{"id":4483,"date":"2020-02-23T03:18:45","date_gmt":"2020-02-23T00:18:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mbirekul.com\/?p=4483"},"modified":"2020-04-24T03:36:24","modified_gmt":"2020-04-24T00:36:24","slug":"cocuk-ve-egitim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mbirekul.com\/?p=4483","title":{"rendered":"\u00c7OCUK VE E\u011e\u0130T\u0130M"},"content":{"rendered":"\n<ul class=\"wp-block-gallery columns-0 is-cropped\"><\/ul>\n\n\n\n<h2><\/h2>\n\n\n\n<p style=\"text-align:left\">\u00c7OCUK VE E\u011e\u0130T\u0130M<\/p>\n\n\n\n<ol><li>E\u011fitim<ul><li>Zorunlu\n      E\u011fitim; Temel E\u011fitim (\u0130lkokul, Ortaokul) ve Orta\u00f6\u011fretim <\/li><\/ul><\/li><li>\u00c7ocuk Kavram\u0131 ve Temel\nE\u011fitimin \u00d6nemi<\/li><\/ol>\n\n\n\n<ol><li>Temel E\u011fitime     Etki Eden Fakt\u00f6rler<ul><li>Aile<\/li><li>Okul      ve \u00d6\u011fretmen<\/li><li>Sosyal      \u00c7evre<\/li><li>K\u00fcreselle\u015fme      Ara\u00e7lar\u0131 ve Sosyal Medya<\/li><\/ul><\/li><li>Dezavantajl\u0131     \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi<ul><li>Yoksul      \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi<\/li><li>\u0130\u015f\u00e7i      \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi<\/li><li>Sokak      \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n E\u011fitimi<\/li><li>S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131,      M\u00fclteci ve G\u00f6\u00e7men \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi <\/li><li>Korunmaya      Muhta\u00e7 ve Kimsesiz \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi<\/li><li>Su\u00e7a      S\u00fcr\u00fcklenmi\u015f \u00c7ocuklar\u0131n ve Madde Kullanan \u00c7ocuklar\u0131n <\/li><li>E\u011fitimi \u00d6zel E\u011fitime \u0130htiya\u00e7 Duyan \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi<\/li><li><\/li><\/ul><\/li><\/ol>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"493\" height=\"337\" src=\"http:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4487\" srcset=\"https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image.png 493w, https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-300x205.png 300w\" sizes=\"(max-width: 493px) 100vw, 493px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7OCUK VE E\u011e\u0130T\u0130M<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol><li><strong>E\u011fitim <\/strong><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>\u0130nsano\u011flu var olu\u015fu gere\u011fi\nbir \u00f6\u011frenme g\u00fcd\u00fcs\u00fc i\u00e7erisindedir.&nbsp; Deneme\nyan\u0131lma ile ba\u015flayan do\u011fay\u0131 tan\u0131ma ve anlama s\u00fcreci, zamanla \u00f6\u011frenilenleri\nbirbirine aktarma \u00e7abas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bilgi seviyesinin de y\u00fckselmesiyle birlikte\nya\u015fam \u015fekilleri farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f ve modern toplumlara kadar evrilecek olan s\u00fcre\u00e7\nba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fa bilgisine sahip\nolunmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bireylerin ya\u015famlar\u0131n\u0131 farkl\u0131la\u015ft\u0131ran bir di\u011fer etken de\ne\u011fitimdir. En genel ifadeyle e\u011fitim; kendini tan\u0131mak, kendine g\u00fcvenmek, sayg\u0131\nduymak ve \u00f6\u011frenmeyi \u00f6\u011frenmek olarak tan\u0131mlanabilir. E\u011fitim s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn etimolojisine\nbakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Latince \u201ceducare\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden t\u00fcredi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. Bu s\u00f6zc\u00fck\nise \u201c\u00f6\u011freneni \u00f6zel bir beceri ile donatmak i\u00e7in talim ettirmek\u201d anlam\u0131na gelmektedir\n(Yayla, 2005; s. 3). \u00d6zkan\u2019\u0131n (2006; s. 35) \u201c\u2026insanlar\u0131 belirli ama\u00e7lara g\u00f6re\nyeti\u015ftirme s\u00fcreci\u201d&nbsp; \u015feklinde tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131\ne\u011fitimi, Do\u011fan (2004; s. 82) \u201cyeti\u015fkinlerin, yeti\u015fmekte olan ku\u015faklar\u0131 toplumsal\nhayata haz\u0131rlama s\u00fcreci\u201d olarak a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Emile Durkheim ve John Dewey \u2018e\ng\u00f6re e\u011fitim toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel bir aktar\u0131m arac\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6rmektedir\n(Dill, 2007; s. 222). &nbsp;Bu ba\u011flamda e\u011fitim,\ntoplumlar\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamada bug\u00fcn en \u00f6nemli ara\u00e7lardand\u0131r ve bireylerin\ntopluma uyumunu sa\u011flama g\u00f6revini \u00fcstlenmi\u015ftir. Devletin, toplumun ve bireylerin\ngereksinimleri do\u011frultusunda farkl\u0131la\u015f\u0131yor olsa da e\u011fitim s\u00fcreci \u00f6nceden\nbelirlenmi\u015f ama\u00e7lar do\u011frultusunda \u015fekillenmektedir. Bu\ns\u00fcre\u00e7te toplumsalla\u015fman\u0131n ve \u00f6\u011frencilerin akademik y\u00f6nden geli\u015fiminin\nsa\u011flanmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra demokratik tutum ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar kazanarak etkili\nbirer vatanda\u015f olmalar\u0131 hedeflenmektedir. <\/p>\n\n\n\n<p>21. y\u00fczy\u0131lda e\u011fitime verilen\n\u00f6nem giderek artm\u0131\u015ft\u0131r ve e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerinde ba\u015far\u0131ya ula\u015fan \u00fclkeler teknoloji,\nbilim, sanayi gibi \u00fclkenin geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyini belirlemede \u00f6nemli rol oynayan\nalanlarda \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaktad\u0131rlar. Ayr\u0131ca e\u011fitimin orta ve uzun vadede ekonomik\nkalk\u0131nmay\u0131 sa\u011flama, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireylerin yeti\u015ftirilmesi, anne-bebek \u00f6l\u00fcmlerinin azalmas\u0131\ngibi \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131nda demokrasi bilincinin olu\u015fturulmas\u0131, \u00e7evre\nbilincinin geli\u015fmesi, yoksulluk, e\u015fitsizlik, su\u00e7 ve \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n azalmas\u0131\ngibi toplumsal faydalar\u0131 da bulunmaktad\u0131r (Maya, 2013). E\u011fitimin bireysel\na\u00e7\u0131dan katk\u0131s\u0131n\u0131 ise Kant; <em>\u201c\u0130nsan ancak\ne\u011fitim sayesinde insan olur. \u0130nsanda \u00f6nceden mevcut olmayan bu niteli\u011fi e\u011fitim\nger\u00e7ekle\u015ftirir; \u00e7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n do\u011fal yeteneklerinin geli\u015fmesi kendili\u011finden olmaz,\ndo\u011fa insana haz\u0131r yetenekler vermemi\u015ftir. Do\u011fa insan\u0131 sahip oldu\u011fu\nyeteneklerin, olanaklar\u0131n \u00e7ekirdekleriyle donatm\u0131\u015f, onlar\u0131 geli\u015ftirmeyi de\nkendisine b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/em> (An\u011f, 2006, s. 61) s\u00f6zleri ile a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmektedir.<br><\/p>\n\n\n\n<ol><li><em>Zorunlu E\u011fitim; Temel E\u011fitim (\u0130lkokul, Ortaokul) ve\nOrta\u00f6\u011fretim <\/em><\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>14\/06\/1973 tarihli ve 1739\nsay\u0131l\u0131 Mill\u00ee E\u011fitim Temel Kanununda ge\u00e7en \u201ctemel e\u011fitim\u201d terimi \u201cilk\u00f6\u011fretim\u201d\nolarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir. \u00dclkemizde 30 Mart 2012 tarihli 6287 say\u0131l\u0131 \u0130lk\u00f6\u011fretim\nve E\u011fitim Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun\nsonras\u0131nda zorunlu e\u011fitimde 8 y\u0131ll\u0131k kesintisiz e\u011fitimden 4+4+4 olarak ifade\nedilen 12 y\u0131ll\u0131k kesintili e\u011fitim uygulamas\u0131na ge\u00e7ilmi\u015ftir. Bu de\u011fi\u015fiklik ile e\u011fitim\ns\u00fcresini art\u0131rmak ve ayn\u0131 zamanda ilgi, ihtiya\u00e7 ve yetenekler g\u00f6zetilerek \u00e7ocuklar\u0131n\ny\u00f6nlendirilmelerini sa\u011flamak ama\u00e7lanmaktad\u0131r. \u0130lk\u00f6\u011fretim zorunlu ve d\u00f6rder\ny\u0131ll\u0131k ilkokul ile ortaokuldan olu\u015fmaktad\u0131r. \u00d6\u011frenim \u00e7a\u011f\u0131ndaki 6-13 ya\u015f\ngrubunda bulunan k\u0131z ve erkek \u00e7ocuklar i\u00e7in zorunlu olup devlet okullar\u0131nda\nparas\u0131zd\u0131r. &nbsp;Zorunlu e\u011fitim, temel e\u011fitim\nve orta\u00f6\u011fretimi kapsamaktad\u0131r. Yak\u0131n gelecekte 1 y\u0131l okul \u00f6ncesiyle birlikte\nzorunlu e\u011fitimin 13 y\u0131la \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 yetkililerinin\nbeyanlar\u0131ndan anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Temel e\u011fitim, topluma uyumun\nsa\u011flanmas\u0131 ve daha iyi bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi noktas\u0131nda gereken temel bilgi ve\nbecerileri sa\u011flamaktad\u0131r.&nbsp; Bu kapsamda\nbirinci kademede, okuma yazma, anadili kullanma becerisi, okudu\u011funu anlama,\ntemel matematiksel i\u015flemler gibi sonraki \u00f6\u011frenmelere \u00f6n ko\u015ful olan temel\nbilgiler kazand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. S\u0131n\u0131rl\u0131 e\u011fitim imk\u00e2n\u0131na sahip ve ilk\u00f6\u011fretim\nsonras\u0131 okulu terk etme oranlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu az geli\u015fmi\u015f veya geli\u015fmekte\nolan \u00fclkelerde en az\u0131ndan temel bilgi ve becerilerin kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 son derece\n\u00f6nemli g\u00f6r\u00fclmektedir (Okutan, 2003). Bu ba\u011flamda \u00fclkeler zorunlu e\u011fitim\ns\u00fcresinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik politikalar izlemektedirler. 15 ya\u015f grubundaki\n\u00f6\u011frencilere uygulanan Uluslararas\u0131 \u00d6\u011frenci De\u011ferlendirme Program\u0131 (Programme\nfor International Student Assessment [PISA]) ve 4. ve 8. S\u0131n\u0131f d\u00fczeyindeki\n\u00f6\u011frencilere uygulanan Uluslararas\u0131 Matematik ve Fen E\u011filimleri Ara\u015ft\u0131rmas\u0131 (Trends\nin International Mathematics and Science Study [TIMSS]) \u00f6\u011frencilerin bilgi ve\nbecerilerinin \u00f6l\u00e7\u00fclmesi \u00fczerinden \u00fclkelerin e\u011fitim sistemlerinin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131\ntespit etmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r (MEB, 2013). PISA ve TIMSS\u2019te ba\u015far\u0131 g\u00f6steren \u00fclkelerin\nokul \u00f6ncesi e\u011fitim, e\u011fitimde f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi, \u00f6\u011fretmen niteli\u011fi, e\u011fitime kaynak\nayr\u0131lmas\u0131 gibi konulara daha fazla \u00f6nem verdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir (TEDMEM, 2018). Bu\nnoktada \u00f6ne \u00e7\u0131kan baz\u0131 \u00fclkelerin e\u011fitim sistemlerini ele almak faydal\u0131 olacakt\u0131r\n(Tablo 1).<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tablo 1. <\/strong>\u00dclkelerin E\u011fitim S\u00fcreleri<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"453\" height=\"244\" src=\"http:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4489\" srcset=\"https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-1.png 453w, https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-1-300x162.png 300w\" sizes=\"(max-width: 453px) 100vw, 453px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> (Ada ve Baysal,\n2009; Balc\u0131, 2009; Durmu\u015f\u00e7elebi ve Bilgili,2014, G\u00f6\u00e7en Kabaran ve G\u00f6rgen, 2016;\nMEB Mesleki ve Teknik E\u011fitim Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a>)<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in\u2019de okul \u00f6ncesi e\u011fitim kurumlar\u0131,\n\u00e7ocuk yuvalar\u0131 ve g\u00fcnd\u00fcz bak\u0131mevleri resmi e\u011fitimin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Okul \u00f6ncesi\ne\u011fitimde akademik bir program bulunmamakta, yaln\u0131zca \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6zenli bak\u0131m\u0131\nsa\u011flanmaktad\u0131r. Okula ba\u015flama ya\u015f\u0131 7\u2019dir. \u0130lkokul 6 y\u0131l ve ortaokul 3 y\u0131l olmak\n\u00fczere zorunlu e\u011fitim toplam 9 y\u0131ld\u0131r. Okullarda tam g\u00fcn e\u011fitim yap\u0131lmaktad\u0131r. &nbsp;Zorunlu e\u011fitimde okulla\u015fma oran\u0131n\u0131 art\u0131rmak\namac\u0131yla \u00f6zellikle k\u0131rsal b\u00f6lgelerdeki \u00e7ocuklar\u0131n okula gitmelerini\nkolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemler uygulanmaktad\u0131r. Bu ama\u00e7la hizmet veren\naz n\u00fcfuslu, ormanl\u0131k ve uzak da\u011fl\u0131k il\u00e7elerdeki yat\u0131l\u0131 okullar ve yar\u0131m g\u00fcnl\u00fck\nokullar sayesinde zorunlu e\u011fitimde okulla\u015fma oran\u0131 %100\u2019e yakla\u015fmaktad\u0131r (Sezgin,\n2008).