitim sisteminin d\u0131\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015f ki\u015filere verilen e\u011fitim hizmetlerini kapsamaktad\u0131r. Bilim ve teknolojide ya\u015fanan h\u0131zl\u0131 geli\u015fmeler bilgi \u00e7a\u011f\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bilgi \u00fcretimindeki bu yo\u011funluk ve bilgi h\u0131zl\u0131l\u0131klar\u0131 insan ya\u015fam\u0131n\u0131 t\u00fcm y\u00f6nleriyle etkilemektedir. Son y\u0131llarda, en geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin dahi ummad\u0131klar\u0131 hatta hayal bile edemedikleri bilim ve teknolojideki h\u0131zl\u0131 geli\u015fmeler, uygarl\u0131k d\u00fcnyas\u0131na \u00f6nemli katk\u0131lar ve kolayl\u0131klar sa\u011flam\u0131\u015f olma yan\u0131nda, insanlar\u0131n duygu d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 karma\u015f\u0131k bir hale getirmi\u015f, beklentileri de\u011fi\u015ftirmi\u015f; toplumsal ili\u015fkiler yeni boyutlar kazanm\u0131\u015f, \u00dclkeler aras\u0131nda geli\u015fmi\u015flik bak\u0131m\u0131ndan mesafeler daha da b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum geli\u015fmi\u015f \u00fclkeleri daha \u00e7ok tedirgin etmi\u015f; kalifiyeli ve bilgili ki\u015fileri yeti\u015ftirmek i\u00e7in geli\u015fmi\u015f \u00fclkeleri yeni aray\u0131\u015flara y\u00f6neltmi\u015f; bu konuda \u00f6zellikle mesleki ve teknik e\u011fitim ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve reformlar s\u00fcreklilik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dclkeler \u00e7a\u011fda\u015f teknolojilerin gerektirdi\u011fi bilgi toplumunu olu\u015fturma yolunda mesleki e\u011fitim sistemlerini s\u00fcrekli yenilemektedir.<br>Kalk\u0131nm\u0131\u015f \u00fclkelerin geli\u015fmelerindeki en \u00f6nemli etkinin, insan g\u00fcc\u00fc kaynaklar\u0131n\u0131n e\u011fitime verilen \u00f6nem oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bir meslekte orta\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde becerilere dayal\u0131 derinli\u011fine mesleki e\u011fitim yerine, sa\u011flam bir akademik temel \u00fczerine geni\u015flemesine bir mesleki e\u011fitim verilmeli ve bu uygulamalar\u0131 \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise modelinde verebilir. \u00c7ok ama\u00e7l\u0131 lise modeli uygulanmas\u0131ndaki ama\u00e7 okullar\u0131n birle\u015ftirilmesinden ibaret de\u011fildir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki e\u011fitim programlar\u0131 mesleki ve teknik liseleri \u00e7ok dar meslek alanlar\u0131nda y\u0131llard\u0131r uygulad\u0131klar\u0131 programlara son verecektir. Dikkat edilmesi gereken durum okullar\u0131n ve programlar\u0131n \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 program yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme u\u011framas\u0131d\u0131r.<br>Sekiz y\u0131ll\u0131k e\u011fitim alan \u00f6\u011frenciler orta \u00f6\u011fretime geldiklerinde 4 y\u0131l \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise e\u011fitimi almaktad\u0131rlar. Lise 1.s\u0131n\u0131fta bir y\u0131l ortak e\u011fitim alan \u00f6\u011frenciler 2. S\u0131n\u0131fta alanlara ayr\u0131lmaktad\u0131rlar. Say\u0131sal, S\u00f6zel ve Teknik bilimler olarak ayr\u0131lmaktad\u0131rlar. Meslek liselerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir fakat meslekle ilgili e\u011fitim devam edecektir. Buradaki fark \u00f6\u011frencilerin \u015fekil 1\u2019de \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 lise modeli tasar\u0131m\u0131 program\u0131yla \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir e\u011fitim almalar\u0131 ve geni\u015f bir k\u00fclt\u00fcre sahip ve k\u0131sa bir y\u00f6nlendirme e\u011fitiminden sonra her i\u015fletmede \u00e7al\u0131\u015fabilecek kalifiyeli elemanlar\u0131 yeti\u015ftirmek ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Alanlar\u0131n\u0131 se\u00e7en \u00f6\u011frenciler 2.3.4. S\u0131n\u0131fa kadar kendi alanlar\u0131yla ilgili ve genel e\u011fitim almalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.<br>T\u00fcrkiye\u2019nin orta\u00f6\u011fretim sistemi i\u00e7inde \u00e7ok say\u0131da meslek lisesi yer almakta ve bu durum ciddi bir sorun olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu zamana kadar, ger\u00e7ek\u00e7i bir e\u011fitim planlamas\u0131 yap\u0131lmadan ve kalk\u0131nma hedefi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmadan s\u00fcrekli yeni meslek liseleri a\u00e7\u0131lma yoluna gidilmi\u015ftir. 2008\u20132009 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131 itibariyle, T\u00fcrkiye de toplam say\u0131s\u0131 4622\u2019yi bulan 70\u2019den \u00e7ok mesleki ve teknik lise t\u00fcr\u00fc vard\u0131r(T\u00dc\u0130K). Bu, d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir \u00fclkesinde g\u00f6r\u00fclmeyen ve a\u00e7\u0131klamas\u0131 zor bir durumdur. \u0130\u015fin ilgin\u00e7 yan\u0131, \u00e7o\u011fu zaman ayn\u0131 binada etkinlik g\u00f6stermek \u00fczere, donan\u0131m ve \u00f6\u011fretici kadrosu ortak olan \u00fc\u00e7 ya da d\u00f6rt \u00e7e\u015fitli mesleki ve teknik lise bulunmaktad\u0131r. Bu okullardaki \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok az oldu\u011fu ve baz\u0131lar\u0131n\u0131n da tek s\u0131n\u0131ftan olu\u015ftu\u011fu hesaba kat\u0131l\u0131rsa, asl\u0131nda bu okullar\u0131n birer tabeladan ibaret oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Dahas\u0131, \u00fclkemizde neredeyse her meslek i\u00e7in ayr\u0131 bir okul a\u00e7ma saplant\u0131s\u0131na girilmi\u015ftir. K\u0131sa meslek kurslar\u0131 ya da hizmet i\u00e7i e\u011fitim yoluyla kazand\u0131r\u0131labilecek beceriler i\u00e7in bile meslek liseleri a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. A\u015f\u00e7\u0131l\u0131k, kuaf\u00f6rl\u00fck, terzilikle sekreterlik gibi mesleklerin e\u011fitimini yapmak \u00fczere ba\u011f\u0131ms\u0131z liselerin a\u00e7\u0131lmas\u0131 bunun tipik \u00f6rneklerindendir. Kald\u0131 ki, bu okullardaki lise e\u011fitiminin niteli\u011fi de tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu okullar\u0131 bitiren \u00f6\u011frenciler istihdamdaki hem de \u00fcniversiteye giri\u015fteki ba\u015far\u0131lar\u0131 olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. \u00dcniversiteye giden \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131n\u0131n bir meslek lisesi i\u00e7in ba\u015far\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Ancak sormak gerekir: her yerde kurslar\u0131 a\u00e7\u0131lan bu meslekler i\u00e7in \u00fc\u00e7 ya da d\u00f6rt y\u0131l s\u00fcreli liselere gerek var m\u0131? \u00d6yle g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, T\u00fcrkiye, her mesle\u011fin e\u011fitimini \u00f6rg\u00fcn okul sistemi i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcmleme saplant\u0131s\u0131na girmi\u015f ve bu ama\u00e7la \u00e7ok \u00e7e\u015fitli orta \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, belli alanlarda ki dar \u00f6l\u00e7ekli mesleki e\u011fitimin yerine \u00e7ok ama\u00e7l\u0131 orta\u00f6\u011fretim programlar\u0131 kurulursa sorun \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>M.T.O.K.<\/strong><br>M.T.O.K. k\u0131saltmas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 Mesleki ve Teknik Orta\u00f6\u011fretim Kurumlar\u0131 olmaktad\u0131r. Bu sistemin amac\u0131 meslek lisesi mezunlar\u0131n\u0131n daha \u00f6nce katsay\u0131 fark\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc tercih edemedikleri m\u00fchendislik b\u00f6l\u00fcmleri gibi \u00fcst d\u00fczey b\u00f6l\u00fcmleri tercih edebilmeleri i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f bir d\u00fczenlemedir. Mesleki ve Teknik Orta\u00f6\u011fretim Kurumlar\u0131n\u0131n k\u0131salt\u0131lmas\u0131d\u0131r.