<\/p>\n\n\n\n<p>Finlandiya\u2019da e\u011fitim\nsisteminin temel amac\u0131 anadil, ekonomik durum, cinsiyet, yerle\u015fim yeri ve \u00f6zel\ngereksinimleri g\u00f6zetilerek t\u00fcm bireylere gerekli olanaklar\u0131n sunulmas\u0131d\u0131r. Okul\n\u00f6ncesi, ilk\u00f6\u011fretim ve orta\u00f6\u011fretim \u00fccretsizdir ve okul servisi, yemekler,\nk\u0131rtasiye malzemeleri, ders kitaplar\u0131 ve yard\u0131mc\u0131 kitaplar e\u011fitim b\u00fct\u00e7esinden\nkar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Okul \u00f6ncesi e\u011fitim zorunlu de\u011fildir fakat alt\u0131 ya\u015f\u0131ndaki\n\u00e7ocuklar temel e\u011fitim okullar\u0131nda bir y\u0131l okul \u00f6ncesi e\u011fitimden\nyararlanabilmektedirler. \u0130lk\u00f6\u011fretim 6 y\u0131l ve orta\u00f6\u011fretim 3 y\u0131l olmak \u00fczere, dokuz\ny\u0131l olan zorunlu e\u011fitim 7-16 ya\u015f grubunu kapsamaktad\u0131r. Okulla\u015fma oran\u0131 y\u00fczde\n100\u2019e yak\u0131nd\u0131r (Ekinci ve \u00d6ter,\n2010). <\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcney Kore\u2019de 6-15 ya\u015f\naras\u0131n\u0131 kapsayan zorunlu e\u011fitim s\u00fcresi 9 y\u0131ld\u0131r ve paras\u0131zd\u0131r. \u00dcniversiteye kadar kademeler aras\u0131\nge\u00e7i\u015fte merkez\u00ee s\u0131nav uygulanmamaktad\u0131r. Zorunlu e\u011fitim ile \u00f6\u011frencilere sonraki\ne\u011fitim basamaklar\u0131na ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fama temel olu\u015fturacak yetenek, karakter ve\nki\u015filik kazand\u0131rmak; onlar\u0131 birer demokratik vatanda\u015f olarak yeti\u015ftirmek\nama\u00e7lanmaktad\u0131r (Alt\u0131nta\u015f ve G\u00f6rgen, 2014).<\/p>\n\n\n\n<p>Japonya\u2019da okul \u00f6ncesi e\u011fitim,\nanaokullar\u0131 ve g\u00fcnd\u00fcz bak\u0131m evlerinde verilmektedir. 6-15 ya\u015f grubu\n\u00f6\u011frencilerine y\u00f6nelik, 6 y\u0131ll\u0131k ilkokul ve 3 y\u0131ll\u0131k ortaokuldan olu\u015fan 9\nsenelik temel e\u011fitim zorunludur. Japon e\u011fitim sistemi i\u015fbirli\u011fini, gelenekleri,\nuluslararas\u0131 anlay\u0131\u015f ruhunu, matematik, fen ve dil becerilerini, sanata, m\u00fczi\u011fe\nve edebiyata olan ilgiyi geli\u015ftirerek; insan haklar\u0131na ve bar\u0131\u015fa sayg\u0131 g\u00f6steren\ndemokratik bireyler yeti\u015ftirmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r (T\u00f6sten ve Ekinci, 2012).<\/p>\n\n\n\n<p>Singapur\u2019da okul \u00f6ncesi\ne\u011fitimde okulla\u015fma oran\u0131, zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131 halde, neredeyse %100\u2019d\u00fcr.&nbsp; \u0130lk\u00f6\u011fretim, 7-12 ya\u015f grubuna y\u00f6nelik birinci\nkademe 6 y\u0131l ve 13-16 ya\u015f grubuna y\u00f6nelik ikinci kademe 4 y\u0131l olmak \u00fczere\ntoplam 10 y\u0131l s\u00fcrmektedir. Devlet okullar\u0131 \u00fccretsizdir ve masraflar devlet\ntaraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Matematik, fen \u00f6\u011fretiminin yan\u0131 s\u0131ra ve teknik\nbecerilerin \u00f6\u011fretimine de yer verilmektedir. Ayr\u0131ca k\u00fclt\u00fcrel birikim,\nvatanda\u015fl\u0131k ve ahlak bilgisi ve de\u011ferler e\u011fitimine de a\u011f\u0131rl\u0131k verilmektedir (Levent\nve Yaz\u0131c\u0131, 2014).<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00c7ocuk Kavram\u0131 ve <\/strong><strong>Temel E\u011fitimin \u00d6nemi<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocukHaklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi madde 1\u2019de 18 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck herkes \u201c\u00e7ocuk\u201d olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.Ayn\u0131 \u015fekilde T\u00fcrk Medeni Kanunu (madde 11 ve 12) re\u015fit say\u0131labilmeyi; evlenme, velisininr\u0131zas\u0131yla ergin say\u0131lma i\u00e7in mahkemeye ba\u015fvurulmas\u0131 gibi baz\u0131 istisnalarharicinde 18 ya\u015f\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f olmaya ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"191\" height=\"164\" src=\"http:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4492\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Resim 1<\/strong>: <a href=\"http:\/\/www.animapsikoloji.com\/cocuk-testleri-egitimi.aspx\">http:\/\/www.animapsikoloji.com\/cocuk-testleri-egitimi.aspx<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuk kavram\u0131n\u0131n toplumlar\ni\u00e7in alg\u0131lanma \u015fekli son derece \u00f6nem arz etmektedir. Az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki\ngeleneksel anlay\u0131\u015f \u00e7ocu\u011fu ailenin ekonomik kalk\u0131nmas\u0131na katk\u0131da bulunabilecek\npotansiyel i\u015fg\u00fcc\u00fc olarak g\u00f6rmektedir. Kentsel ya\u015fam bi\u00e7imini benimsemi\u015f ailelerde\nise \u00e7ocuk, aile olma hissini veren ve \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131ndan uzak tutulan bir\nvarl\u0131k olarak g\u00f6r\u00fclmektedir (Bulutay, 1995\u2019ten aktaran Kulaks\u0131z, 2014).<\/p>\n\n\n\n<p>Temel e\u011fitimin kapsad\u0131\u011f\u0131\nd\u00f6nem bili\u015fsel, duyu\u015fsal, psiko-motor ve sosyal geli\u015fim a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik bir d\u00f6nemdir.\nBireyin kendini ve \u00e7evresini tan\u0131maya ba\u015flamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu d\u00f6nem olduk\u00e7a\n\u00f6nemlidir. Dolay\u0131s\u0131yla temel e\u011fitim d\u00f6nemindeki \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6zelliklerinin iyi\nbilinmesi verilecek olan e\u011fitimin kalitesini do\u011frudan etkileyecektir. Temel\ne\u011fitim d\u00f6neminde konu\u015fma, okuma-yazma, temel matematiksel i\u015flemler gibi temel\nbecerilerin yan\u0131 s\u0131ra ileti\u015fim becerileri, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam i\u00e7in gereken fiziksel\nbeceriler ve sosyal hayatta ge\u00e7erli olan ahlaki de\u011ferler kazand\u0131rmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca\nbu d\u00f6nemin sonlar\u0131nda \u00e7ocuklar; bir zevki \u00f6teleyebilme, kendini bir i\u015fe verebilme,\nbir i\u015fi yapabilmek i\u00e7in gereken zaman ve enerjiyi uygun bir \u015fekilde\nkullanabilme ve toplumsal sorumluluk bilincine eri\u015fme gibi davran\u0131\u015flar\u0131 da edinmelidirler\n(Kuzgun, 2014). <\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Temel\nE\u011fitime Etki Eden Fakt\u00f6rler<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>E\u011fitim ile sadece bilgi\nde\u011fil; beceri, tutum, de\u011fer ve \u00e7e\u015fitli al\u0131\u015fkanl\u0131klar da kazand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. E\u011fitimin\nen \u00f6nemli \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 \u00f6\u011frencidir. Bu bak\u0131mdan \u00f6\u011frenci niteli\u011fi e\u011fitimin niteli\u011finin\nde bir g\u00f6stergesidir. Haz\u0131rbulunu\u015fluk, bireysel farkl\u0131l\u0131klar, ge\u00e7mi\u015f\nya\u015fant\u0131lar, okul \u00f6ncesi e\u011fitimden yararlanma durumu, ailenin sosyo-ekonomik\ndurumu ve e\u011fitim seviyesi, &nbsp;okul k\u00fclt\u00fcr\u00fc,\n\u00f6\u011fretmenler, e\u011fitim s\u00fcresi, cinsiyet e\u015fitli\u011fi, \u00f6\u011frenme stratejileri, e\u011fitim\npolitikalar\u0131, sosyal \u00e7evre, k\u00fcreselle\u015fme ara\u00e7lar\u0131 ve sosyal medyan\u0131n etkisi gibi\nde\u011fi\u015fkenler \u00f6\u011frenci niteliklerinde, dolay\u0131s\u0131yla verilen e\u011fitimin de niteli\u011finde\nbelirleyici unsurlardand\u0131r (Sar\u0131ba\u015f ve Babada\u011f, 2015).<\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>Aile<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00e7ocu\u011fa e\u011fitimin\nba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yer olan ailede verilmeye ba\u015flanmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan aile bir toplumsalla\u015ft\u0131rma\nortam\u0131d\u0131r (Ayd\u0131n ve Akyol G\u00fcrler, 2014). \u00c7e\u015fitli kritik d\u00f6nemleri i\u00e7eren \u00e7ocukluk\nd\u00f6neminin ilk y\u0131llar\u0131n\u0131n \u00f6nemi ve \u00e7ocuklar\u0131n zamanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc aile\nbireyleriyle ge\u00e7irdi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, ailenin \u00e7ocu\u011fun potansiyelini\na\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karma ve geli\u015ftirmede, ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rma ve desteklemede olduk\u00e7a\n\u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 da ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Ailenin sosyo-ekonomik ve\nk\u00fclt\u00fcrel durumu, \u00e7ocuk say\u0131s\u0131, aile bireylerinin e\u011fitim d\u00fczeyleri ve \u00e7ocuk\nyeti\u015ftirme y\u00f6ntemleri \u00e7ocu\u011fun e\u011fitimi \u00fczerinde etkili olan fakt\u00f6rlerdendir (Maya,\n2013).<\/p>\n\n\n\n<p>Aile i\u00e7inde destekleyici\nileti\u015fim ortam\u0131, sosyalle\u015fmenin geli\u015fiminde ve \u00e7ocuklara pozitif kimlik kazand\u0131r\u0131lmas\u0131nda\nson derece \u00f6nemlidir. &nbsp;Aile bireylerinin\n\u00f6zellikle anne babalar\u0131n \u00e7ocuk yeti\u015ftirme ve ileti\u015fim becerilerinin, aile\ne\u011fitim programlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile geli\u015ftirilmesi ve desteklenmesi\ngerekmektedir.&nbsp; Bu ba\u011flamda \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015f\nd\u00f6nemlerine ve geli\u015fim ihtiya\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik sadece annelere de\u011fil \u00e7ocu\u011fun\nsa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fimi ve e\u011fitimindeki etkin rol\u00fc sebebiyle babalara da duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131\nartt\u0131r\u0131c\u0131 e\u011fitimler verilmelidir (Yal\u00e7\u0131n, 2013).<\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>Okul ve \u00d6\u011fretmen<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u00c7ocu\u011fun geli\u015fim s\u00fcrecinde\nailenin yan\u0131 s\u0131ra okul ve \u00f6\u011fretmenler de etkili bir \u00e7evre olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.\nE\u011fitim \u00f6\u011fretimin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi okullar\u0131n temel amac\u0131 olumlu benlik\nalg\u0131s\u0131na sahip, topluma yararl\u0131, yarat\u0131c\u0131, empati kurabilen, sorumluluk sahibi,\ndemokratik, haklar\u0131n\u0131 bilen ve bar\u0131\u015f yanl\u0131s\u0131 bireyler yeti\u015ftirmektir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7a\u011fda\u015f ve bilimsel\ngeli\u015fmelere ve toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re kendini yenileyen okullar, de\u011fi\u015fim ve\ngeli\u015fimin \u00f6nc\u00fcs\u00fc konumundad\u0131r. Ayr\u0131ca okullar milli ve manevi de\u011ferleri de \u00f6\u011frencilere\nkazand\u0131r\u0131lmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler. T\u00fcm bunlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesi i\u00e7in de iyi\ne\u011fitim alm\u0131\u015f, nitelikli ve gerekli donan\u0131mlara sahip \u00f6\u011fretmenlere ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r.\n\u00d6\u011fretmen nitelikleri ve davran\u0131\u015flar\u0131 \u00f6\u011frenci niteli\u011finin belirleyicisidir.\nDolay\u0131s\u0131yla \u00f6\u011fretmenler sahip olduklar\u0131 de\u011ferler, tutum ve davran\u0131\u015flar, hayata\nbak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 ile e\u011fitimde anahtar konumdad\u0131rlar. Bu kapsamda bilgi \u00f6\u011fretiminde,\ngelecek ku\u015faklar\u0131n yeti\u015ftirilmesinde ve toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00f6\u011fretmenlere\nb\u00fcy\u00fck sorumluluk d\u00fc\u015fmektedir (Sar\u0131ba\u015f ve Babada\u011f, 2015). \u00d6\u011fretmenler,\n\u00f6\u011frencilerin yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceler ortaya koymalar\u0131n\u0131, \u00f6nerilerini, yapt\u0131klar\u0131\na\u00e7\u0131klamalar\u0131, toplumsal de\u011ferleri edinip edinmediklerini, sorduklar\u0131 sorular\u0131,\narkada\u015flar\u0131 ve \u00e7evreleri ile olan ili\u015fkilerini g\u00f6zlemlemeli, gerekti\u011finde\nm\u00fcdahale etmeli, olumlu tutum ve davran\u0131\u015flar kazand\u0131rmaya y\u00f6nelik \u00f6nlemler\nalmal\u0131d\u0131rlar. <\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>Sosyal \u00c7evre<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Bireyin geli\u015fiminde en\n\u00f6nemli etkenlerden biri \u00e7evredir. E\u011fitim ailede ba\u015flamakta ve \u00e7ocu\u011fun okula\nba\u015flamas\u0131yla \u00e7evreden al\u0131nan e\u011fitime d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Arkada\u015f \u00e7evresi ve\ntoplumsal ili\u015fkilerle birlikte sosyal \u00e7evrenin etkisi giderek artmaktad\u0131r. Her\ntoplumsal faaliyet gibi e\u011fitim de i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7evreden do\u011frudan veya\ndolayl\u0131 olarak etkilenmektedir. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fu toplum okulun genel \u00e7evresini\nmeydana getirmektedir. Toplumun sosyal, k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik ve siyasi yap\u0131,\nyasal d\u00fczenlemeler, bilim ve teknolojideki geli\u015fmi\u015flik seviyesi gibi\nde\u011fi\u015fkenleri do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak okulu etkilemektedir. Okulun sosyal\n\u00e7evresi ise di\u011fer okullar, aileler, <a>yak\u0131n \u00e7evrede ya\u015fayanlar,\n\u00e7e\u015fitli kurum ve kurulu\u015flar, \u00e7e\u015fitli bask\u0131 gruplar\u0131, g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurulu\u015flar ve\nsivil toplum kurulu\u015flar\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r. Okulun ve \u00f6\u011frencinin \u00e7evresindeki bu\nfakt\u00f6rlerin olumlu oldu\u011fu kadar olumsuz etkileri de s\u00f6z konusu olabilmektedir. <\/a><\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>K\u00fcreselle\u015fme\nAra\u00e7lar\u0131 ve Sosyal Medya<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ve\nk\u00fcreselle\u015fmenin etkile\u015fimi, toplumlar\u0131\nkendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesindeki sosyal, k\u00fclt\u00fcrel, ekonomik ve siyasi de\u011fi\u015fimlere\na\u00e7maya zorlamaktad\u0131r. Bu noktada k\u00fcreselle\u015fme ara\u00e7lar\u0131 \u015feklinde ele\nalabilece\u011fimiz kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 pek \u00e7ok alanda hayat\u0131m\u0131z\u0131\nkolayla\u015ft\u0131r\u0131rken, &nbsp;\u00f6te yandan bunlar\u0131n bilin\u00e7siz\nkullan\u0131m\u0131 nedeniyle meydana gelen olumsuzluklar t\u00fcm d\u00fcnyada etkisini g\u00f6stermektedir.