<br>\u00dcniversite k\u0131lavuzunda bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn yan\u0131nda e\u011fer M.T.O.K. yaz\u0131yorsa; bu, o b\u00f6l\u00fcme \u00f6ncelikli olarak ilgili meslek lisesi programlar\u0131ndan mezun olanlar\u0131n yerle\u015febilece\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Tercih eden meslek lisesi mezunlar\u0131 yerle\u015ftikten sonra kontenjan kal\u0131rsa, yeterli puan\u0131 almalar\u0131 \u015fart\u0131yla anadolu lisesi ya da di\u011fer alan mezunlar\u0131 yerle\u015febilirler.<br>M.T.O.K. uygulamas\u0131ndan \u00f6nce LYS puan t\u00fcr\u00fcyle \u00f6\u011frenci alan \u00f6zellikle m\u00fchendislik gibi b\u00f6l\u00fcmlerde meslek ve teknik lise \u00f6\u011frencilerinin girmesi bir hayli zordu. Meslek lisesi ve teknik liselerde okuyan \u00f6\u011frencilerin 9. s\u0131n\u0131ftan sonra daha \u00e7ok meslek dersi almas\u0131 bunun yan\u0131nda LYS s\u0131nav\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturan ders ve konular\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu g\u00f6rmemesi, bu \u00f6\u011frencileri yar\u0131\u015fta geride b\u0131rak\u0131yordu. M.T.O.K. uygulamas\u0131yla getirilen yenilik bu okullara sadece ilgili mesleki ve teknik orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndan mezun \u00f6\u011frencilerin yerle\u015febilmesidir. Bu sayede teknoloji fak\u00fclteleri kurularak ba\u015fta m\u00fchendislik b\u00f6l\u00fcmleri olmak \u00fczere meslek ve teknik lise mezunu \u00f6\u011frencilere daha bir \u00e7ok b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M.T.O.K. b\u00f6l\u00fcmlerine o alana giri\u015f hakk\u0131 olan mesleki teknik e\u011fitim \u00f6\u011frencileri d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka mesleki teknik e\u011fitim \u00f6\u011frencileri ve normal lise e\u011fitimi alm\u0131\u015f \u00f6\u011frenciler (D\u00fcz, Anadolu, Fen, Sosyal Bilimler lisesi vb. ) se\u00e7im yapamazlar, tercih yap\u0131p M.T.O.K. b\u00f6l\u00fcmlerini kazansalar bile bu b\u00f6l\u00fcmlerde okuyamazlar. Bu M.T.O.K. b\u00f6l\u00fcmlerini tercih edecek mesleki ve teknik e\u011fitim alm\u0131\u015f \u00f6\u011frencilerin OBP (orta\u00f6\u011fretim ba\u015far\u0131 puanlar\u0131) 0,12 ile \u00e7arp\u0131l\u0131r ve bunun d\u0131\u015f\u0131nda ek puan ya da ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131nmaz. Bu fak\u00fcltelere yerle\u015fen \u00f6\u011frenciler eksik olduklar\u0131 matematik ve fen dersleri i\u00e7in bir y\u0131l intibak e\u011fitimi alacaklard\u0131r. Bu fak\u00fcltelerde e\u011fitim daha \u00e7ok uygulamaya dayal\u0131 olacakt\u0131r. 8 d\u00f6nemlik e\u011fitimlerinin son d\u00f6neminde bu \u00f6\u011frenciler i\u015f yeri e\u011fitimi alacaklard\u0131r. M.T.O.K. uygulamas\u0131yla getirilen yenilik bu okullara sadece ilgili mesleki ve teknik orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndan mezun \u00f6\u011frencilerin yerle\u015febilmesidir. Bu sayede teknoloji fak\u00fclteleri kurularak ba\u015fta m\u00fchendislik b\u00f6l\u00fcmleri olmak \u00fczere meslek ve teknik lise mezunu \u00f6\u011frencilere daha bir\u00e7ok b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M.T.O.K. b\u00f6l\u00fcmlerine o alana giri\u015f hakk\u0131 olan mesleki teknik e\u011fitim \u00f6\u011frencileri d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka mesleki teknik e\u011fitim \u00f6\u011frencileri ve normal lise e\u011fitimi alm\u0131\u015f \u00f6\u011frenciler (D\u00fcz, Anadolu, Fen, Sosyal Bilimler lisesi vb. ) se\u00e7im yapamazlar, tercih yap\u0131p M.T.O.K. b\u00f6l\u00fcmlerini kazansalar bile bu b\u00f6l\u00fcmlerde okuyamazlar. Bu M.T.O.K. b\u00f6l\u00fcmlerini tercih edecek mesleki ve teknik e\u011fitim alm\u0131\u015f \u00f6\u011frencilerin OBP (orta\u00f6\u011fretim ba\u015far\u0131 puanlar\u0131) 0,12 ile \u00e7arp\u0131l\u0131r ve bunun d\u0131\u015f\u0131nda ek puan ya da ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131nmaz.<\/p>\n\n\n\n<p><br>M.T.O.K. k\u0131saltmas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 Mesleki ve Teknik Orta\u00f6\u011fretim Kurumlar\u0131 olmaktad\u0131r. Bu sistemin amac\u0131 meslek lisesi mezunlar\u0131n\u0131n daha \u00f6nce katsay\u0131 fark\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc tercih edemedikleri m\u00fchendislik b\u00f6l\u00fcmleri gibi \u00fcst d\u00fczey b\u00f6l\u00fcmleri tercih edebilmeleri i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f bir d\u00fczenlemedir. Mesleki ve Teknik Orta\u00f6\u011fretim Kurumlar\u0131n\u0131n k\u0131salt\u0131lmas\u0131d\u0131r.<br>\u00dcniversite k\u0131lavuzunda bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn yan\u0131nda e\u011fer M.T.O.K. yaz\u0131yorsa; bu, o b\u00f6l\u00fcme \u00f6ncelikli olarak ilgili meslek lisesi programlar\u0131ndan mezun olanlar\u0131n yerle\u015febilece\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Tercih eden meslek lisesi mezunlar\u0131 yerle\u015ftikten sonra kontenjan kal\u0131rsa, yeterli puan\u0131 almalar\u0131 \u015fart\u0131yla anadolu lisesi ya da di\u011fer alan mezunlar\u0131 yerle\u015febilirler.<br>M.T.O.K. uygulamas\u0131ndan \u00f6nce LYS puan t\u00fcr\u00fcyle \u00f6\u011frenci alan \u00f6zellikle m\u00fchendislik gibi b\u00f6l\u00fcmlerde meslek ve teknik lise \u00f6\u011frencilerinin girmesi bir hayli zordu. Meslek lisesi ve teknik liselerde okuyan \u00f6\u011frencilerin 9. s\u0131n\u0131ftan sonra daha \u00e7ok meslek dersi almas\u0131 bunun yan\u0131nda LYS s\u0131nav\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturan ders ve konular\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu g\u00f6rmemesi, bu \u00f6\u011frencileri yar\u0131\u015fta geride b\u0131rak\u0131yordu. M.T.O.K. uygulamas\u0131yla getirilen yenilik bu okullara sadece ilgili mesleki ve teknik orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndan mezun \u00f6\u011frencilerin yerle\u015febilmesidir. Bu sayede teknoloji fak\u00fclteleri kurularak ba\u015fta m\u00fchendislik b\u00f6l\u00fcmleri olmak \u00fczere meslek ve teknik lise mezunu \u00f6\u011frencilere daha bir \u00e7ok b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M.T.O.K. b\u00f6l\u00fcmlerine o alana giri\u015f hakk\u0131 olan mesleki teknik e\u011fitim \u00f6\u011frencileri d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka mesleki teknik e\u011fitim \u00f6\u011frencileri ve normal lise e\u011fitimi alm\u0131\u015f \u00f6\u011frenciler (D\u00fcz, Anadolu, Fen, Sosyal Bilimler lisesi vb. ) se\u00e7im yapamazlar, tercih yap\u0131p M.T.O.K. b\u00f6l\u00fcmlerini kazansalar bile bu b\u00f6l\u00fcmlerde okuyamazlar. Bu M.T.O.K. b\u00f6l\u00fcmlerini tercih edecek mesleki ve teknik e\u011fitim alm\u0131\u015f \u00f6\u011frencilerin OBP (orta\u00f6\u011fretim ba\u015far\u0131 puanlar\u0131) 0,12 ile \u00e7arp\u0131l\u0131r ve bunun d\u0131\u015f\u0131nda ek puan ya da ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131nmaz. Bu fak\u00fcltelere yerle\u015fen \u00f6\u011frenciler eksik olduklar\u0131 matematik ve fen dersleri i\u00e7in bir y\u0131l intibak e\u011fitimi alacaklard\u0131r. Bu fak\u00fcltelerde e\u011fitim daha \u00e7ok uygulamaya dayal\u0131 olacakt\u0131r. 8 d\u00f6nemlik e\u011fitimlerinin son d\u00f6neminde bu \u00f6\u011frenciler i\u015f yeri e\u011fitimi alacaklard\u0131r. M.T.O.K. uygulamas\u0131yla getirilen yenilik bu okullara sadece ilgili mesleki ve teknik orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndan mezun \u00f6\u011frencilerin yerle\u015febilmesidir. Bu sayede teknoloji fak\u00fclteleri kurularak ba\u015fta m\u00fchendislik b\u00f6l\u00fcmleri olmak \u00fczere meslek ve teknik lise mezunu \u00f6\u011frencilere daha bir\u00e7ok b\u00f6l\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M.T.O.K. b\u00f6l\u00fcmlerine o alana giri\u015f hakk\u0131 olan mesleki teknik e\u011fitim \u00f6\u011frencileri d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka mesleki teknik e\u011fitim \u00f6\u011frencileri ve normal lise e\u011fitimi alm\u0131\u015f \u00f6\u011frenciler (D\u00fcz, Anadolu, Fen, Sosyal Bilimler lisesi vb. ) se\u00e7im yapamazlar, tercih yap\u0131p M.T.O.K. b\u00f6l\u00fcmlerini kazansalar bile bu b\u00f6l\u00fcmlerde okuyamazlar. Bu M.T.O.K. b\u00f6l\u00fcmlerini tercih edecek mesleki ve teknik e\u011fitim alm\u0131\u015f \u00f6\u011frencilerin OBP (orta\u00f6\u011fretim ba\u015far\u0131 puanlar\u0131) 0,12 ile \u00e7arp\u0131l\u0131r ve bunun d\u0131\u015f\u0131nda ek puan ya da ayr\u0131cal\u0131k tan\u0131nmaz.