\nTeknolojik ara\u00e7lar\u0131n toplumsalla\u015fmadaki rol\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, k\u00fcreselle\u015fme\nve sosyal medya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar \u00fczerindeki olumsuz etkisi g\u00f6z ard\u0131\nedilemeyecek boyuttad\u0131r (Lindberg,\n2013).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk Dil Kurumu (TDK) medyay\u0131,\n\u201cileti\u015fim ortam\u0131, kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcne verilen ad\u201d olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r.\nGazete, dergi, kitap, televizyon, telefon, bilgisayar, film, m\u00fczik, video\noyunlar\u0131, internet,&nbsp; afi\u015f panolar\u0131 gibi\nbilgi aktaran her t\u00fcrl\u00fc ortam medya kapsam\u0131na girmektedir. T\u00fcrkiye \u0130statistik\nKurumu\u2019nun A\u011fustos 2013\u2019te yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 6-15 ya\u015f grubu \u00e7ocuklar\u0131n bilgisayar\nkullan\u0131m\u0131 ile ilgili verilere g\u00f6re \u00e7ocuklar\u0131n yakla\u015f\u0131k %61 bilgisayar ve %46\u2019s\u0131\nher g\u00fcn internet kullanmaktad\u0131r<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a>.\nDo\u011fan (2007) yararl\u0131 yanlar\u0131 bulunsa da internet \u00fczerinden en fazla zarar g\u00f6renlerin\nve s\u00f6m\u00fcr\u00fclenlerin \u00e7ocuklar ve gen\u00e7ler oldu\u011funu; internet \u00fczerindeki su\u00e7lar\u0131n\n\u00e7o\u011funun \u00e7ocuklar ve gen\u00e7ler taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011fini belirtmektedir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\nko\u015fullar\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131 teknolojiden ve sosyal medyadan tamamen uzak tutmak\nm\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan, ebeveynlerin daha se\u00e7ici ve dikkatli davranmalar\u0131 gerekmektedir.\nKorumac\u0131 bir tav\u0131rla \u201cbunu izleme\u201d denilmesinin yerine, \u00e7ocuklarda \u201cbunu\nele\u015ftirerek izle\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirilmesi son derece \u00f6nemlidir (Tanr\u0131verdi ve\nApak, 2010).<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcreselle\u015fmeara\u00e7lar\u0131n\u0131n olumsuz etkilerinden korunabilme ve bilin\u00e7li bir etkile\u015fim sa\u011flayabilmeihtiyac\u0131 medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131 kavram\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131,kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ile izleyici aras\u0131nda bilin\u00e7li ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ileti\u015fimkurulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r (G\u00fcnd\u00fcz Kalan, 2010). Ailede ba\u015flamas\u0131 gereken \u201cmedya okuryazarl\u0131\u011f\u0131s\u00fcreci\u201d kapsam\u0131nda okul e\u011fitimi ile birlikte \u00e7ocuklarda iletilere ele\u015ftirelg\u00f6zle bakma, se\u00e7ici olma, kendi mesaj\u0131n\u0131 olu\u015fturabilme becerisi ve al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131ngeli\u015ftirilmesi hedeflenmektedir (Tanr\u0131verdi ve Apak, 2010).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"251\" height=\"148\" src=\"http:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4496\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Resim 2.<\/strong> <a href=\"http:\/\/uzuncorap.com\/2012\/08\/13\/bebek-cocuk-ve-gencin-hayatinda-dijital-medya-%E2%80%93-2\/\">http:\/\/uzuncorap.com\/2012\/08\/13\/bebek-cocuk-ve-gencin-hayatinda-dijital-medya-%E2%80%93-2\/<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nternet ve televizyon gibi olduk\u00e7a\nyayg\u0131n olan medya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n olumsuz etkilerinden \u00e7ocuklar\u0131 ve gen\u00e7leri\nkorumak, g\u00fcvenli bir \u015fekilde bilgi edinmelerini sa\u011flamak amac\u0131yla Bilgi\nTeknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurumu taraf\u0131ndan, iste\u011fe ba\u011fl\u0131 ve \u00fccretsiz olan\n\u201cG\u00fcvenli \u0130nternet\u201d uygulamas\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca 15\/2\/2011 tarih ve 6112\nsay\u0131l\u0131 Radyo ve Televizyonlar\u0131n Kurulu\u015f ve Yay\u0131n Hizmetleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un\n8. ve 24. maddeleri gere\u011fince \u201cAk\u0131ll\u0131 \u0130\u015faretler Sembol Sistemi\u201d uygulanmaktad\u0131r.\n\u0130nternetin daha bilin\u00e7li kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ocuklara ve gen\u00e7lere seminerler\nd\u00fczenlenmektedir (Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl\u0131\u011f\u0131 [ASPB], 2017). Benzer\ndo\u011frultuda \u00e7ocuklar\u0131 bili\u015fsel, fiziksel ve ahlaki a\u00e7\u0131dan olumsuz y\u00f6nde etkileme\nveya \u015fiddeti \u00f6zendirme ihtimali olan i\u00e7erikleri, \u00e7ocuklar\u0131n ekran kar\u015f\u0131s\u0131nda\nolabilece\u011fi saatlerde yay\u0131nlayan kurulu\u015flara y\u00f6nelik \u00e7e\u015fitli yapt\u0131r\u0131mlar bulunmaktad\u0131r\n(ASPB, 2013).<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Dezavantajl\u0131\n\u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>UNICEF (2012) okul d\u0131\u015f\u0131nda\nolan ve dezavantajl\u0131 \u00e7ocuklar olarak da isimlendirebilece\u011fimiz \u00e7ocuklar\u0131; <em>\u201cn\u00fcfusa kay\u0131ts\u0131z \u00e7ocuklar, \u00f6zel e\u011fitime\ngereksinimi olan \u00e7ocuklar, &nbsp;s\u00fcre\u011fen\nhastal\u0131\u011f\u0131 olan veya uzun s\u00fcreli tedavi g\u00f6rmesi gereken \u00e7ocuklar,&nbsp; Roman \u00e7ocuklar, \u00e7ocukken evlendirilen ve\/veya\nhamile kalan \u00e7ocuklar, &nbsp;s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131,\nm\u00fclteci ve yabanc\u0131 g\u00f6\u00e7men \u00e7ocuklar, &nbsp;\u00fclke\ni\u00e7inde g\u00f6\u00e7 eden \u00e7ocuklar ve kanunla ili\u015fki i\u00e7ine girmi\u015f olan \u00e7ocuklar\u201d <\/em>olarak\nele almaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Devlet taraf\u0131ndan ailenin\nhuzur ve refah\u0131 ile \u00f6zellikle anne ve \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131; her \u00e7ocu\u011fun korunma\nve bak\u0131mdan yararlanmas\u0131; korunmaya muhta\u00e7 \u00e7ocuklar\u0131n topluma kazand\u0131r\u0131lmalar\u0131 ve\nher t\u00fcrl\u00fc istismar ve \u015fiddet kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ocuklara y\u00f6nelik koruyucu tedbirlerin\nal\u0131nmas\u0131 Anayasa ile g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca \u00e7ocu\u011fun korunmas\u0131na\nili\u015fkin ilk \u00f6zel d\u00fczenleme olan 23 May\u0131s 1949 tarihinde \u00e7\u0131kar\u0131lan Korunmaya Muhta\u00e7\n\u00c7ocuklar Hakk\u0131nda Kanunda \u201cbeden, ruh, ahl\u00e2k geli\u015fmeleri tehlikede olup ana ve\nbabas\u0131z, ana ve babas\u0131 belli olmayan ve T\u00fcrk Medeni Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re\nhaklar\u0131nda korunma tedbirleri al\u0131nmas\u0131 mecburi olan \u00e7ocuklar\u0131n\u201d mahkeme karar\u0131yla\nve re\u015fit olana kadar bak\u0131lmalar\u0131ndan ve bir meslek edinmelerinden k\u00f6y ihtiyar\nheyetleri, yerel belediyeler, Sa\u011fl\u0131k ve Sosyal Yard\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile Mill\u00ee\nE\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorumlu oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. \u00c7ocuk Hizmetleri Genel\nM\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan korunmaya muhta\u00e7 \u00e7ocuklar\u0131n ailelerinin yan\u0131nda\nya\u015famlar\u0131n\u0131 devam ettirebilmeleri i\u00e7in geli\u015ftirilen Sosyal ve Ekonomik Destek\nHizmetleri (SED) kapsam\u0131nda ayni ve nakdi yard\u0131mlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra psiko-sosyal\ndestek hizmeti de verilmektedir (ASPB, 2017).<\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>Yoksul\n\u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Yoksulluk, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f\u0131nba\u015fl\u0131ca sorunlar\u0131ndand\u0131r. &nbsp;Her ne kadaryoksulluk geli\u015fmemi\u015f ya da az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin sorunu gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse deasl\u0131nda t\u00fcm \u00fclkelerde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Milli gelirin d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, gelirda\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki e\u015fitsizlikler, enflasyon, i\u015fsizlik, h\u0131zl\u0131 n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131, g\u00f6\u00e7ler,kad\u0131n erkek e\u015fitsizli\u011fi, e\u011fitim eksikli\u011fi, bireylerde s\u00fcrekli bir hastal\u0131\u011f\u0131n yada \u00f6zr\u00fcn olmas\u0131 gibi durumlar yoksullu\u011fu art\u0131rmaktad\u0131r (Can, 2013, s.5). G\u00f6reliolarak gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndan daha d\u00fc\u015f\u00fck pay alan kesimlerin e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k vebeslenme gibi sosyal refah devletinin temel hizmetlerinden daha az d\u00fczeydefaydalanmalar\u0131, sosyal adaleti ve toplumsal bar\u0131\u015f ortam\u0131n\u0131 olumsuz y\u00f6ndeetkileyebilmektedir (Karaman ve \u00d6z\u00e7al\u0131k, 2007, s. 26).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-5.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4498\" width=\"404\" height=\"202\" srcset=\"https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-5.png 354w, https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-5-300x150.png 300w\" sizes=\"(max-width: 404px) 100vw, 404px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Resim 3. <\/strong>MEB, MEGEP \u00c7ocuk\nGeli\u015fimi ve E\u011fitimi, Toplum ve \u00c7ocuk (2007) mod\u00fcl\u00fcnden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yoksul \u00e7ocuklar\u0131n durumu, \u201cD\u00fcnya\n\u00c7ocuklar\u0131n\u0131n Durumu Raporunda\u201d; \u201cYoksulluk i\u00e7inde ya\u015fayan \u00e7ocuklar; ya\u015fama,\nb\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli maddi, manevi ve duygusal kaynaklardan\nyoksun bi\u00e7imde ya\u015famakta, b\u00f6ylece haklar\u0131ndan yararlanamamakta, potansiyellerini\ntam olarak geli\u015ftirememekte, topluma tam ve e\u015fit \u00fcyeler olarak\nkat\u0131lamamaktad\u0131r.\u201d \u015feklinde ifade edilmi\u015ftir (UNICEF, 2004). Yoksulluktan en fazla etkilenenlerin \u00e7ocuklar olmas\u0131\ngelecek ku\u015faklar\u0131n sa\u011fl\u0131ks\u0131z, niteliksiz ve umutsuz bireyler olarak yeti\u015fmesine\nyol a\u00e7maktad\u0131r. Yoksul \u00e7ocuklar okula gitme, okul malzemelerini sat\u0131n alma ya\nda ders \u00e7al\u0131\u015facak yer bulma noktas\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fayabilmekte ve i\u00e7erdi\u011fi\nt\u00fcm risklere ra\u011fmen k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flayabilmektedirler (Can, 2013).\nAnne ve babalar\u0131ndan yeterince bak\u0131m ve destek alamayan \u00e7ocuklar kazalara, suiistimale,\nsokak hayat\u0131na veya su\u00e7 i\u015flemeye daha a\u00e7\u0131k hale gelmektedirler (UNICEF, 2010).<\/p>\n\n\n\n<p>Yeterlili\u011fi tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k olsa da \u00fclkemizde\nyoksul \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitimi i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmaktad\u0131r. 2012 y\u0131l\u0131nda\nSosyal Yard\u0131mla\u015fma ve Dayan\u0131\u015fmay\u0131 Te\u015fvik Fonu\u2019ndan aktar\u0131lan yard\u0131mlar aras\u0131nda\ne\u011fitim yard\u0131mlar\u0131 %40 ile en b\u00fcy\u00fck paya sahiptir. Maddi olanaklar\u0131 yeterli\nolmayan ve bundan dolay\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 okula g\u00f6nderemeyen ailelere, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131\nokula g\u00f6ndermeleri kayd\u0131yla \u015fartl\u0131 e\u011fitim yard\u0131m\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r (ASPB, 2017).\nAyr\u0131ca Sosyal\nYard\u0131mlar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan e\u011fitim\nmateryali, \u00f6\u011fle yeme\u011fi ve \u00fccretsiz kitap yard\u0131m\u0131 da yap\u0131lmaktad\u0131r (Can, 2013, s. 42).<\/p>\n\n\n\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler, &nbsp;yoksullu\u011fun e\u011fitimdeki olumsuz yans\u0131malar\u0131n\u0131 en\naza indirmek amac\u0131yla \u201cBiny\u0131l Kalk\u0131nma Hedefleri\u201d kapsam\u0131nda, 2015 y\u0131l\u0131na kadar\nt\u00fcm \u00fclkelerde evrensel temel e\u011fitimin verilmesini hedeflemi\u015ftir. Yoksullu\u011fun bir\nk\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc halinde gelecek nesillere aktar\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenebilmesi ancak e\u011fitimli\nbireylerin yeti\u015fmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131ndan, hedefe tamamen ula\u015f\u0131lamasa da uluslararas\u0131\nalanda bu konunun ele al\u0131nmas\u0131 \u00f6nemli bir f\u0131rsat olarak de\u011ferlendirilebilir (Av\u015far-Kurnaz,\n2007).<\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>\u0130\u015f\u00e7i\n\u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fc (ILO) (1999), 18 ya\u015f\u0131nalt\u0131nda olan ve aile b\u00fct\u00e7esine katk\u0131 sa\u011flamak veya kendi hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmekamac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 \u201c\u00e7ocuk i\u015f\u00e7i\u201d ya da \u201c\u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ocuklar\u201d olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r.\u00c7ocuklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na iten pek \u00e7ok fakt\u00f6r s\u00f6z konusudur. Bu fakt\u00f6rler; yoksulluk, i\u015fsizlik, e\u011fitimsizlik,g\u00f6\u00e7, geleneksel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, mevzuat ve denetimdeki eksiklikler ile bunlar\u0131n etkinuygulanmamas\u0131 ve i\u015fverenlerin talebi olarak s\u0131ralanabilir.Bu fakt\u00f6rlerdenher biri bir di\u011ferinin hem nedeni hem de sonucu olabilmekte, bu durum da birk\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcye yol a\u00e7maktad\u0131r. Bu nedenle \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fine yol a\u00e7an fakt\u00f6rlerive bunlar\u0131n birbiriyle ili\u015fkilerini bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirmekgerekmektedir (\u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131 [\u00c7SGB], 2005\u2019ten aktaranKaraman ve \u00d6z\u00e7al\u0131k, 2007).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"351\" height=\"188\" src=\"http:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4501\" srcset=\"https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-6.png 351w, https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-6-300x161.png 300w\" sizes=\"(max-width: 351px) 100vw, 351px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Resim 4<\/strong>. <a href=\"http:\/\/gencgazete.org\/16-karede-cocuk-iscilik\/\">http:\/\/gencgazete.org\/16-karede-cocuk-iscilik\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fck\u00fcmetler, \u00e7ocuklar\u0131n\nkorumas\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alacak yasal d\u00fczenlemeler yapmak ve politikalar\ngeli\u015ftirmek durumundad\u0131rlar (Ataman, 2008). T\u00fcrkiye\u2019de, \u00e7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7lerin\nkorunmas\u0131 kapsam\u0131nda kimsenin ya\u015f\u0131na, cinsiyetine ve g\u00fcc\u00fcne uymayan i\u015flerde\n\u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fcklerin \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zel olarak korunmas\u0131\nAnayasada g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (ASPB, 2013). Bu noktada \u00e7ocuk i\u015fg\u00fcc\u00fcne\ny\u00f6nelik yasalar; \u201cAnayasa, 4857 Say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu, 3308 Say\u0131l\u0131 \u00c7\u0131rakl\u0131k ve\nMesleki E\u011fitim Kanunu, 1593 Say\u0131l\u0131 Umumi H\u0131fz\u0131ss\u0131hha Kanunu, 2559 Say\u0131l\u0131 Polis\nVazife ve Salahiyet Kanunu, 222 Say\u0131l\u0131 \u0130lk\u00f6\u011fretim ve E\u011fitim Kanunu, 506 Say\u0131l\u0131\nSosyal Sigortalar Kanunu, 2821 Say\u0131l\u0131 Sendikalar Kanunu, 818 Say\u0131l\u0131 Bor\u00e7lar\nKanunu\u201d olarak ele al\u0131nabilir (G\u00fcn\u00f6z, 2007, s. 59). <\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u00e7ocu\u011fun \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131\nonun e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, &nbsp;hatta kimi zaman\nya\u015fama hakk\u0131 gibi en temel haklar\u0131n\u0131n ihlal edilmesi anlam\u0131na gelmektedir. \u00c7ocuk\neme\u011finin kullan\u0131lmas\u0131 geli\u015fmekte olan ve yoksul \u00fclkeler kadar geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler\ni\u00e7in de \u00f6nemli bir sorun alan\u0131d\u0131r (Lindberg, 2013). Var olan t\u00fcm yasalara ve\nal\u0131nan \u00f6nlemlere ra\u011fmen T\u00dc\u0130K taraf\u0131ndan en son 2012 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan \u00c7ocuk\n\u0130\u015fg\u00fcc\u00fc Anketi sonu\u00e7lar\u0131 6-17 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki 15 milyon 247 bin \u00e7ocu\u011fun yakla\u015f\u0131k\ny\u00fczde 6\u2019s\u0131n\u0131n (893 bin) \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u00c7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131\nkanunlara ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu halde istatistikler, 6-14 ya\u015f grubundaki 292 bin\n\u00e7ocu\u011fun yakla\u015f\u0131k %20\u2019sinin okula devam etmedi\u011fine i\u015faret etmektedir<a href=\"#_ftn3\">[3]<\/a>.\nOkula devam etmeseler dahi \u00e7ocuklar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ortamlarda toplumsalla\u015fmaya devam\netmektedirler. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ocuklar\u0131n bili\u015fsel, fiziksel, psiko-sosyal\ngeli\u015fimlerinin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131n takip edilmesi ve geli\u015fim\ns\u00fcre\u00e7lerini destekleyen programlar\u0131n uygulanmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r (ASPB,\n2013).<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuk\ni\u015f\u00e7ili\u011finin sona erdirilmesinde e\u011fitim en etkin ara\u00e7t\u0131r. Zorunlu e\u011fitim \u00e7a\u011f\u0131nda\nolan \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sebebiyle e\u011fitimden yoksun kalmalar\u0131 bireysel zararlar\u0131\nkadar toplumsal zararlara yol a\u00e7maktad\u0131r. Bu\nba\u011flamda e\u011fitimin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in e\u011fitim maliyetlerinin yoksul\nailelerin de kar\u015f\u0131layabilece\u011fi duruma getirilmesi son derece \u00f6nemlidir (Tor,\n2010). \u00c7ocuklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na iten sebepler \u00f6nlenemedi\u011fi takdirde \u201c\u00e7al\u0131\u015fan\n\u00e7ocuklar\u201d olgusunun sorumlusu t\u00fcm toplum olacakt\u0131r. Ku\u015fkusuz \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fine\nbir son verilmesinde sadece i\u015fverenlere de\u011fil, toplumun t\u00fcm kesimlerine g\u00f6rev\nd\u00fc\u015fmektedir (Kavi, 2010). &nbsp;\u00c7al\u0131\u015fma ve\nSosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131 (\u00c7SGB) taraf\u0131ndan ba\u015fta en k\u00f6t\u00fc bi\u00e7imleri olmak \u00fczere\n\u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011finin sona erdirilmesi amac\u0131yla haz\u0131rlanan \u201c\u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011fi ile M\u00fccadele\nUlusal Program\u0131 (2017-2023)\u201d 2017 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir (ASPB,\n2017). \u00c7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fi ile m\u00fccadele kapsam\u0131nda \u201cUlusal \u0130stihdam Stratejisi\u201d, Uluslararas\u0131\n\u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fc (ILO) ile ortakla\u015fa y\u00fcr\u00fct\u00fclen 2013\u2019te ba\u015flat\u0131lan \u201cF\u0131nd\u0131k\nTar\u0131m\u0131nda \u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011finin \u00d6nlenmesi Projesi\u201d ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flarla i\u015fbirli\u011fi\ni\u00e7erisinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u201c\u0130thal Tar\u0131m \u00dcr\u00fcnlerinde \u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011finin \u00d6nlenmesi ve\n\u0130stihdama \u0130li\u015fkin \u0130yi Uygulamalar\u0131n S\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi Ama\u00e7l\u0131 \u0130\u015f Birli\u011fi Pilot\nProjesi\u201d al\u0131nan tedbirler aras\u0131nda g\u00f6sterilebilir (ASPB, 2017). \u00c7al\u0131\u015fan\n\u00e7ocuklar\u0131n %44,7\u2019sinin tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda\n\u00f6zellikle g\u00f6\u00e7 alan ve veren illerdeki e\u011fitim ve sosyal hizmet alanlar\u0131ndaki\nnitelikli insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve MEB ile \u00c7SGB\u2019n\u0131n i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde\nbulunmas\u0131 gerekmektedir (Beleli, 2013, s.7) .<strong> <\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>Sokak\n\u00c7ocuklar\u0131n\u0131n E\u011fitimi<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Aile i\u00e7i huzursuzluk, \u015fiddet,\n\u00fcvey anne-baba, kalabal\u0131k aile, cinsel istismar, zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma, sorunlu\nebeveynler, terk etme\/edilme gibi fakt\u00f6rler sebebiyle soka\u011fa y\u00f6nelen \u00e7ocuklar\u0131n\nsay\u0131s\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e artmaktad\u0131r. Sokak \u00e7ocuklar\u0131; sokakta \u00e7al\u0131\u015fan, sokakta ya\u015fayan,\ndilenen ve madde ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 \u00e7ocuklar \u015feklinde \u00e7e\u015fitli alt gruplar olu\u015fturmakta\nve gruplar aras\u0131nda ge\u00e7i\u015fler olabilmektedir (TBMM, 2004, s.33). Bu \u00e7ocuklar\nsokakta beslenme, bar\u0131nma, g\u00fcvenlik gibi imk\u00e2nlardan yoksun kalmakta ve\ne\u011fitimden ya yeterince yararlanamamakta ya da hi\u00e7 yararlanamamaktad\u0131rlar. <\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fitimin\nbir temel hak ve ilk\u00f6\u011fretimin zorunlu\noldu\u011fu ilkesinden hareketle, Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, okul m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin,\nailelerin, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ve yerel y\u00f6netimlerin i\u015fbirli\u011fi ile \u00e7ocuklar\u0131n\nokula devam etmeleri sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Sokakta\nya\u015fayan\/\u00e7al\u0131\u015fan\/\u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan \u00e7ocuklar konusunda sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim, sosyal\nhizmetler de dahil olmak \u00fczere disiplinler aras\u0131 ve sekt\u00f6rler aras\u0131 i\u015fbirli\u011fine\ndayal\u0131 e\u015fzamanl\u0131 hizmetler y\u00fcr\u00fct\u00fclmelidir. Ayr\u0131ca bu d\u00f6ng\u00fcye yeni \u00e7ocuklar\u0131n\nkat\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleyici tedbirler al\u0131nmal\u0131d\u0131r (Acar, 2010).<br>\n<\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131,\nM\u00fclteci ve G\u00f6\u00e7men \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi <\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><em>Yasad\u0131\u015f\u0131 g\u00f6\u00e7menler<\/em>, herhangi bir \u015fekilde yasal olarak bir \u00fclkeye girme hakk\u0131\nolmad\u0131\u011f\u0131 halde o \u00fclkede bulunan ki\u015fileri (ILO, 2004), s<em>\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar<\/em> bir\n\u00fclkeye kabul edilen ve m\u00fclteci stat\u00fcs\u00fc i\u00e7in ulusal ve uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re\nde\u011ferlendirilmek ve karara ba\u011flanmak \u00fczere ba\u015fvuru yapan ki\u015fileri ifade\netmektedir. <em>M\u00fclteciler<\/em> ise <em>\u201c\u0131rk\u0131,\ndini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri\nnedeniyle, zulme u\u011frayaca\u011f\u0131ndan hakl\u0131 sebeplerle korktu\u011fu i\u00e7in vatanda\u015f\u0131 oldu\u011fu\n\u00fclkenin d\u0131\u015f\u0131nda bulunan ve bu devletin korumas\u0131ndan yararlanamayan ya da bu\nkorku sebebiyle, yararlanmak istemeyen veya bu t\u00fcr olaylar sonucu \u00f6nceden ya\u015fad\u0131\u011f\u0131\nikamet \u00fclkesine d\u00f6nemeyen veya s\u00f6z konusu korku nedeniyle d\u00f6nmek istemeyen ki\u015filerdir\u201d<\/em><a href=\"#_ftn4\">[4]<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler\nEkonomik, Sosyal ve K\u00fclt\u00fcrel Haklar Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 13. maddesine\ng\u00f6re&nbsp; \u201cilk\u00f6\u011fretim herkes i\u00e7in zorunlu ve\nparas\u0131zd\u0131r.\u201d Bu kapsamda \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi\u2019nin 14. maddesine\ng\u00f6re zul\u00fcm alt\u0131nda herkesin ba\u015fka \u00fclkelere s\u0131\u011f\u0131nma ve s\u0131\u011f\u0131nma imk\u00e2nlar\u0131ndan\nfaydalanma hakk\u0131 bulunmaktad\u0131r.&nbsp; T\u00fcrkiye\u2019nin\nde taraf oldu\u011fu Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 28. maddesine\ng\u00f6re m\u00fclteci ya da s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 stat\u00fcs\u00fcnde olan ailelerin \u00e7ocuklar\u0131 herhangi bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa\nu\u011framadan zorunlu temel e\u011fitim hakk\u0131ndan yararlanabilmektedirler. S\u0131\u011f\u0131nma isteyenlerin kabul edilmesi i\u00e7in\nasgari standartlar\u0131n belirlendi\u011fi 27 Ocak 2003 tarihli 2003\/9\/EC (AT) say\u0131l\u0131\nKonsey Y\u00f6nergesinde, \u201c<em>\u00fcye devletler, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131na ve\ns\u0131\u011f\u0131nma talebinde bulunan k\u00fc\u00e7\u00fcklere, aileleri ya da kendileri hakk\u0131nda s\u0131n\u0131r\nd\u0131\u015f\u0131 tedbiri uygulanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, ev sahibi devletin yurtta\u015flar\u0131na benzer\nko\u015fullarda e\u011fitim sistemine eri\u015fim imk\u00e2n\u0131 sa\u011flar\u2026\u201d <\/em>ifadesine yer verilmi\u015ftir.Bu noktada benzer bir hakk\u0131n idari\nal\u0131koyma<a href=\"#_ftn5\">[5]<\/a> &nbsp;durumundaki s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lara da verilmesi\ngerekti\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131labilir (Erdo\u011fan, 2012).