<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>M.T.O.K. \u0130LE \u00d6\u011eRENC\u0130 ALAN B\u00d6L\u00dcMLER\u0130N ALANLARA G\u00d6RE DA\u011eILIMI<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p><strong>B\u0130L\u0130\u015e\u0130M TEKNOLOJ\u0130LER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><a href=\"https:\/\/trakademi.com\/bilgisayar-muhendisligi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bilgisayar M\u00fchendisli\u011fi<\/a>&nbsp;(M.T.O.K.)<\/li><li>Elektrik-Elektronik\n     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><li>Yaz\u0131l\u0131m\n     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>ELEKTR\u0130K-ELEKTRON\u0130K\nTEKNOLOJ\u0130LER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Bilgisayar\n     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><li>Elektrik-Elektronik\n     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><li>Mekatronik\n     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>MAK\u0130NE TEKNOLOJ\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Makine\n     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><li>\u0130malat\n     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><li>Mekatronik\n     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><li>Otomotiv\n     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>METAL TEKNOLOJ\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>Metalurji ve\n     Malzeme M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><li>\u0130malat\n     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>MOB\u0130LYA VE \u0130\u00c7 MEKAN TASARIMI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>A\u011fa\u00e7 \u0130\u015fleri\n     End\u00fcstri M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>MOTORLU ARA\u00c7LAR TEKNOLOJ\u0130S\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>\u0130malat     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><li>Makine     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><li>Mekatronik     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><li>Otomotiv     M\u00fchendisli\u011fi (M.T.O.K.)<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6ZEL MESLEK\u0130 VE TEKN\u0130K L\u0130SELER\u0130NE TE\u015eV\u0130K<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>12 A\u011fustos 2018 tarihinde yay\u0131nlanan 30507 say\u0131l\u0131 milli e\u011fitim bakanl\u0131\u011f\u0131 ile hazine ve maliye bakanl\u0131\u011f\u0131ndan 2018-2019 e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda organize sanayi b\u00f6lgeleri i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda a\u00e7\u0131lan\/a\u00e7\u0131lacak \u00f6zel mesleki ve teknik Anadolu liselerinde \u00f6\u011frenim g\u00f6ren\/g\u00f6recek \u00f6\u011frenciler i\u00e7in e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim deste\u011fi verilmesine ili\u015fkin tebli\u011f yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<br>Devlet te\u015fviki \u00f6zel okullardan kald\u0131r\u0131ld\u0131. Ancak \u00d6zel meslek liselerinde okuyanlara te\u015fvik s\u00fcr\u00fcyor. T\u00fcrkiye&#8217;nin ekonomik y\u00f6nden kalk\u0131nmas\u0131 yolunda \u00f6nem atfedilen mesleki ve teknik e\u011fitimin niteli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla organize sanayi b\u00f6lgeleri i\u00e7indeki ve d\u0131\u015f\u0131ndaki liselere destek sa\u011flan\u0131yor.<br>Bu Kanun kapsam\u0131nda organize sanayi b\u00f6lgelerinde a\u00e7\u0131lan mesleki ve teknik e\u011fitim okullar\u0131nda \u00f6\u011frenim g\u00f6ren her bir \u00f6\u011frenci i\u00e7in, 2012-2013 e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131ndan ba\u015flamak \u00fczere, resmi okullarda \u00f6\u011frenim g\u00f6ren bir \u00f6\u011frencinin okul t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re Devlete maliyetinin bir bu\u00e7uk kat\u0131n\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere, her e\u011fitim \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan m\u00fc\u015ftereken belirlenen tutarda, Bakanl\u0131k b\u00fct\u00e7esine bu ama\u00e7la konulan \u00f6denekten e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim deste\u011fi yap\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Organize Sanayi B\u00f6lgeleri D\u0131\u015f\u0131nda A\u00e7\u0131lan \u00d6zel Mesleki ve Teknik Liselerinde \u00d6\u011frenim G\u00f6ren \u00d6\u011frenciler \u0130\u00e7in E\u011fitim ve \u00d6\u011fretim Deste\u011fi Verilen Alanlar ve Tutarlar\u0131 (Tablo 1)<\/p>\n\n\n\n<table class=\"wp-block-table\"><tbody><tr><td>\n  <strong>S\u0131ra No<\/strong>\n  <\/td><td>\n  <strong>Alan Ad\u0131<\/strong>\n  <\/td><td>\n  <strong>Destek\n  Tutar\u0131 (TL)<\/strong>\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>1<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Ayakkab\u0131\n  ve Saraciye Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  4.950,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>2<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Biyomedikal\n  Cihaz Teknolojileri\n  <\/td><td>\n  5.920,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>3<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Denizcilik\n  Alan\u0131\n  <\/td><td>\n  6.460,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>4<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Elektrik\n  Elektronik Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.990,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>5<\/strong>\n  <\/td><td>\n  End\u00fcstriyel\n  Otomasyon Teknolojileri\n  <\/td><td>\n  6.460,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>6<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Gemi\n  Yap\u0131m\u0131\n  <\/td><td>\n  7.420,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>7<\/strong>\n  <\/td><td>\n  G\u0131da\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.240,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>8<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Hayvan\n  Yeti\u015ftiricili\u011fi ve Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131\n  <\/td><td>\n  5.380,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>9<\/strong>\n  <\/td><td>\n  \u0130n\u015faat\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  5.920,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>10<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Kimya\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.350,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>11<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Kuyumculuk\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  