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019deki s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\naras\u0131nda en fazla say\u0131da bulunan Suriyeli s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar, izlenmekte olan a\u00e7\u0131k\nkap\u0131 politikas\u0131 kapsam\u0131nda \u00fclkemize \u201c<em>ge\u00e7ici koruma<\/em><a href=\"#_ftn6\">[6]<\/a>\u201d\nstat\u00fcs\u00fcyle kabul edilmektedir. T\u00fcrkiye, Suriye vatanda\u015flar\u0131na ge\u00e7ici koruma politikas\u0131kapsam\u0131nda\n\u00e7ad\u0131r kentlerde<em> &#8211;<\/em>BM\u2019nin 2012\nRaporuna g\u00f6re y\u00fcksek standartlarda- bar\u0131nma, g\u00fcvenlik, sa\u011fl\u0131k, sosyal\ng\u00fcvenlik, sosyal hizmetler, yiyecek, sosyal aktivite, e\u011flence, e\u011fitim, ibadet,\nterc\u00fcmanl\u0131k, temizlik gibi hizmetler sunmaktad\u0131r. Ancak kamp d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayanlar\u0131n; dil bilmemeleri, yeterli\nbar\u0131nma, sa\u011fl\u0131k ve beslenme imk\u00e2nlar\u0131na sahip olmamalar\u0131, bir sorunla\nkar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda nereye m\u00fcracaat edeceklerini bilmemeleri, k\u00fclt\u00fcrel\nuyumsuzluk ve okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitimlerine devam edememeleri gibi\nsorunlar\u0131 bulunmaktad\u0131r (Demirel, 2014).<\/p>\n\n\n\n<p>Suriyeli \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitimi\nile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar G\u00f6\u00e7 ve Acil Durum E\u011fitim Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir.\nSuriyeli \u00e7ocuklar\u0131n Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 okullara kayd\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131\nile ilgili hukuki engeller kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yeni okullar\u0131n kapasite art\u0131r\u0131m\n\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve ge\u00e7ici e\u011fitim merkezlerinde de kendi dillerinde e\u011fitim\nalmalar\u0131yla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar ise devam etmektedir (ASPB, 2017). UNICEF ile\nAile ve Sosyal Politikalar Bakanl\u0131\u011f\u0131, Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131, T\u00fcrk K\u0131z\u0131lay\u0131 ve\nBa\u015fbakanl\u0131k Afet ve Acil Durum Y\u00f6netimi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015fbirli\u011finde \u015eartl\u0131\nE\u011fitim Yard\u0131m\u0131 Program\u0131 kapsam\u0131nda yard\u0131m\u0131n 230 binden fazla Suriyeli ve di\u011fer\nm\u00fclteci \u00f6\u011frencilere ula\u015fmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir (TEDMEM, 2017). Kamp d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan Suriyeli \u00e7ocuklar\u0131n\ntopluma uyumlar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve T\u00fcrk \u00e7ocuklar ile Suriyeli \u00e7ocuklar aras\u0131nda\nkar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bilgi al\u0131\u015fveri\u015finin sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla \u00c7ocuk Hizmetleri Genel\nM\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve UNICEF T\u00fcrkiye Temsilcili\u011fi i\u015fbirli\u011finde \u201cSosyal Uyum Program\u0131\u201d\nd\u00fczenlenmektedir. Bu program ile \u00e7ocuklar\u0131n sosyal uyum problemlerini en aza\nindirmek, haklar\u0131na uygun bir hayat s\u00fcrmelerini sa\u011flamak ve ayn\u0131 zamanda\nk\u00fclt\u00fcrler aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc ortam\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi\nhedeflenmektedir (ASPB, 2017). \u201cRefakatsiz k\u00fc\u00e7\u00fckler\u201f\nolarak adland\u0131r\u0131lan 18 ya\u015f alt\u0131, anne ve babas\u0131 olmayan ba\u015fvuru sahibi\ns\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar, Aile ve Sosyal Politikalar \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde\nuydu kentlerdeki gen\u00e7lik merkezi gibi devlet yurtlar\u0131na yerle\u015ftirilmektedir. On\nsekiz ya\u015f\u0131na kadar devlet korumas\u0131 ve g\u00f6zetimi alt\u0131nda tutulan bu grubun temel\ne\u011fitimden yararlanmas\u0131 sa\u011flanmakta ve mali destek ile temel ihtiya\u00e7lar\u0131\ngiderilmektedir&nbsp; (Kartal ve Ba\u015f\u00e7\u0131, 2014).\nAyr\u0131ca okulla\u015fman\u0131n en \u00f6nemli engellerinden biri olan dil sorunu ortadan\nkald\u0131rmak amac\u0131yla T\u00fcrk\u00e7e kurslar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, Suriyeli \u00f6\u011fretmenlere \u00e7al\u0131\u015fma izni\nve e\u011fitim deste\u011fi verilmi\u015f, sosyal uyumu kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in\nrehberlik \u00f6\u011fretmenleri ile s\u0131n\u0131flar\u0131nda\nyabanc\u0131 uyruklu \u00f6\u011frenci bulunan \u00f6\u011fretmenlere\nkapsay\u0131c\u0131 e\u011fitim konulu e\u011fitimler verilmi\u015ftir (TEDMEM,\n2017). <br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tablo 2.<\/strong> Okullara G\u00f6re M\u00fclteci \u00d6\u011frenciSay\u0131lar\u0131 ve Okullara G\u00f6re \u00d6\u011frenci Say\u0131lar\u0131*<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"453\" height=\"71\" src=\"http:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4503\" srcset=\"https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-7.png 453w, https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-7-300x47.png 300w\" sizes=\"(max-width: 453px) 100vw, 453px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>\n \n* 6.11.2017 tarihli YOB\u0130S ve E-Okul Verileri<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak: <\/strong>HB\u00d6GM Ge\u00e7ici\nKoruma Kapsam\u0131 Alt\u0131ndaki \u00d6\u011frencilerin E\u011fitim Hizmetleri- Kas\u0131m 2017<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130statistiklere g\u00f6re resmi\nokullarda yakla\u015f\u0131k 600 bin Suriyeli ve 35 bin 543 Irakl\u0131 \u00f6\u011frenci MEB\u2019in \u00f6\u011fretim\nprogramlar\u0131yla e\u011fitim g\u00f6rmektedir. Ancak 2017 y\u0131l\u0131 resmi verilerine g\u00f6re hala okul\n\u00e7a\u011f\u0131ndaki m\u00fclteci \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc e\u011fitimden yararlanamamaktad\u0131r\n(TEDMEM, 2017). Suriye\u2019deki olaylar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 Mart 2011\u2019den bu yana okullar\nb\u00fcy\u00fck oranda kapanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Suriyeli \u00e7ocuklar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye gelmeden\n\u00f6nce de e\u011fitimden yararlanamad\u0131klar\u0131 bir zaman s\u00f6z konusudur (Seydi, 2014). E\u011fitim\nimk\u00e2n\u0131n yeterince sunulamamas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Suriyeli ailelerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 okula\ng\u00f6ndermek yerine \u00e7al\u0131\u015fmaya y\u00f6nlendirmelerinin bu noktada \u00f6nemli bir pay\u0131\noldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. <\/p>\n\n\n\n<p>S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131, m\u00fclteci ve g\u00f6\u00e7men\u00e7ocuklar i\u00e7in e\u011fitim etkili bir koruma y\u00f6ntemidir. Ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131n zorlu\u011fu ilee\u011fitim imk\u00e2n\u0131ndan faydalanamamalar\u0131 uzun vadede hem \u00e7ocuklar hem de topluma\u00e7\u0131s\u0131ndan sorun te\u015fkil etmektedir. Ayr\u0131ca t\u00fcm bunlar su\u00e7 oranlar\u0131ndaki art\u0131\u015f dad\u00e2hil baz\u0131 sosyal sorunlara zemin haz\u0131rlamaktad\u0131r. Bu nedenle bu \u00e7ocuklar\u0131ntemel e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerinde \u00f6nemli oranda yer almas\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin iltica mevzuat\u0131nda veuygulama s\u00fcrecinde iyile\u015ftirilmesi gereken alanlardand\u0131r (Kartal ve Ba\u015f\u00e7\u0131, 2014).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"468\" height=\"259\" src=\"http:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4505\" srcset=\"https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-8.png 468w, https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-8-300x166.png 300w\" sizes=\"(max-width: 468px) 100vw, 468px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Resim 5<\/strong>. <a href=\"http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/dunya\/29955853.asp\">http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/dunya\/29955853.asp<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkelerin\ns\u0131\u011f\u0131nmac\u0131, m\u00fclteci ve g\u00f6\u00e7menlere ya\u015fama, bar\u0131nma, sa\u011fl\u0131k, e\u011fitim gibi temel\ninsani haklar\u0131 sa\u011flamalar\u0131 gerekti\u011fini ve T\u00fcrkiye\u2019nin yapt\u0131klar\u0131n\u0131n niteli\u011fini\nve niceli\u011fini tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu noktada \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan bu yana en\nb\u00fcy\u00fck insan g\u00f6\u00e7\u00fc say\u0131lan Ortado\u011fu ve Afrika\u2019dan gelen m\u00fcltecileri durdurmak\ni\u00e7in Macaristan\u2019\u0131n S\u0131rbistan ile s\u0131n\u0131r\u0131na 175 kilometre uzunlu\u011funda ve 4 metre\ny\u00fcksekli\u011finde dikenli tel \u00f6rmesi ile g\u00fcndeme gelen m\u00fclteci krizinin Avrupa\nBirli\u011fi \u00fclkelerini birbirine d\u00fc\u015f\u00fcrmesinin olduk\u00e7a \u00fcz\u00fcc\u00fc bir durum oldu\u011funu belirtmek\ngerekmektedir. <\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>Korunmaya\nMuhta\u00e7 ve Kimsesiz \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Sosyal Hizmetler ve \u00c7ocuk\nEsirgeme Kurumu Kanunu madde 3\u2019te \u201ckorunmaya muhta\u00e7 \u00e7ocuklar\u201d; <em>\u201cbeden, ruh ve ahlaki geli<\/em><em>\u015f<\/em><em>meleri tehlikede olan, anne ve babas<\/em><em>\u0131<\/em><em>z\/anne ve babas<\/em><em>\u0131<\/em><em> belli\nolmayan, anne ve babas<\/em><em>\u0131 <\/em><em>taraf<\/em><em>\u0131<\/em><em>ndan terk edilen\/ihmal edilen; fuh<\/em><em>u\u015f<\/em><em>a\/dilencili<\/em><em>\u011f<\/em><em>e zorlanan,\nalkoll\u00fc i\u00e7kileri ve uyu<\/em><em>\u015f<\/em><em>turucu\nmaddeleri kullanma ve serserili<\/em><em>\u011f<\/em><em>e s\u00fcr\u00fcklenme\ntehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunan \u00e7ocuklar\u201d<\/em> olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. \u00c7e\u015fitli sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc bir\nailesi olmayan, ailesinden ayr\u0131lmak zorunda kalan, \u00f6z ailesinin\nyan\u0131nda yeti\u015fme imk\u00e2n\u0131 olmayan ve bak\u0131ma muhta\u00e7\nolan bu \u00e7ocuklar\u0131n korunma alt\u0131na al\u0131narak topluma kazand\u0131r\u0131lmalar\u0131 hem \u00e7ocuklar\u0131n hem de toplumun gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir (\u015eenocak,\n2006). Bu konu Anayasada madde 61\u2019de \u201cDevlet, korunmaya muhta\u00e7 \u00e7ocuklar\u0131n\ntopluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc tedbiri al\u0131r. Bu ama\u00e7larla gerekli\nte\u015fkilat ve tesisleri kurar veya kurdurur.\u201d \u015feklinde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkemizde korunmaya muhta\u00e7\n\u00e7ocuklara y\u00f6nelik sosyal hizmetler, \u201cAile ve Sosyal Politikalar Bakanl\u0131\u011f\u0131 \u00c7ocuk\nHizmetleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Bu sorumluluk\nkapsam\u0131nda, Sosyal Hizmetler ve \u00c7ocuk Esirgeme Kurumu aile yan\u0131nda bak\u0131m\nhizmetleri (koruyucu aile, evlat edindirme, ayni-nakdi yard\u0131m hizmetleri), 0-12\nya\u015f grubundaki \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00e7ocuk yuvalar\u0131, sevgi evleri ve \u00e7ocuk evleri,\n\u00e7ocuk ve gen\u00e7lik merkezleri ile 13-18 ya\u015f grubundaki \u00e7ocuklar i\u00e7in yeti\u015ftirme\nyurtlar\u0131, sevgi evleri ve \u00e7ocuk evleri, koruma, bak\u0131m ve rehabilitasyon\nmerkezleri, bak\u0131m ve sosyal rehabilitasyon merkezleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kurulu\u015fta\nbak\u0131m hizmetleri sunmaktad\u0131r &nbsp;(UNICEF, 2012, s. 69). &nbsp;Soka\u011fa y\u00f6nelimleri \u00f6nlemek amac\u0131yla \u00e7ocuk ve\ngen\u00e7lik merkezlerinde bar\u0131nma, e\u011fitim ve rehabilitasyon imk\u00e2nlar\u0131 kapsam\u0131nda \u00e7ocuklar\ntopluma yeniden kazand\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ancak toplumun t\u00fcm kesimlerinin\nve ilgili sekt\u00f6rlerin i\u015fbirli\u011fi ile hizmetlerin daha etkin hale getirilmesi\ngerekmektedir (ASPB, 2013).