4.730,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>12<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Makine Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.990,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>13<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Matbaa\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.890,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>14<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Metal\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.350,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>15<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Metal\u00fcrji\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  5.380,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>16<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Mobilya\n  ve \u0130\u00e7 Mekan Tasar\u0131m\u0131\n  <\/td><td>\n  5.600,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>17<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Motorlu\n  Ara\u00e7lar Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.990,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>18<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Tar\u0131m\n  Teknolojileri\n  <\/td><td>\n  6.990,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>19<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Tekstil Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.130,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>20<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Tesisat\n  Teknolojisi ve \u0130klimlendirme\n  <\/td><td>\n  5.700,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>21<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Plastik\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.350,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>22<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Rayl\u0131\n  Sistemler Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  5.380,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>23<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Seramik\n  Cam Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  4.730,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>24<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Tasar\u0131m\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  4.730,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>25<\/strong>\n  <\/td><td>\n  U\u00e7ak\n  Bak\u0131m Alan\u0131\n  <\/td><td>\n  5.920,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>26<\/strong>\n  <\/td><td>\n  Yenilenebilir\n  Enerji Teknolojileri\n  <\/td><td>\n  7.210,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  <strong>27<\/strong>\n  <\/td><td>\n  9. S\u0131n\u0131f\n  <\/td><td>\n  4.590,00\n  <\/td><\/tr><\/tbody><\/table>\n\n\n\n<p>5580 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda organize sanayi b\u00f6lgelerinde a\u00e7\u0131lan \u00f6zel her t\u00fcrdeki mesleki ve teknik liselerinin Tablo-2&#8217;de yer alan, alan\/dallar\u0131nda \u00f6\u011frenim g\u00f6ren her bir \u00f6\u011frenciye verilecek e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim deste\u011fi tutarlar\u0131; 9 uncu s\u0131n\u0131flarda her alan i\u00e7in ayn\u0131, 10, 11 ve 12. s\u0131n\u0131flarda ise alanlara g\u00f6re ayr\u0131 ayr\u0131 olmak \u00fczere belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Organize Sanayi B\u00f6lgelerinde A\u00e7\u0131lan \u00d6zel Mesleki veTeknik Anadolu Liselerinde \u00d6\u011frenim G\u00f6ren \u00d6\u011frenciler \u0130\u00e7in E\u011fitim ve \u00d6\u011fretimDeste\u011fi Verilen Alanlar ve Destek Tutar\u0131(Tablo 2)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<table class=\"wp-block-table\"><tbody><tr><td>\n  S\u0131ra\n  No\n  <\/td><td>\n  Alan Ad\u0131\n  <\/td><td>\n  Destek\n  Tutar\u0131 (TL)\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  1\n  <\/td><td>\n  Ayakkab\u0131\n  ve Saraciye Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  5.060,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  2\n  <\/td><td>\n  Bili\u015fim\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  4.630,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  3\n  <\/td><td>\n  Biyomedikal\n  Cihaz Teknolojileri\n  <\/td><td>\n  5.920,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  4\n  <\/td><td>\n  Elektrik\n  Elektronik Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  7.420,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  5\n  <\/td><td>\n  End\u00fcstriyel\n  Otomasyon Teknolojileri\n  <\/td><td>\n  6.890,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  6\n  <\/td><td>\n  G\u0131da\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.460,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  7\n  <\/td><td>\n  Kimya\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.780,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  8\n  <\/td><td>\n  Makine\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  7.420,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  9\n  <\/td><td>\n  Matbaa\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.990,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  10\n  <\/td><td>\n  Metal\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.780,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  11\n  <\/td><td>\n  Metal\u00fcrji\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  5.920,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  12\n  <\/td><td>\n  Mobilya\n  ve \u0130\u00e7 Mekan Tasar\u0131m\u0131\n  <\/td><td>\n  6.130,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  13\n  <\/td><td>\n  Motorlu Ara\u00e7lar\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  7.420,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  14\n  <\/td><td>\n  Plastik\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.780,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  15\n  <\/td><td>\n  Tar\u0131m\n  Teknolojileri\n  <\/td><td>\n  7.320,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  16\n  <\/td><td>\n  Tasar\u0131m\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  5.380,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  17\n  <\/td><td>\n  Tekstil\n  Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  6.460,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  18\n  <\/td><td>\n  Tesisat\n  Teknolojisi ve \u0130klimlendirme\n  <\/td><td>\n  6.030,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  19\n  <\/td><td>\n  Seramik\n  Cam Teknolojisi\n  <\/td><td>\n  5.380,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  20\n  <\/td><td>\n  Yenilenebilir\n  Enerji Teknolojileri\n  <\/td><td>\n  7.420,00\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  21\n  <\/td><td>\n  9. S\u0131n\u0131f\n  <\/td><td>\n  4.630,00\n  <\/td><\/tr><\/tbody><\/table>\n\n\n\n<p><strong>Neden Mesleki E\u011fitim?