<br><\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>Su\u00e7a\nS\u00fcr\u00fcklenmi\u015f \u00c7ocuklar\u0131n ve Madde Kullanan \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuk Koruma Kanunu (CKK) madde\n3\u2019e g\u00f6re <em>\u201c\u00c7ocuk, daha erken ya\u015fta ergen\nolsa bile, 18 ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmam\u0131\u015f ki\u015fidir. Bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal,\nduygusal geli\u015fimi ve ki\u015fisel g\u00fcvenli\u011fi tehlikede olan, ihmal\/istismar edilen ya\nda su\u00e7 ma\u011fduru olan \u00e7ocuk, korunma ihtiyac\u0131 olan \u00e7ocuktur. Kanunlarda su\u00e7 olarak\ntan\u0131mlanan bir fiili i\u015fledi\u011fi iddias\u0131 ile hakk\u0131nda soru\u015fturma ve kovu\u015fturma yap\u0131lan\nya da i\u015fledi\u011fi fiilden dolay\u0131 hakk\u0131nda g\u00fcvenlik tedbirine karar verilen \u00e7ocuk\nise su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuktur\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuk\nsu\u00e7lulu\u011fu, hem psikolojik hem sosyolojik a\u00e7\u0131dan ele al\u0131nmas\u0131 gereken \u00e7ok boyutlu\nbir olgudur. \u00c7ocuklar ekonomik nedenler ba\u015fta olmak \u00fczere ailesel etkenler,\n\u00e7evresel fakt\u00f6rler, ergenlik d\u00f6nemi, arkada\u015f\/akran \u00e7evresi ve g\u00fcncel siyasi\npolitikalar\u0131n etkisi ile su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenebilmektedir. Gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki\ne\u015fitsizlik, yoksulluk ve yoksunluk, sava\u015flar ve \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131, g\u00f6\u00e7 ve uyum\nsorunlar\u0131 da bu s\u00fcreci desteklemektedir.&nbsp;\nDolay\u0131s\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131 su\u00e7a s\u00fcr\u00fckleyen sosyal, ekonomik, psikolojik\ndurumlar\u0131n ve madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, e\u011fitim d\u00fczeyi, su\u00e7 i\u015flenen yerde ya\u015fama, aile,\nsosyal medya ve k\u00fcreselle\u015fme ara\u00e7lar\u0131, su\u00e7 i\u015fleyen arkada\u015f grubuna d\u00e2hil olma\ngibi fakt\u00f6rlerin bilinmesi ve incelenmesi gerekmektedir (Kamer, 2013, s. 235). <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00dc\u0130K\nverilerine g\u00f6re g\u00fcvenlik birimlerine gelen veya getirilen \u00e7ocuk say\u0131s\u0131 2017\ny\u0131l\u0131nda 2016 y\u0131l\u0131na g\u00f6re art\u0131\u015f g\u00f6stererek 335 bin 242 oldu. Bu \u00e7ocuklar\u0131,\nma\u011fdur olan ya da madde kullan\u0131m\u0131 nedeniyle gelen \u00e7ocuklar izlemektedir.&nbsp; \u0130statistikler su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklar\u0131n yakla\u015f\u0131k\ny\u00fczde 33\u2019\u00fcn\u00fcn ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapan madde kulland\u0131klar\u0131n\u0131 ve yaralama, h\u0131rs\u0131zl\u0131k,\nmadde kullan\u0131m\u0131, mala zarar verme gibi su\u00e7larla isnat edildiklerini\ng\u00f6stermektedir<a href=\"#_ftn7\">[7]<\/a>.\nBu veriler su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n giderek artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne\nsermektedir. G\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmalar\u0131 ile ba\u015flay\u0131p cezaevinden \u00e7\u0131kmalar\u0131 ve topluma\ntekrar uyum sa\u011flama \u00e7abas\u0131yla devam eden s\u00fcre\u00e7te \u00e7ocuklar\u0131n psikolojisi olumsuz\n\u015fekilde etkilenmektedir. Cezaevlerinde \u00e7ocuklar\u0131n psikolojisini olumsuz y\u00f6nde\netkilememek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00f6nlemler al\u0131nmaktad\u0131r. Bu kapsamda ilgili \u00f6nlem ve\n\u00e7al\u0131\u015fmalar; infaz koruma memurlar\u0131, psikologlar, sosyal hizmet uzmanlar\u0131,\nidareciler ve \u00f6\u011fretmenler gibi pek \u00e7ok meslek grubunun birlikte \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla\ny\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir<a href=\"#_ftn8\">[8]<\/a>.&nbsp;<br><\/p>\n\n\n\n<p>EmniyetM\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00c7ocuk ve Gen\u00e7ler Sosyal Koruma ve Destek Program\u0131 (\u00c7OGEP)kapsam\u0131nda risk alt\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla sportif vek\u00fclt\u00fcrel faaliyetler, meslek edindirmeye y\u00f6nelik kurslar ve k\u00fclt\u00fcrel gezilerd\u00fczenlenmektedir. Yine bu kapsamda \u201cG\u00fcvenli Okul\/G\u00fcvenli E\u011fitim Projesi\u201dkapsam\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131n \u015fiddet, madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer risklere kar\u015f\u0131 g\u00fcvenlibir e\u011fitim-\u00f6\u011fretim hayat\u0131 ge\u00e7irmelerini sa\u011flamak amac\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalar bulunmaktad\u0131r(ASPB, 2017). Su\u00e7 ma\u011fduru ve su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklara ya\u015fad\u0131klar\u0131 travman\u0131netkilerini azaltmak, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filik geli\u015fimlerini sa\u011flamak, madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131tedavisini yapmak ve olumlu y\u00f6nde davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi sa\u011flamak amac\u0131yla \u00c7ocukDestek Merkezleri olu\u015fturulmu\u015ftur. Ma\u011fdur olma durumlar\u0131, su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenme,sokakta ya\u015fama, madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 gibi ihtisas alanlar\u0131nda ya\u015f gruplar\u0131na(11-14\/15-18) ve cinsiyete g\u00f6re bu merkezlerde \u00e7ocuklar\u0131n fiziksel, duygusal,psikolojik ve sosyal ihtiya\u00e7lar\u0131 belirlenerek gerekli m\u00fcdahalelerger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir (ASPB, 2017).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"442\" height=\"201\" src=\"http:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4508\" srcset=\"https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-9.png 442w, https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-9-300x136.png 300w\" sizes=\"(max-width: 442px) 100vw, 442px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Resim 6.<\/strong> <a href=\"https:\/\/hapistecocuk.files.wordpress.com\/2015\/02\/cropped-cropped-1094735%20290162499655639%2055326882314911489559n32.jpg\">https:\/\/hapistecocuk.files.wordpress.com\/2015\/02\/cropped-cropped-1094735\n290162499655639 55326882314911489559n32.jpg<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocu\u011fa\nuygulanan yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n nihai hedefi onu cezaland\u0131rmak de\u011fil, \u00e7ocu\u011fun topluma\nyeniden kazand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak olmal\u0131d\u0131r. Avrupa\u2019da pek \u00e7ok uygulamada \u00e7ocuklar\u0131n\ni\u015fledi\u011fi baz\u0131 su\u00e7lar, soru\u015fturma veya kovu\u015fturma konusu olabilecekken, \u00e7ocuk\narabuluculu\u011fu ve uzla\u015fma gibi y\u00f6ntemlere \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de\nise \u00e7ocuklara y\u00f6nelik bir hukuk sisteminin ve su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenmi\u015f \u00e7ocuklara ve\ngen\u00e7lere y\u00f6nelik \u00f6zel bir cezai sistemin bulunmamas\u0131, \u00c7ocuk Koruma Kanunu\u2019nun\n\u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc kurumsal yap\u0131lar\u0131n olu\u015fturulmamas\u0131, su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen ve su\u00e7 ma\u011fduru\n\u00e7ocu\u011fu toplumla kayna\u015ft\u0131racak olan iyile\u015ftirme ve e\u011fitim hizmetlerinin etkin\ni\u015flememesi \u00e7ocuk adalet sisteminin temel sorunlar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6sterilebilir (ASPB,\n2013).<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen ve\nsokakta ya\u015fayan \u00e7ocuklar aras\u0131nda yayg\u0131n olan madde ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131; e\u011fitim, i\u015f ve\nsosyal destek sistemlerinin kaybedilmesi gibi pek \u00e7ok alanda kay\u0131plara neden\nolan bir sorundur. Madde ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olan \u00e7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7lerin tekrar topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131nda\nen etkili ara\u00e7 yine e\u011fitimdir. Ancak e\u011fitim bu noktada tek ba\u015f\u0131na yeterli\nolamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in valilik, belediye, sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik kurulu\u015flar\u0131, sivil\ntoplum ve medya kurulu\u015flar\u0131 i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131, ailelere ve \u00f6\u011frencilere\ny\u00f6nelik etkili e\u011fitim programlar\u0131 geli\u015ftirilmeli ve \u00f6nleyici tedbirler\nal\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>\u00d6zel E\u011fitime\n\u0130htiya\u00e7 Duyan \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u00d6zel e\u011fitim, yetersizli\u011fi\nveya \u00fcst\u00fcn \u00f6zellikleri bulunan bireylerin yetenekleri do\u011frultusunda\nkapasitelerini en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kararak, onlar\u0131 kendine yeten, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00fcretici bireyler olarak yeti\u015ftirmeyi ve toplumla\nkayna\u015ft\u0131rmay\u0131hedefleyen e\u011fitimdir (K\u0131rcaali-\u0130ftar,1998). \u00d6zel E\u011fitim\nHizmetleri Y\u00f6netmeli\u011fi madde 4\u2019te \u00f6zel e\u011fitime ihtiyac\u0131 olan bireyler;&nbsp; <em>\u201cdikkat\neksikli\u011fi ve hiperaktivite bozuklu\u011fu, dil ve konu\u015fma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, duygusal ve\ndavran\u0131\u015f bozuklu\u011fu, g\u00f6rme yetersizli\u011fi, i\u015fitme yetersizli\u011fi, ortopedik\nyetersizli\u011fi, \u00f6zel \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, zihinsel yetersizli\u011fi veya s\u00fcre\u011fen\nhastal\u0131\u011f\u0131 bulunan bireyler, otistik, serebral palsili ve \u00fcst\u00fcn yetenekli bireyler\u201d<\/em>\n\u015feklinde yer almaktad\u0131r. Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu, Engelli Ki\u015filerin Haklar\u0131na Dair Bildirge\nile (m.6) yetersizli\u011fi bulunan bireylerin\ne\u011fitim hakk\u0131n\u0131n \u00f6nemle \u00fczerinde durmaktad\u0131r ve bu bireylerin yetenek ve\nbecerilerini en y\u00fcksek d\u00fczeye \u00e7\u0131karacak, onlar\u0131n toplumla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini h\u0131zland\u0131racak\nolan protez, ortopedik uygulamalar, t\u0131bbi ve sosyal rehabilitasyon, e\u011fitim,\nyard\u0131m, dan\u0131\u015fmanl\u0131k, bar\u0131nma ve di\u011fer t\u00fcm hizmetlerden yararlanma hakk\u0131na sahip\nolduklar\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zel e\u011fitimde en fazla ihmal\nedilen grup olan \u00fcst\u00fcn yetenekliler, uygun e\u011fitim ald\u0131klar\u0131 takdirde olduk\u00e7a\nba\u015far\u0131l\u0131 olabilecek ve \u00e7ok \u00f6nemli i\u015flere imza atabilecek bireyler olmalar\u0131na\nra\u011fmen; uygun e\u011fitim alamad\u0131klar\u0131 zaman kendini ger\u00e7ekle\u015ftirememenin sonucunda\n\u00e7e\u015fitli olumsuzluklar ya\u015famaktad\u0131rlar. Dolay\u0131s\u0131yla \u00fcst\u00fcn yetenekli bireylerin\ntan\u0131lanmas\u0131 ve uygun bir e\u011fitim program\u0131yla geli\u015fimlerinin desteklenmesi\ngerekmektedir. Bu a\u00e7\u0131dan \u00fcst\u00fcn yetenekli \u00f6\u011frencilerin e\u011fitiminde geli\u015fmi\u015f\n\u00fclkelerde uygulanan y\u00f6ntemler ve politikalar\u0131n incelenerek \u00fclkemiz \u015fartlar\u0131na\nuygun modeller ve politikalar\u0131n geli\u015ftirilmesi olduk\u00e7a \u00f6nem arz etmektedir\n(Kaya, 2013, s. 119).<\/p>\n\n\n\n<p>Yetersizli\u011fi bulunan ve \u00f6zel\ne\u011fitime ihtiya\u00e7 duyan bireyler konusunda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi kitab\u0131m\u0131z\u0131n ilgili\nb\u00f6l\u00fcm\u00fcnde sunulacakt\u0131r.<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6ZET<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir toplum ancak ruhsal, bedensel\nve sosyal a\u00e7\u0131dan yeterli ve iyi yeti\u015fmi\u015f bireylerden meydana gelebilir. Bu da\ntoplumlar\u0131n gelece\u011fi ve aynas\u0131 olan \u00e7ocuklar\u0131n her\ny\u00f6nden iyi geli\u015fiminin sa\u011flanmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Ancak \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fim\ns\u00fcrecinde aile, e\u011fitim, sosyal \u00e7evre ve k\u00fcreselle\u015fme ara\u00e7lar\u0131n\u0131n olumlu veya\nolumsuz etkileri olabilmektedir. Genel anlamda bu olumsuz etkileri en aza\nindirmenin yolu yine e\u011fitimden ge\u00e7mektedir. <\/p>\n\n\n\n<p>Bireylerin\nt\u00fcm e\u011fitim hayat\u0131n\u0131 ve toplumu yak\u0131ndan ilgilendiren temel e\u011fitim,toplumdaki b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131n sahip olmas\u0131 gereken asgari\nd\u00fczeyde ortak bilgi, beceri, tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131 ifade etmektedir. E\u011fitim\nolanaklar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu ve okulu terk etme oranlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu az\ngeli\u015fmi\u015f ya da geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde, bireylerin en az\u0131ndan temel bilgi ve\nbecerilerle donat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in temel e\u011fitim olduk\u00e7a \u00f6nemlidir (Sar\u0131ba\u015f ve\nBabada\u011f, 2015). E\u011fitim sistemleri\nfarkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterse de ara\u015ft\u0131rmalar bilim, teknoloji ve sanayide geli\u015fmi\u015f olan\nve \u00e7e\u015fitli uluslararas\u0131 s\u0131navlarda ba\u015far\u0131l\u0131 olan \u00fclkelerin zorunlu e\u011fitim\ns\u00fcresinin en az 9 y\u0131l oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019de bu s\u00fcre 12\ny\u0131ld\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fitimli\nolup yaln\u0131zca okuma yazma bilmek ya da aritmetik bilgiler ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f i\u00e7in\nyeterli gelmemektedir. &nbsp;\u00d6zellikle bilim\nve teknolojide ya\u015fanan geli\u015fmeler, ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnme, analitik d\u00fc\u015f\u00fcnme, sorgulama,\nyarat\u0131c\u0131l\u0131k, yeniliklere a\u00e7\u0131kl\u0131k, grup i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fabilme, i\u015fbirli\u011fi, giri\u015fimcilik\ngibi 21. y\u00fczy\u0131l becerilerini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda e\u011fitim s\u00fcrecinde\nbilgi toplumunun ve yeni e\u011fitim paradigmas\u0131n\u0131n bir gere\u011fi olarak, bilgiye ula\u015fma\nyollar\u0131n\u0131 bilen, analiz yapabilen, yeni bilgiler \u00fcretebilen, \u00fcrettiklerini\npayla\u015fabilen ve \u00f6\u011frenmeyi&nbsp;\u00f6\u011frenen bireyler yeti\u015ftirmek gerekmektedir\n(Arslan ve Eraslan, 2003). &nbsp;Fakat \u00e7a\u011fa\nayak uydurmak, bilim ve teknolojide ilerlemek, toplumun refah d\u00fczeyini\ny\u00fckseltmek, ekonomik kalk\u0131nma ve geli\u015fme sa\u011flamak gibi ama\u00e7larla e\u011fitim s\u00fcrecinde\nmatematik, fizik, kimya, dil gibi alanlarda bili\u015fsel a\u00e7\u0131dan geli\u015fimlerine\nyard\u0131mc\u0131 olunurken; \u00e7ocuklar\u0131n yeteneklerinin ve yarat\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n\nk\u00f6reltilmemesi gerekmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fitim toplumsal anlamda fayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131\nkadar bireylerin potansiyelini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmalar\u0131na ve kendini\nger\u00e7ekle\u015ftirmelerine de hizmet etmektedir. Bu do\u011frultuda farkl\u0131 zek\u00e2 t\u00fcrleri ve\nkapasitelerinin \u00e7e\u015fitlili\u011fi g\u00f6z ard\u0131 edilmeden \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc geli\u015fimleri\ndesteklenmelidir (Robinson, 2006).&nbsp;\nTuncer (1979) \u00f6zellikle bat\u0131da, e\u011fitim hayat\u0131na girmeden \u00f6nce s\u0131k\u0131\nkurallara ba\u011fl\u0131 yeti\u015ftirilen \u00e7ocu\u011fun, okulda bu bask\u0131dan kurtuldu\u011funu,\ns\u0131n\u0131flarda \u00f6zg\u00fcrce hareket etti\u011fini ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini rahat\u00e7a s\u00f6yleyebildi\u011fini,\nba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n desteklendi\u011fini belirtmektedir. Ancak\n\u00fclkemizde bu durumun tersten i\u015fledi\u011fini, k\u00fc\u00e7\u00fckken olabildi\u011fince \u00f6zg\u00fcr olan,\nhemen hemen her istedi\u011fi yap\u0131lan, her daim korunup g\u00f6zetilen \u00e7ocu\u011fun; okula\nba\u015flar ba\u015flamaz s\u0131k\u0131 denetime girdi\u011fini ve kurallarla bir anda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya\ngelince bu duruma ayak uydurmakta zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir. 2005 y\u0131l\u0131nda\nger\u00e7ekle\u015ftirilen de\u011fi\u015fiklik itibariyle \u201cyap\u0131land\u0131rmac\u0131 yakla\u015f\u0131m\u201d kabul edilmi\u015f\nolsa da e\u011fitimde ezbercilik anlay\u0131\u015f\u0131 \u2013k\u0131smen- ve yo\u011fun s\u0131nav programlar\u0131 devam\netmektedir. \u00c7ocuklar k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flardan itibaren not ve s\u0131nav kayg\u0131s\u0131 ile y\u00fcz y\u00fcze\ngelmekte ve bu durum okul terki, okuldan ka\u00e7ma ya da okulu sevmeme gibi\nolumsuzlara sebep olabilmektedir. <\/p>\n\n\n\n<p>\u0130statistiklere g\u00f6re \u00fclkemizdeki\nokulla\u015fma oranlar\u0131 her ge\u00e7en y\u0131l niceliksel anlamda art\u0131\u015f g\u00f6sterse de e\u011fitimin\nniteli\u011fi ve \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitime yakla\u015f\u0131mlar\u0131 tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k konulardand\u0131r. D\u00fcnya\nSa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn ara\u015ft\u0131rmas\u0131na g\u00f6re, \u201cokulumu \u00e7ok seviyorum\u201d diyenlerin oran\u0131\nara\u015ft\u0131rman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 di\u011fer 38 Avrupa ve Kuzey Amerika \u00fclkesine g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de\ndaha y\u00fcksek olsa da okula y\u00f6nelik memnuniyet di\u011fer \u00fclkelerdeki gibi ya\u015f\nb\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e azalmaktad\u0131r<a href=\"#_ftn9\"><sup>[9]<\/sup><\/a>.\nT\u00fcrkiye\u2019de 11 ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n y\u00fczde 75\u2019i okulu severken, 15\nya\u015f\u0131ndaki erkek \u00e7ocuklar aras\u0131nda okulu sevenlerin oran\u0131 sadece y\u00fczde 25\u2019tir.&nbsp;&nbsp; Ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019deki s\u0131navlar\u0131n\nfazlal\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve s\u0131navlara atfedilen \u00f6nemin \u00e7ocuklar\u0131n \u00fczerinde olduk\u00e7a olumsuz\netkilere yol a\u00e7abildi\u011fini ve \u00e7ocuklar \u00fczerinde bir bask\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya\nkoymaktad\u0131r. Yetersiz g\u00fcd\u00fclenme, a\u015f\u0131r\u0131\nyorulma, not kayg\u0131s\u0131, di\u011fer \u00e7ocuklar\u0131n olumsuz yakla\u015f\u0131mlar\u0131, a\u015f\u0131r\u0131\nk\u0131s\u0131tlamalar, \u00f6\u011frenme g\u00fc\u00e7l\u00fckleri, \u00f6\u011fretmen ve y\u00f6netici fakt\u00f6rleri de \u00e7ocuklar\u0131n\nokulu sevmemelerine hatta okuldan nefret etmelerine yol a\u00e7abilmektedir. K\u00fc\u00e7\u00fck\nya\u015flarda ba\u015flayabilen bu durum ileriki ya\u015flarda daha k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar\ndo\u011furabilece\u011fi i\u00e7in \u00f6zellikle anne babalar\u0131n okul ve \u00f6\u011fretmenlerle i\u015fbirli\u011fi\ni\u00e7inde bu konuyla ilgilenmesi gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>E\u011fitimin bireysel ve\ntoplumsal a\u00e7\u0131dan \u00f6neminin bilincinde olan d\u00fcnya \u00fclkeleri e\u011fitimde f\u0131rsat ve\ncinsiyet e\u015fitli\u011fi, okul \u00f6ncesi e\u011fitim, zorunlu e\u011fitim s\u00fcresinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve\ndezavantajl\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitimleri i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermektedirler. Bu ba\u011flamda\nyoksulluk, \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda olma, sokakta ya\u015fama, kimsesizlik ve korunmaya\nmuhta\u00e7 olma, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131, m\u00fclteci veya g\u00f6\u00e7men olma, su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenmi\u015flik, madde\nba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zel e\u011fitime ihtiya\u00e7 duyma gibi sebeplerden dolay\u0131 sa\u011fl\u0131k,\nbeslenme, bar\u0131nma, e\u011fitim gibi temel gereksinimlerini dahi kar\u015f\u0131lamakta\nzorlanan \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fimleri ve topluma kazand\u0131r\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in devletin resmi\nkurumlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra okul, yerel y\u00f6netim,&nbsp;\ng\u00f6n\u00fcll\u00fc kurulu\u015flar, \u00fcniversite ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n (STK)\ni\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde bulunmalar\u0131 gerekmektedir. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck, insan haklar\u0131, siyasal\nkat\u0131l\u0131m gibi farkl\u0131 alanlarda i\u015flevleri olan STK\u2019lar, T\u00fcrkiye\u2019de daha \u00e7ok\ne\u011fitim alan\u0131nda faaliyet g\u00f6stermektedir. T\u00fcrkiye\u2019nin kalabal\u0131k n\u00fcfusu,\ndezavantajl\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n durumu ve \u00f6zellikle e\u011fitim alan\u0131ndaki hizmetlerin e\u015fit\nda\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n zorlu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda; okuma-yazma kurslar\u0131\nd\u00fczenlemek, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitimini te\u015fvik etmek, burs ve okul malzemesi\nyard\u0131m\u0131nda bulunmak, fakir ve kimsesiz \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6\u011frenim masraflar\u0131n\u0131 gidermeye\nyard\u0131mc\u0131 olmak gibi \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bulunan sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n\nfaaliyetlerinin \u00f6nemi ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r (Eraslan, 2011). Bu do\u011frultuda \u00fclkemizde\ngeli\u015fmi\u015f di\u011fer \u00fclkelerde oldu\u011fu gibi sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n etkin olarak\ne\u011fitime katk\u0131 sunmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r ve kamunun e\u011fitim politika ve\nuygulamalar\u0131n\u0131 desteklemesini ve denetlemesini sa\u011flayacak bir zemin olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r\n(Eraslan ve Babada\u011f, 2015, s.138).<\/p>\n\n\n\n<p>Unutulmamas\u0131 gerekir ki e\u011fitimde\ne\u015fitlikten ziyade adaletin tesis edilmesi \u00e7ok daha do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m\nolacakt\u0131r. \u00dclkemizde do\u011fudan bat\u0131ya, kuzeyden g\u00fcneye e\u011fitimi etkileyen\nfakt\u00f6rler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, a\u00e7\u0131k bir sistem olan e\u011fitimin girdilerinin asla\ne\u015fit olamayaca\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla e\u011fitimin \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131n da bu sebeple farkl\u0131l\u0131klar\ng\u00f6sterece\u011fi g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. As\u0131l olan insanlar\u0131n refah huzur ve\nmutlulu\u011funun tesis edilmesi ve bunun gelecek nesillere aktar\u0131lmas\u0131 ise\nald\u0131klar\u0131 e\u011fitim sebebiyle insanlar\u0131 ya\u015famlar\u0131 boyunca mutlu k\u0131lacak adil bir\ne\u011fitim sisteminin olu\u015fturulmas\u0131 son derece \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>HAYATIMIZ E\u011e\u0130T\u0130M\nB\u0130L\u0130MLER\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" width=\"463\" height=\"253\" src=\"http:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4509\" srcset=\"https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-10.png 463w, https:\/\/www.mbirekul.com\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/image-10-300x164.png 300w\" sizes=\"(max-width: 463px) 100vw, 463px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Resim 7.<\/strong>&nbsp; Victor Hugo\u2019nun <em>\u201cBir okulun yap\u0131lmas\u0131, bir hapishanenin kapanmas\u0131 demektir<\/em>.\u201ds\u00f6z\u00fcnden hareketle Gonca Babada\u011f taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. <br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ar\u015f. G\u00f6r. Gonca BABADA\u011e<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>1989 Ankara do\u011fumlu Gonca\nBabada\u011f, Ankara Kalaba Anadolu Lisesi\u2019ni bitirdikten sonra, 2012 y\u0131l\u0131nda\nK\u0131r\u0131kkale \u00dcniversitesi E\u011fitim Fak\u00fcltesi\u2019nden derece ile mezun oldu. 2016\ny\u0131l\u0131nda Manisa Celal Bayar \u00dcniversitesi\u2019nde S\u0131n\u0131f \u00d6\u011fretmenli\u011fi alan\u0131nda y\u00fcksek\nlisans\u0131n\u0131 tamamlad\u0131. Anadolu \u00dcniversitesi E\u011fitim Fak\u00fcltesi\u2019nde S\u0131n\u0131f\n\u00d6\u011fretmenli\u011fi alan\u0131nda Doktora a\u015famas\u0131nda olan ve Ara\u015ft\u0131rma G\u00f6revlisi olarak\ng\u00f6rev yapan Babada\u011f, temel e\u011fitimin sorunlar\u0131, e\u011fitimin politik temelleri,\n\u00fclkelerin e\u011fitim sistemleri, de\u011ferler e\u011fitimi, \u00f6\u011fretmen nitelikleri, e\u011fitim\ny\u00f6netimi ve denetimi, k\u00fcreselle\u015fme ve sosyal medya, akademik sahtekarl\u0131k, \u00e7ocuk\nve e\u011fitim konular\u0131 ile ilgilenmektedir. K\u0131r\u0131kkale \u00dcniversitesi E\u011fitim Y\u00f6netimi\nve Denetimi alan\u0131nda Do\u00e7. Dr. Levent Eraslan\u2019\u0131n tez \u00f6\u011frencisidir. Nuh Babada\u011f\nile evlidir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Anadolu \u00dcniversitesi E\u011fitim Fak\u00fcltesi Temel E\u011fitim\nB\u00f6l\u00fcm\u00fc <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>0 222 335 05 80- 3431&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; e-mail: <\/em><a href=\"mailto:goncababadag@gmail.com\">goncababadag@gmail.com<\/a><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dr. Mehmet B\u0130REKUL<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Konya do\u011fumludur. \u0130lkokul, ortaokul ve liseyi Konya\u2019da\nbitirdi. Sel\u00e7uk \u00dcniversitesi E\u011fitim Fak\u00fcltesi \u0130ngilizce \u00d6\u011fretmenli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden\nmezun oldu. \u00c7e\u015fitli okullarda \u0130ngilizce \u00f6\u011fretmenli\u011fi, m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131,\nm\u00fcd\u00fcrl\u00fck, genel koordinat\u00f6rl\u00fck ve \u00fcst d\u00fczey e\u011fitim y\u00f6neticili\u011fi g\u00f6revlerinde\nbulundu. Okul m\u00fcd\u00fcrlerinin liderlik rollerinin e\u011fitim \u00f6\u011fretime etkisi tezi ile\ny\u00fcksek lisans\u0131n\u0131 ve okullarda yenilik y\u00f6netimi tezi ile doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131\ntamamlad\u0131. E\u011fitim bilimleri ve y\u00f6netimi konular\u0131nda ulusal ve uluslararas\u0131\nhakemli dergilerde hakemlik, makale ve di\u011fer akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam\netmektedir. Halen \u00f6zel bir kurumda \u00fcst d\u00fczey e\u011fitim y\u00f6neticisi olarak g\u00f6rev\nyapmaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>e-mail: <\/em><a href=\"mailto:mbirekul42@gmail.com\">mbirekul42@gmail.com<\/a><em> <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>web: <\/em><a href=\"http:\/\/www.mbirekul.com\">www.mbirekul.com<\/a><em>&nbsp; <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>09\/09\/2018<br>\n<\/p>\n\n\n\n<p><strong>KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Acar, H. (2010). <em>Sokakta Ya\u015fayan\nve\/veya \u00c7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan \u00c7ocuklara Y\u00f6nelik Hizmet Modelinin ve \u0130l Eylem Planlar\u0131n\u0131n\nDe\u011ferlendirilmesi Raporu<\/em> (Birinci Bask\u0131). SH\u00c7EK Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve UNICEF,\nAnkara.