<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p>Mesleki ve teknik e\u011fitim sosyal ve ekonomik sekt\u00f6rler ile i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde ulusal ve uluslararas\u0131 meslek\u00ee yeterlili\u011fe, meslek ahl\u00e2k\u0131na ve meslek\u00ee de\u011ferlere sahip, yenilik\u00e7i, giri\u015fimci, \u00fcretken, ekonomiye de\u011fer katan ehil i\u015f g\u00fcc\u00fc yeti\u015ftirmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Mesleki ve teknik e\u011fitim ile bireylerin ilgi, yetenek ve miza\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda uygun \u00f6\u011frenme f\u0131rsatlar\u0131n\u0131n sunuldu\u011fu, i\u015f ve meslek ahlak\u0131n\u0131 merkeze alan yenilik\u00e7i, istihdama haz\u0131rlayan, iktisadi ve sosyal sekt\u00f6rlerin ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re geli\u015ftirilen ve payda\u015flarla i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde s\u00fcrekli yenilenen bir meslek\u00ee ve teknik e\u011fitim sistemi olu\u015fturulmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. E\u011fitim, ulusal ekonomide gelirin artmas\u0131 yoluyla ekonomik b\u00fcy\u00fcmeyi, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n daha adaletli olmas\u0131n\u0131 ve toplumun iktisadi geli\u015fiminin h\u0131zlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Mesleki ve teknik e\u011fitim, bireysel ve toplumsal a\u00e7\u0131dan ekonomiye do\u011frudan etki etmesi nedeniyle sosyal ve ekonomik y\u00f6nden \u00fclkenin geli\u015fimini sa\u011flayacak potansiyele sahiptir. Mesleki ve teknik e\u011fitimin temel amac\u0131n\u0131n \u00fclkenin ve bireyin istihdam a\u00e7\u0131s\u0131ndan beklentilerini uyumlu hale getirmek oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Mesleki ve teknik e\u011fitim \u00f6\u011frencileri iyi vatanda\u015f olarak yeti\u015ftirmenin yan\u0131 s\u0131ra esnek bir yap\u0131 i\u00e7inde ilgi ve yetenekleri do\u011frultusunda ortak bir genel k\u00fclt\u00fcr verilerek bir \u00fcst \u00f6\u011frenime ve i\u015f hayat\u0131na haz\u0131rlamay\u0131 hedeflemektedir. \u00dclkelerin iktisadi ve sosyal kalk\u0131nmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynayan meslek\u00ee ve teknik e\u011fitimde, bireylere ilgi, yetenek ve miza\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda mesle\u011fin gerektirdi\u011fi bilgi, beceri, tutum, tav\u0131r ve meslek ahlak\u0131n\u0131 kazand\u0131rmak son derece stratejiktir. Meslek\u00ee ve teknik e\u011fitimde sekt\u00f6r\u00fcn i\u015f g\u00fcc\u00fc ihtiyac\u0131na cevap verebilecek niteli\u011fe sahip, geli\u015fen teknolojiye uyum sa\u011fla-yabilen, payda\u015flar\u0131n planlama ve karar alma s\u00fcre\u00e7lerine etkin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yap\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. 2023 hedefleri ile uyumlu bir sistem olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in mesleki ve teknik e\u011fitime y\u00f6nelik var olan toplumsal alg\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi hedefleyen, \u00f6\u011frencilerin meslek\u00ee ilgi ve yeteneklerini tespit eden ve \u00e7ocuklar ile ailelerini bu do\u011frultuda y\u00f6nlendiren, akademik ders yo\u011funlu\u011funun azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131, meslek\u00ee ders i\u00e7eriklerinin g\u00fcncellendi\u011fi, \u00f6\u011fretmenlerin i\u015f ba\u015f\u0131nda e\u011fitim olanaklar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ulusal ve uluslararas\u0131 sekt\u00f6r ve kamu finansal kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 yoluyla okullar\u0131n alt yap\u0131 ve donan\u0131m\u0131n\u0131n h\u0131zla de\u011fi\u015fen ve geli\u015fen teknolojiyle uyumlu hale getirildi\u011fi, mezunlar\u0131na istihdamda \u00f6ncelik sa\u011flayan ve farkl\u0131 \u00fccret politikalar\u0131n\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131, sekt\u00f6r\u00fcn meslek\u00ee ve teknik e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerinde daha fazla yer ald\u0131\u011f\u0131, sekt\u00f6r liderleri ile i\u015f birli\u011fi imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ulusal ve uluslararas\u0131 d\u00fczeyde sekt\u00f6rel i\u015f birli\u011fi protokolleri ve iyi uygulama modeli olabilecek projelerin hayata ge\u00e7irildi\u011fi, mezunlar\u0131n\u0131n kendi alanlar\u0131nda y\u00fcksek\u00f6\u011fretime ge\u00e7i\u015flerini sa\u011flayacak b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir yap\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 planlanmaktad\u0131r.<br>\u00dclkelerin geli\u015fmesinde ve kalk\u0131nmas\u0131nda sanayile\u015fmenin temel unsuru olan bilgi, beceri ve i\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na sahip y\u00fcksek verimi ger\u00e7ekle\u015ftirecek kalifiye insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeti\u015ftirilmesi gerekmektedir. Kalifiye elemanlar\u0131n bilgi ve becerisi, ekonomik ba\u015far\u0131n\u0131n temelidir. Meslek e\u011fitimi \u00f6zellikle iki amaca y\u00f6neliktir. Bir tarafta gen\u00e7 insanlara ba\u015far\u0131l\u0131 bir meslek yolu haz\u0131rlamak, di\u011fer yandan ekonomiye vas\u0131fl\u0131 eleman yeti\u015ftirmektir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, h\u0131zl\u0131 teknolojik de\u011fi\u015fme ve d\u00fcnya d\u00fczeyindeki yap\u0131la\u015fma de\u011fi\u015fiminde Mesleki Teknik E\u011fitimin \u00f6neminin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu herkes taraf\u0131ndan bilinen bir ger\u00e7ektir.<br>Gelece\u011fimizin teminat\u0131 olan gen\u00e7lerimizin ilgi, istidat ve kabiliyetlerini geli\u015ftirecek, gerekli bilgi, beceri, davran\u0131\u015flar ve birlikte i\u015f g\u00f6rme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131rmak suretiyle hayata haz\u0131rlanmas\u0131nda ve<br>\u00dclkemizin kalk\u0131nmas\u0131nda en \u00f6nemli unsur haline gelmesinde Mesleki E\u011fitimin \u00f6nemi \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bilim ve teknolojideki geli\u015fmelere paralel olarak h\u0131zla geli\u015fen end\u00fcstrimizin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu teknik insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeti\u015ftirilmesi amac\u0131yla Mesleki ve Teknik e\u011fitim kurumlar\u0131 e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim vermektedir. \u0130\u015fletmelerde Meslek E\u011fitimi G\u00f6ren \u00d6\u011frenciler: 1. \u0130\u015fletmelerde meslek e\u011fitimi s\u00fcresince ya\u015flar\u0131na uygun asgari \u00fccretin %30\u2019undan az olmamak \u00fczere \u00fccret al\u0131rlar. 2. \u0130\u015fletmenin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 di\u011fer sosyal imk\u00e2nlardan faydalan\u0131rlar. 3. Hastal\u0131k, i\u015f kazalar\u0131 ve meslek hastal\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 sigorta edilirler. 4. E\u011fitimleri, s\u00fcresince muayene ve tedavi masraflar\u0131 Sosyal Sigortalar Kurumunca kar\u015f\u0131lan\u0131r, 5. Okul at\u00f6lyelerin de bulunmayan e\u011fitim arac\u0131, makine ve te\u00e7hizat\u0131 i\u015fletmelerde g\u00f6r\u00fcp kullanma imk\u00e2n\u0131na sahip olurlar. 6. Meslek\u00ee bilgi ve becerilerini i\u015fyerlerinde ger\u00e7ek i\u015f \u015fartlar\u0131nda geli\u015ftirirler. \u00d6\u011frencilerin kendilerine olan g\u00fcveni artar. 7. \u00dclkemizin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu yeni i\u015f alanlar\u0131na uygun programlarla, daha \u00e7ok uygulama yaparak e\u011fitilirler.<br>T\u00fcrkiye\u2019de Mesleki E\u011fitim ve Mesleki E\u011fitimin Geli\u015fim S\u00fcreci<br>T\u00fcrkiye\u2019 de mesleki e\u011fitim 12. y\u00fczy\u0131ldan 18. y\u00fczy\u0131l sonuna kadar esnaf ve sanatk\u00e2r te\u015fkilatlar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Sel\u00e7uklularda \u201cAhilik\u201d ad\u0131yla kurulmu\u015f bulunan Esnaf ve Sanatk\u00e2r Te\u015fkilat\u0131, Osmanl\u0131lar d\u00f6nemine gelindi\u011finde bir s\u00fcre daha devam etmi\u015f, daha sonra \u201cLonca\u201d ve \u201cGedik\u201d olarak isimlendirilen organizasyonlara d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde, 1860\u2019l\u0131 y\u0131llarda kimsesiz \u00e7ocuklar\u0131 bar\u0131nd\u0131rmak ve meslek \u00f6\u011fretmek amac\u0131yla ilk sanat okullar\u0131 olan \u201cIslahaneler\u201d hizmete sokulmu\u015ftur. Bu okullarda \u00f6\u011frencilere, \u00e7uhac\u0131l\u0131k, kundurac\u0131l\u0131k, k\u00fclah\u00e7\u0131l\u0131k, terzilik gibi meslekler \u00f6\u011fretilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca Anadolu\u2019nun ilk \u201cSanayi Mektebi\u201d 1898 y\u0131l\u0131nda Konya\u2019da a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br>Cumhuriyet sonras\u0131nda mesleki e\u011fitim devlet politikas\u0131 olarak uygulanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu politika \u00e7er\u00e7evesinde mesleki e\u011fitim, 1927\u2019de Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6rev ve hizmet alan\u0131na d\u00e2hil edilmi\u015f, 1933\u2019te ise \u201cMesleki ve Teknik Tedrisat Umum M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d taraf\u0131ndan y\u00f6netilmi\u015ftir.<br>Kurumsal organizasyon yap\u0131s\u0131 bu tarihten sonra \u00e7e\u015fitli a\u015famalardan, de\u011fi\u015fikliklerden ge\u00e7mi\u015ftir. 2011 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda mesleki ve teknik e\u011fitimin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinden sorumlu alt\u0131 adet idari birim, \u201cMesleki ve Teknik E\u011fitim Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d (MTEGM) olarak birle\u015ftirilmi\u015ftir. Yayg\u0131n Mesleki E\u011fitim ve A\u00e7\u0131k \u00d6\u011fretim Kurumlar\u0131 ise \u201cHayat Boyu \u00d6\u011frenme Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d (HB\u00d6GM) b\u00fcnyesinde toplanm\u0131\u015ft\u0131r (MEB, 2015: 17).<br>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise mesleki e\u011fitim, Mesleki ve Teknik Orta\u00f6\u011fretim Okullar\u0131 ve sonras\u0131nda y\u00fcksek\u00f6\u011fretim d\u00fczeyinde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmektedir.<br>Anadolu Teknik ve Anadolu Meslek Lise programlar\u0131nda farkl\u0131 s\u00fcrelerde olmak \u00fczere \u00f6\u011frenciler zorunlu olarak i\u015fletmelerde staj d\u00f6nemi ge\u00e7irmektedirler. Staj d\u00f6nemi e\u011fitimin yaln\u0131zca teoride kalmamas\u0131 ve uygulamal\u0131 verilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece gereklidir. T\u00fcrkiye\u2019de halen varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekte olan Mesleki E\u011fitim Kurulu\u015flar\u0131:<br>&nbsp;&#8211; Mesleki E\u011fitim Kurulu (MEK)<br>&#8211; \u0130l \u0130stihdam ve Meslek\u00ee E\u011fitim Kurullar\u0131 ve,<br>&#8211; \u0130l Hayat Boyu \u00d6\u011frenme, Halk E\u011fitimi, Planlama ve \u0130\u015fbirli\u011fi Komisyonu\u2019dur. Ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ekonomileri g\u00fc\u00e7l\u00fc olan toplumlar\u0131n d\u00fcnya \u00fczerinde s\u00f6z sahibi oldu\u011fu g\u00f6zlemlenegelmi\u015ftir. G\u00fc\u00e7l\u00fc ekonomiye sahip olman\u0131n belirleyici \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc ise nitelikli personellerin \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131 i\u00e7erisinde aktif \u015fekilde bulunmas\u0131d\u0131r. Bir personelin nitelikli olabilmesi i\u00e7in ise mesleki e\u011fitim ve teknik donan\u0131ma sahip olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Mesleki e\u011fitimin sekt\u00f6rlerde faal durumda olan personeller ve i\u015fverenleri i\u00e7in \u00f6nemi bu bak\u0131mdan \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bu nedenle T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli bir yere sahiptir. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130\u015eS\u0130ZL\u0130K VE \u0130\u015eS\u0130ZL\u0130KLE M\u00dcCADELEDE MESLEK\u0130 E\u011e\u0130T\u0130M<\/strong><br>\u0130\u015fsizlik Hem d\u00fcnyan\u0131n hem de T\u00fcrkiye\u2019nin en \u00f6nemli sorunlardan birisi i\u015fsizliktir. Bu sorunun nedenleri \u00fclkeden \u00fclkeye benzerlik ya da farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir. Baz\u0131 \u00fclkeler i\u015fsizlikle m\u00fccadelede ba\u015far\u0131l\u0131 olurken baz\u0131lar\u0131 ise ba\u015far\u0131s\u0131z olmaktad\u0131r. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerden farkl\u0131 olarak geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde i\u015fsizlik; tar\u0131msal \u00f6zelli\u011fi \u00f6nde olan ekonomilerden, hizmet ve sanayi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ekonomiye ge\u00e7i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinin olu\u015fturdu\u011fu de\u011fi\u015fimlerin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fc ILO\u2019 nun i\u015fsiz tan\u0131m\u0131; aktif i\u015f g\u00fcc\u00fcne dahil, i\u015f yapmaya uygun olan, aktif bir \u015fekilde i\u015f arayan ve i\u015fi olmayanlar \u015feklindedir. 13. ICLS (International Conference of Labour Statisticians &#8211; \u00c7al\u0131\u015fma \u0130statistik\u00e7ileri Uluslararas\u0131 Konferans\u0131) ile adapte edilen uluslararas\u0131 tan\u0131m\u0131na g\u00f6re i\u015fsizlik, e\u015fzamanl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gereken 3 kriteri bar\u0131nd\u0131rmal\u0131d\u0131r. Bu tan\u0131mlamaya g\u00f6re i\u015fsiz, referans periyodu i\u00e7erisinde ekonomik olarak aktif n\u00fcfusu \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in belirlenen t\u00fcm ki\u015fileri kapsar.<br>&#8211; \u0130\u015fi olmayan, \u00fccretli istihdam veya kendi serbest meslek sahibi olmayanlar,<br>&#8211; Hali haz\u0131rda referans periyodu i\u00e7erisinde \u00fccretli veya serbest meslek olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya haz\u0131r olanlar ve 409 \u0130\u015fsizlikle M\u00fccadelede Mesleki E\u011fitimin \u00d6nemi ve Firmalar\u0131n Mesleki Kurslara Bak\u0131\u015f\u0131: Konya \u0130li \u00d6rne\u011fi<br>&#8211; \u0130\u015f arayan, belirtilen zaman periyodunda \u00fccretli istihdam veya serbest meslek i\u00e7in belirli ad\u0131mlar\u0131 atm\u0131\u015f olanlard\u0131r.<br>T\u00fcrkiye\u2019de i\u015fsizlik ve mesleki e\u011fitim uzun y\u0131llar g\u00fcndemini korumu\u015ftur ve korumaya da devam etmektedir. Kurumsal yap\u0131lar ve uygulamalarda de\u011fi\u015fikliklere gidilmesine ra\u011fmen gelinen noktada sistem tam olarak sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm olamam\u0131\u015ft\u0131r.<br>H\u0131zla farkl\u0131la\u015fan nitelikli eleman arz ve taleplerinin oldu\u011fu \u00fclkede k\u0131sa s\u00fcreli mesleki kurslar, i\u015fsizlikle m\u00fccadelede daha fazla \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri di\u011ferleri gibi 4 y\u0131ld\u0131r. Talebi artan bir meslek alan veya dal\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretmenlerinin, e\u011fitim yerinin ve e\u011fitim ara\u00e7 gere\u00e7lerinin organize edilmesi sonras\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 uzun y\u0131llar alabilmektedir. \u00d6zellikle h\u0131zla literat\u00fcre giren yeni mesleklerde m\u00fcfredat\u0131n olu\u015fturulmas\u0131, \u00f6\u011fretmenlerin e\u011fitilmesi gibi nedenlerle daha da fazla zaman gerekmektedir. Ayn\u0131 \u015fekilde i\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131nda ihtiyac\u0131 kalmayan alanlar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 durumunda da e\u011fitimlerine ba\u015flam\u0131\u015f \u00f6\u011frencilerin mezuniyeti i\u00e7in 3 \u2013 4 y\u0131l beklemek gerekecektir. Mesleki kurslar \u00f6rg\u00fcn e\u011fitime g\u00f6re \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 organize edilebilmekte veya farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><br><strong>SONU\u00c7<\/strong><br>\u0130nsanl\u0131k tarihi boyunca toplumlar\u0131n de\u011fi\u015fimi, 3 evre olarak incelenir. Bu evreler; tar\u0131m, sanayi ve bilgi toplumudur. Bu de\u011fi\u015fim s\u00fcrecinde do\u011fal olarak ihtiya\u00e7lar ve talepler de de\u011fi\u015fmi\u015f ve \u00e7o\u011funlukla geli\u015fmi\u015ftir. \u0130leti\u015fimin bug\u00fcnk\u00fc kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 eski \u00e7a\u011flarda belirli bir b\u00f6lgedeki insanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck afetlerle veya sava\u015flarla yok olmas\u0131 sonras\u0131nda o b\u00f6lgedeki insanlar\u0131n bildi\u011fi, uygulad\u0131\u011f\u0131 meslekler yok olmu\u015f, dolay\u0131s\u0131 ile d\u00f6nem d\u00f6nem gerileme g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ise ileti\u015fimin g\u00fc\u00e7lenmesi ve t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n adeta bir k\u00f6y halini alarak ortak \u00fcretim ve pazar havuzuna d\u00f6n\u00fc\u015fme s\u00fcrecine girmesi ile meslekler de \u00e7ok h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fim ge\u00e7irmi\u015ftir. Bu nedenle, k\u0131sa s\u00fcreli mesleki kurslar\u0131n da d\u00e2hil oldu\u011fu esnek yap\u0131da mesleki e\u011fitim sistemlerinin \u00f6nemi daha da artmaktad\u0131r.<br>Mesleki E\u011fitim, \u201cBireye i\u015f hayat\u0131nda belirli bir meslekle ilgili bilgi, beceri ve i\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 kazand\u0131ran ve bireyin yeteneklerini \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleri ile geli\u015ftiren e\u011fitimdir. Mesleki E\u011fitim; meslek okullar\u0131ndan i\u015fletmelerde verilen kurs ve seminerlere, \u0130\u015eKUR taraf\u0131ndan organize edilen i\u015fba\u015f\u0131 e\u011fitim faaliyetlerine kadar geni\u015f alanda mesleki bilginin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilen e\u011fitim faaliyetleridir. T\u00fcrkiye\u2019 de mesleki e\u011fitim; Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri ve eski ad\u0131 \u00c7\u0131rakl\u0131k Merkezleri olan Mesleki E\u011fitim Merkezleri, Meslek Y\u00fcksekokullar\u0131, kurum veya firma d\u00e2hilinde verilen e\u011fitimleri, kurs ve seminerleri, i\u015f ba\u015f\u0131nda verilen e\u011fitimleri i\u00e7ermektedir.<br>Zor hayat \u015fartlar\u0131 sebebiyle \u00f6nceleri bir \u00fcniversite bitirmek hatta lise mezunu dahi olmak kolayl\u0131kla i\u015f bulmak i\u00e7in yeterli geliyorken g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu durum farkl\u0131 bir hal alm\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k kolay i\u015f bulabilmek i\u00e7in yerine g\u00f6re tek \u00fcniversite bitirmek, tek yabanc\u0131 dil bilmek bile yeterli gelmemektedir. \u00dclkelerin geli\u015fmesinde ve kalk\u0131nmas\u0131nda sanayile\u015fmenin temel unsuru olan bilgi, beceri ve i\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na sahip y\u00fcksek verimi ger\u00e7ekle\u015ftirecek kalifiye insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeti\u015ftirilmesi gerekmektedir. Kalifiye elemanlar\u0131n bilgi ve becerisi, ekonomik ba\u015far\u0131n\u0131n temelidir. Mesleki e\u011fitim \u00f6zellikle iki amaca y\u00f6neliktir: Bir tarafta gen\u00e7 insanlara ba\u015far\u0131l\u0131 bir meslek yolu haz\u0131rlamak, di\u011fer yandan ekonomiye vas\u0131fl\u0131 eleman yeti\u015ftirmek. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, h\u0131zl\u0131 teknolojik de\u011fi\u015fme ve d\u00fcnya d\u00fczeyindeki yap\u0131la\u015fma de\u011fi\u015fiminde Mesleki Teknik E\u011fitimin \u00f6neminin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu herkes taraf\u0131ndan bilinen ve s\u00f6ylenen ger\u00e7ektir. \u00dcniversite mezunlar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a diplomal\u0131 i\u015fsizlerin de say\u0131s\u0131 do\u011fru orant\u0131l\u0131 olarak artmaktad\u0131r. Fakat i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda ilgin\u00e7 olan \u015fey \u00fcniversiteli i\u015fsizler de\u011fil de belirli sekt\u00f6rlerde s\u00fcrekli istihdam a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131d\u0131r. Yani birileri acil bir \u015fekilde eleman ihtiyac\u0131n\u0131 gidermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken birileri de i\u015f bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu olumsuz durumun ya\u015fanmas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedenleri aras\u0131nda insanlar\u0131n yanl\u0131\u015f alanlara yo\u011funla\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131 ve e\u011fitim sisteminin eksikli\u011fidir. Gen\u00e7lerin ihtiya\u00e7 olmayan alanlara sadece \u00fcniversite bitirmek i\u00e7in y\u00f6neliyor olmalar\u0131 \u015f\u00fcphesiz i\u015fsizlik sorununun b\u00fcy\u00fcmesine neden olmaktad\u0131r. Bu da diplomal\u0131 i\u015fsizlerin veya kendi b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle ilgili olmayan ba\u015fka sekt\u00f6rlerde \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filerin \u00e7o\u011falmas\u0131na neden olmaktad\u0131r.<br>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde en \u00e7ok istihdam\u0131n sa\u011flanaca\u011f\u0131 sekt\u00f6rlere eleman yeti\u015ftirmek i\u00e7in mesleki e\u011fitimlere \u00f6nem verilmelidir. \u00d6zellikle \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn, sanayinin s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekti\u011fi kalifiye eleman sorununun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in mesleki e\u011fitime a\u011f\u0131rl\u0131k verilmeli ve sekt\u00f6r\u00fcn ihtiyac\u0131 olan donan\u0131ma sahip elemanlar\u0131n yeti\u015ftirilmesi gerekmektedir. Ba\u015far\u0131l\u0131 bir mesleki e\u011fitim sonras\u0131nda sekt\u00f6r\u00fcn ihtiyac\u0131na uygun olan donan\u0131mlarla mezun olmu\u015f bir ki\u015finin i\u015fsiz kalmas\u0131 neredeyse imkans\u0131zd\u0131r. Bu nedenle mesleki e\u011fitime \u00f6nem verilmesi i\u015fsizlik sorununu azaltabilece\u011fi gibi sekt\u00f6rde kalifiye eleman bulmada ya\u015fanan g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc de azaltacakt\u0131r diyebiliriz.<br>Nitelikli i\u015fg\u00fcc\u00fc a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in en etkin yol, mesleki e\u011fitimin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ge\u00e7mektedir. B\u0131rak\u0131n T\u00fcrkiye gibi i\u015fsizli\u011fin ciddi boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeleri; \u0130ngiltere, Fransa gibi i\u015fsizlik oran\u0131n\u0131n \u00fclkemize nazaran \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu \u00fclkelerde bile meslek e\u011fitimine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verilmekte, \u00fclkeler aras\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 e\u011fitim i\u015fbirlikleri ile teknolojideki de\u011fi\u015fimler yak\u0131ndan takip edilmektedir. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin meslek e\u011fitimine verdikleri de\u011fer, T\u00fcrk halk\u0131na ve k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerimize de \u00f6rnek olmal\u0131d\u0131r.<br>Bug\u00fcn geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki bireyler mesleki e\u011fitimi \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131rken, T\u00fcrkiye&#8217;de aileler ve gen\u00e7ler klasik akademik e\u011fitimi tercih etmektedirler. T\u00fcrk toplumuna mesleki e\u011fitimin getirileri do\u011fru anlat\u0131lmal\u0131, gen\u00e7ler meslek sahibi olma y\u00f6n\u00fcnde \u00f6zendirilmelidirler.<br>Mesleki e\u011fitim programlar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fini uluslararas\u0131 e\u011fitim standartlar\u0131na ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n gereksinimlerine g\u00f6re belirlemek zorunday\u0131z. \u00dclkemizde yeni teknolojilere ve \u00e7a\u011fda\u015f uygulamalara y\u00f6nelik olarak gen\u00e7lere temel bilgi ve deneyim kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 konusu b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<br>Mesleki e\u011fitimin as\u0131l olarak \u00f6rg\u00fcn e\u011fitim kurumlar\u0131nda verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn niteli\u011finin y\u00fckseltilmesi ve ekonominin gereksinim duydu\u011fu nitelikli insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeti\u015ftirilmesinin \u00e7ok y\u00fcksek bir maliyeti oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak \u00fclkemizde genelde e\u011fitim, \u00f6zelde de meslek e\u011fitimi ile ilgili olarak yap\u0131lacak d\u00fczenlemelerin belli bir modele uygunluktan \u00e7ok kalk\u0131nma amac\u0131yla uyumlu olmas\u0131, e\u011fitimin maliyeti ve verimlili\u011fi gibi etkenler g\u00f6z ard\u0131 edilmeden ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekmektedir.<br>Mesleki ve teknik e\u011fitim verilirken e\u011fitim alanlar\u0131n\u0131n, kolayca bir ba\u015fka mesle\u011fe uyum sa\u011flayabilecek esneklikte olmal\u0131d\u0131r. \u00d6nemli bir sorun; % 10 \u00f6\u011frencinin nitelikli diye tarif edilen okullara gidebilmesi, geri kalan %90 i\u00e7in tercih hakk\u0131 \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. 2019 y\u0131l\u0131nda 1300000 \u00f6\u011frenci lgs s\u0131nav\u0131na girerken bu y\u0131l 2020 de yakla\u015f\u0131k 1800000 \u00f6\u011frenci s\u0131nava giriyor. Al\u0131nan istatistik bilgilerinde %70 \u00f6\u011frenci adrese dayal\u0131 olarak yerle\u015ftiriliyor. Biz, t\u00fcrkiye i\u00e7in e\u011fitimin gelece\u011finin \u00fcst\u00fcn nitelikli \u00f6zel meslek liseleri modelinden ge\u00e7ti\u011fini savunaca\u011f\u0131z. Bu konuda ciddi ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ortaya koyaca\u011f\u0131z. Bunu end\u00fcstri 4.0 ile ba\u011fl\u0131 hale getirmektir.<br>Sonu\u00e7 ve de\u011ferlendirmede elde edilen bilgiler a\u015fa\u011f\u0131da yer almaktad\u0131r:<br>\u2022 Mesleki e\u011fitim veren okullar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli \u00f6\u011frencilerin okudu\u011fu bir okul olmaktan kurtar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br>\u2022 \u00d6\u011frencilere ortak bir k\u00fclt\u00fcr kazand\u0131r\u0131lmal\u0131, bu nedenle \u00c7ok Ama\u00e7l\u0131 Lise Modeli e\u011fitimi sistemine ge\u00e7ilmelidir.<br>\u2022 T\u00fcrkiye\u2019de mesleki ve teknik e\u011fitim veren okullar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131 sebebi ile her mesle\u011fe bir okul a\u00e7\u0131l\u0131r duruma gelmi\u015f dolay\u0131s\u0131yla bu okullar\u0131n tek \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplanmas\u0131 gerekmektedir.<br>\u2022 Eski g\u00f6revini yerine getiremeyen baz\u0131 meslek t\u00fcrlerinin e\u011fitim sistemi ile ba\u015fka mesleklere ge\u00e7ilebilir duruma getirilmelidir.<br>\u2022 T\u00fcrkiye\u2019deki mesleki e\u011fitim oran\u0131n\u0131n %65 i bulmas\u0131 hedefleri hayata ge\u00e7irilmelidir.<br>\u2022 E\u011fitim sistemi \u00f6\u011frencileri ezbercilikten kurtar\u0131p ilerlemecilik e\u011fitim sistemi anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re yeti\u015ftirilmelidir.<br>\u2022 Mesleki ve teknik liselerde okuyan \u00f6\u011frenciler aile ve \u00e7evrenin y\u00f6nlendirmesiyle meslek liselerine gitti\u011fi i\u00e7in e\u011fitim program\u0131 \u00f6\u011frenciye alan se\u00e7me hakk\u0131 tan\u0131mal\u0131d\u0131r.<br>\u2022 T\u00fcrkiye\u2019deki mesleki ve teknik e\u011fitim sistemi \u015fekil 1\u2019deki gibi olursa \u00f6\u011frencilere verilen e\u011fitim kalitesi fark\u0131 en aza indirilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KAYNAKLAR:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<table class=\"wp-block-table\"><tbody><tr><td>\n  academia.edu\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  analizgazetesi.com.tr\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  blog.milliyet.com.tr\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  dmags.net\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  docplayer.biz.tr\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  duzce.edu.tr\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  elektrikport.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  erciyestto.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  fortuneturkey.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  genctercih.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  geturkiyeblog.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  gida2000.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  ilerigazetem.com\n\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  iskteknik.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  issuu.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  izkocluk.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  kobi-efor.com.tr\n\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  lean.org.tr\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  lojistikkulubu.ist\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  mediaclick.com.tr\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  medium.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  mfd.com.tr\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  mobilyadergisi.com.tr\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  novitek.com.tr\n\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  ogrencikariyeri.com\n\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  okul.com.tr\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  pervinkaplan.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  researchgate.net\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  robomaker.com.tr\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  sanaluzman.com\n\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  scholar.google.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  seckin.com.tr\n\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  sites.google.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  skrobotik.com.tr\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  tekstilisveren.org.tr\n\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  trakademi.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  turkishtimedergi.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  vizyonergenc.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  www.memurlar.net\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  www.sinavsizgecis.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  www.yenisafak.com\n  <\/td><\/tr><tr><td>\n  yerliara.com\n\n  <\/td><\/tr><\/tbody><\/table>\n ","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meslek Liseleri teoriden \u00e7ok pratik e\u011fitim veren, \u00e7e\u015fitli i\u015f kollar\u0131na kalifiye eleman yeti\u015ftiren ve ayn\u0131 zamanda \u00fcniversite de tercih edece\u011fi b\u00f6l\u00fcmle alakal\u0131 temel bilgi ve becerileri kazanmak isteyen \u00f6\u011frencilerin tercih etti\u011fi lise t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Bunun yan\u0131nda Meslek Liseleri \u00fcniversite okumadan meslek sahibi olmak isteyen \u00f6\u011frencilerin i\u015f yeri a\u00e7ma belgesi almalar\u0131na kolayl\u0131k sa\u011flamaktad\u0131r.Meslek Liselerini ara\u015ft\u0131ran aileler bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4640,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[50,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4647"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4647"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4647\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4648,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4647\/revisions\/4648"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4647"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}