<\/p>\n\n\n\n<p>Ada, S. ve Baysal,\nZ. N. (2013). <em>E\u011fitim Yap\u0131lar\u0131 ve Y\u00f6netimleri A\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00c7e\u015fitli \u00dclkelere Bir\nBak\u0131\u015f <\/em>(\u0130kinci Bask\u0131)<em>. <\/em>Ankara:\nPegem Akademi.<\/p>\n\n\n\n<p>Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl\u0131\u011f\u0131 (ASPB)\n(2013). Ulusal \u00c7ocuk Haklar\u0131 Strateji Belgesi ve Eylem Plan\u0131-2013-2017. <\/p>\n\n\n\n<p>Aile ve Sosyal Politikalar Bakanl\u0131\u011f\u0131 (ASPB)\n(2017). T\u00fcrkiye\u2019de \u00c7ocuklara Y\u00f6nelik Koruyucu ve \u00d6nleyici Politikalar\u0131\nDe\u011ferlendirme \u00c7al\u0131\u015ftay\u0131 Raporu. <\/p>\n\n\n\n<p>Alt\u0131nta\u015f, S. ve G\u00f6rgen, \u0130. (2014). T\u00fcrkiye \u0130le G\u00fcney Kore\u2019nin Matematik\n\u00d6\u011fretim Programlar\u0131n\u0131n Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Olarak \u0130ncelenmesi<em>.<\/em> <em>Nwsa-Education Sciences.<\/em><em> <\/em><em>1C0614, <\/em>9 (2) ,191-216. <\/p>\n\n\n\n<p>An\u011f, T. (2006). <em>Felsefe, E\u011fitim,\nTarih ve \u0130nsan \u00dczerine D\u00fc\u015f\u00fcnceler<\/em>. \u0130stanbul: Toroslu Kitapl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Arslan, M. ve Eraslan, L. (2003). Yeni E\u011fitim Paradigmas\u0131 ve T\u00fcrk E\u011fitim\nSisteminde D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Gereklili\u011fi. <em>Milli\nE\u011fitim Dergisi, 160.<\/em> <\/p>\n\n\n\n<p>Ataman, H. (2008). <em>E\u011fitim Hakk\u0131 ve\n\u0130nsan Haklar\u0131 E\u011fitimi<\/em> (Birinci Bask\u0131). \u0130zmir:&nbsp; \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcndemi Derne\u011fi. <\/p>\n\n\n\n<p>Av\u015far Kurnaz, \u015e. (2007). \u00c7ocuk\nYoksullu\u011fu. <em>Aile ve Toplu<\/em>m, 3 (12),\n47-55.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayd\u0131n, M. Z. ve Akyol G\u00fcrler, \u015e. (2014). <em>Okulda\nDe\u011ferler E\u011fitimi Y\u00f6ntemler, Teknikler, Kaynaklar.<\/em> Ankara: Nobel Akademik\nYay\u0131nc\u0131l\u0131k<strong><em>. <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Balc\u0131, A. E. (2009). <em>Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 E\u011fitim\nSistemleri<\/em>. Ankara: Pegem Akademi.<\/p>\n\n\n\n<p>Beleli, \u00d6. (2013). <em>Mevsimlik Tar\u0131m \u0130\u015f\u00e7ili\u011fi ve \u00c7ocuklar: Sorun Analizi ve Politika\n\u00d6nerileri<\/em> (\u0130kinci Bask\u0131). Kalk\u0131nma At\u00f6lyesi, Ankara.<\/p>\n\n\n\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (1994).<em> T.C. Resmi Gazete<\/em>, 22138, 11 Aral\u0131k 1994. <\/p>\n\n\n\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler Ekonomik, Sosyal ve\nK\u00fclt\u00fcrel Haklar Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi. (1976<em>) T.C. Resmi Gazete<\/em>,\n25196, 11 A\u011fustos 2003.<\/p>\n\n\n\n<p>Engelli\nKi\u015filerin Haklar\u0131na Dair Bildirge (1975). <em>Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu,<\/em>\n3447. Eri\u015fim adresi: <a href=\"http:\/\/insanca.kadikoy.bel.tr\/bmozurlu%20haklarbildiri.html\">http:\/\/insanca.kadikoy.bel.tr\/bmozurlu\nhaklarbildiri.html<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Can, Y. (2013).Sosyal Hizmetler ve Yoksulluk, \u00d6zel \u0130htisas Komisyonu\nRaporu. Trakya Kalk\u0131nma Ajans\u0131. Eri\u015fim adresi: <a href=\"http:\/\/www.trakya2023.com\/uploads\/%20docs\/%2028062013Yed095.pdf\">http:\/\/www.trakya2023.com\/uploads\/\ndocs\/ 28062013Yed095.pdf<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ocuk Koruma Kanunu (2005). <em>T.C. <\/em><em>&nbsp;Resmi Gazete,<\/em> &nbsp;25876, 15 Temmuz 2005.<\/p>\n\n\n\n<p>Demirel S. (2014). T\u00fcrkiye&#8217;de Ge\u00e7ici Koruma Stat\u00fcs\u00fcyle Bulunan Suriye\nVatanda\u015flar\u0131na Y\u00f6nelik Harcamalar\u0131n G\u00fcvenlik Ekonomisi A\u00e7\u0131s\u0131ndan\nDe\u011ferlendirilmesi. <em>\u00c7ank\u0131r\u0131 Karatekin \u00dcniversitesi&nbsp;Uluslararas\u0131\nAvrasya Strateji Dergisi, 4 (1), 95-128. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dill, J. S. (2007). Durkheim and Dewey and the Challenge of Contemporary\nMoral Education, <em>Journal of Moral\nEducation,<\/em> <em>36 <\/em>(2).<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fan, \u0130. (2004). <em>Vatanda\u015fl\u0131k\nDemokrasi ve \u0130nsan Haklar\u0131<\/em>. Ankara: Pegem A Yay\u0131nc\u0131l\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fan, \u0130. (2007). <em>Sosyoloji Kavramlar ve\nSorunlar<\/em> (Yedinci Bask\u0131). Ankara: Pegem A Yay\u0131nc\u0131l\u0131k.<\/p>\n\n\n\n<p>Durmu\u015f\u00e7elebi, M. ve Bilgili, A. (2014). Yeni\n(12 Y\u0131ll\u0131k) E\u011fitim Sistemi, Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Sorunlar ve D\u00fcnyadaki Uygulamalardan\nBaz\u0131lar\u0131n\u0131n \u0130ncelenmesi. <em>Turkish Studies, 9<\/em> (2), 603-621. <\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, 2009-2010 Avrupa\u2019da Okul\n\u00c7ocuklar\u0131n\u0131n Sa\u011fl\u0131k Davran\u0131\u015flar\u0131 (HBSC) Eri\u015fim adresi: <a href=\"http:\/\/www.hbsc.org\/publications\/international\">http:\/\/www.hbsc.org\/publications\/international<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ekinci, A. ve \u00d6ter, \u00d6. M. (2010). <em>Finlandiya\u2019da\nE\u011fitim ve \u00d6\u011fretmen Yeti\u015ftirme Sistemi<\/em>(\u00c7al\u0131\u015fma Ziyareti Raporu 10-12\nKas\u0131m 2010). Eri\u015fim adresi: http:\/\/duabpo\n.dicle.edu.tr\/oygem\/dosya\/Finlandiya_Raporu.pdf <\/p>\n\n\n\n<p>Eraslan, L. (2011).<em> Sivil Toplum ve E\u011fitim\n(ESTK) (Birinci Bask\u0131). <\/em>Ankara: Maya Akademi.<\/p>\n\n\n\n<p>Eraslan, L. ve Babada\u011f, G. (2015). E\u011fitimin\nPolitik Temelleri. Mustafa Metin ve Tufan Ayta\u00e7 (Ed.), <em>E\u011fitim Bilimine Giri\u015f<\/em>\n(i\u00e7inde 121-140). Ankara: Pegem Akademi. <\/p>\n\n\n\n<p>Erdo\u011fan, \u0130. (2012). Uluslararas\u0131 Hukukun Temel Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Normlar\u0131\nBa\u011flam\u0131nda Avrupa \u0130dar\u0130 Al\u0131koyma Normlar\u0131 ve Uygulamalar\u0131. <em>\u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, <\/em>70 (2), 21-50.<\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7ici Koruma Y\u00f6netmeli\u011fi (22.10.2014 tarihli ve 29153 say\u0131l\u0131 Resmi\nGazete\u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015f hali)<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6\u00e7en Kabaran, G. ve G\u00f6rgen, \u0130. (2016). G\u00fcney Kore, Hong Kong, Singapur\nve T\u00fcrkiye\u2019deki \u00d6\u011fretmen Yeti\u015ftirme Sistemlerinin Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Olarak\n\u0130ncelenmesi. <em>Bart\u0131n \u00dcniversitesi E\u011fitim\nFak\u00fcltesi Dergisi,<\/em> <em>5<\/em> (2), 478\n-495.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6z\u00fckara, C. (2016). Su\u00e7a \u0130tilen \u00c7ocuklarda Toplumsal ve Psikolojik\nDestek \u00c7ok \u00d6nemli. Eri\u015fim adresi: <a href=\"https:\/\/hapistecocuk.wordpress.com\/2016\/03\/30\/%20suca-itilen-cocuklarda-toplumsal-ve-psikolojik-destek-cok-onemli\/\">https:\/\/hapistecocuk.wordpress.com\/2016\/03\/30\/\nsuca-itilen-cocuklarda-toplumsal-ve-psikolojik-destek-cok-onemli\/<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcnd\u00fcz Kalan, \u00d6. (2010). Medya Okuryazarl\u0131\u011f\u0131\nve Okul \u00d6ncesi \u00c7ocuk: Ebeveynlerin Medya Okuryazarl\u0131\u011f\u0131 Bilinci \u00dczerine Bir\nAra\u015ft\u0131rma. <em>\u0130leti\u015fim Fak\u00fcltesi Dergisi<\/em>,\n39, 59-73.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcn\u00f6z, M. (2007). <em>T\u00fcrkiye\u2019de \u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011fi\nSorunu ve \u00c7\u00f6z\u00fcm \u00d6nerileri<\/em> (Uzmanl\u0131k Tezi). \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik\nBakanl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye \u0130\u015f Kurumu Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Ankara.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi (1948). <em>Birle\u015fmi\u015f\nMilletler Genel Kurulu<\/em>,&nbsp; 217 A(III),\n10 Aral\u0131k 1948. <\/p>\n\n\n\n<p>Karaman, B. ve \u00d6z\u00e7al\u0131k M. (2007).\nT\u00fcrkiye\u2019de Gelir Da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 E\u015fitsizli\u011finin Bir Sonucu: \u00c7ocuk \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc.<em> Celal\nBayar \u00dcniversitesi <\/em><em>\u0130.\u0130.B.F. Y\u00f6net<\/em>i<em>m ve Ekonom<\/em>i, 14(1), 26-41.<\/p>\n\n\n\n<p>Kartal, &nbsp;B. ve Ba\u015f\u00e7\u0131, E. (2014) T\u00fcrkiye\u2019ye Y\u00f6nelik M\u00fclteci ve\nS\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 Hareketleri. <em>CB\u00dc Sosyal Bilimler Dergisi, 12 <\/em>(2), 276-299.<\/p>\n\n\n\n<p>Kavi, E. (2010). \u00c7ocuk \u0130stihdam\u0131 A\u00e7\u0131s\u0131ndan Sosyal Sorumluluk Standard\u0131.\n\u0130stanbul \u00dcniversitesi Elektronik Dergi Sistemi. <\/p>\n\n\n\n<p>Kaya, N. G. (2013).\u00dcst\u00fcn\nYetenekli \u00d6\u011frencilerin E\u011fitimi ve B\u0130LSEM\u2019ler. <em>Erzincan \u00dcniversitesi E\u011fitim\nFak\u00fcltesi Dergisi, 15 <\/em>(1),115-122.<\/p>\n\n\n\n<p>Kamer, V. K. (2013). \u00c7ocuklar\u0131n Su\u00e7a\nS\u00fcr\u00fcklenmesine Neden Olan Fakt\u00f6rler ile \u0130lgili Sosyolojik Teoriler. <em>T\u00fcrkiye\nAdalet Akademisi Dergisi<\/em>,<em> 4<\/em> (12), 419-438.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131rcaali-\u0130ftar, G. (1998). \u00d6zel Gereksinimli\nBireyler ve \u00d6zel E\u011fitim. S\u00fcleyman Eripek (Ed.) <em>\u00d6zel E\u011fitim <\/em>(i\u00e7inde 3-15).\nEski\u015fehir: Anadolu \u00dcniversitesi Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Korunmaya Muhta\u00e7 \u00c7ocuklar Hakk\u0131nda Kanun.(1949). <em>T.C. Resmi Gazete<\/em>, 7217, 23 May\u0131s 1949.<\/p>\n\n\n\n<p>Kulaks\u0131z, Y. (2014) Yoksulluk Ba\u011flam\u0131nda \u00c7ocuk \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc. <em>\u00c7SGB \u00c7al\u0131\u015fma D\u00fcnyas\u0131 Dergisi, 2<\/em> (3),\n91-111. <\/p>\n\n\n\n<p>Kuzgun, Y. (2014) <em>\u0130lk\u00f6\u011fretimde\nRehberlik<\/em> (7. Bas\u0131m). Ankara: Nobel Akademi. <\/p>\n\n\n\n<p>Levent, F. ve Yaz\u0131c\u0131, E. (2014). Singapur E\u011fitim Sisteminin Ba\u015far\u0131s\u0131na\nEtki Eden Fakt\u00f6rlerin \u0130ncelenmesi. <em>E\u011fitim\nBilimleri Dergisi, 39<\/em>, 121-143.<\/p>\n\n\n\n<p>Lindberg (Ahio\u011flu) N. (2013). K\u00fcreselle\u015fen D\u00fcnyada ve\nT\u00fcrkiye\u2019de \u00c7ocuklu\u011fun Durumu. <em>Kastamonu E\u011fitim Dergisi,<\/em> <em>21 <\/em>(1), 1-10.<\/p>\n\n\n\n<p>Maya, \u0130. (2013).\nPISA Sonu\u00e7lar\u0131 A\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00dclkelerin\nE\u011fitimli Olmayan N\u00fcfus Yap\u0131s\u0131n\u0131n Analizi: Uluslararas\u0131 Bir Perspektif. <em>Turkish Studies,<\/em> <em>8<\/em> (8), 911-927.<\/p>\n\n\n\n<p>Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 (MEB) (2013). PISA 2012 Ulusal \u00d6n Raporu. <\/p>\n\n\n\n<p>MEB Mesleki ve Teknik E\u011fitim Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc. Eri\u015fim\nadresi: <a href=\"http:\/\/urn.meb.gov.tr\">http:\/\/urn.meb.gov.tr<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p>Milli E\u011fitim Temel Kanunu (2012). <em>T.C.\nResmi Gazete, <\/em>27284, 10 Temmuz 2009.<\/p>\n\n\n\n<p>Okutan, M. (2003). Okul M\u00fcd\u00fcrlerinin \u0130dari Davran\u0131\u015flar\u0131,<em> Milli E\u011fitim Dergisi<\/em>, <em>157<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zalp, G. (2015, 1 Eyl\u00fcl). Utan\u00e7 duvar\u0131 AB\u2019yi\nbirbirine d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Eri\u015fim adresi: <a href=\"http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/dunya\/29955853.asp\">http:\/\/www.hurriyet.com.tr\/dunya\/29955853.asp<\/a><strong>\n<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zel E\u011fitim Hizmetleri Y\u00f6netmeli\u011fi (2006). <em>T. C. Resmi Gazete,<\/em> 26184, 31 May\u0131s 2006\n<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zkan, H. H. (2006). Pop\u00fcler K\u00fclt\u00fcr ve E\u011fitim. <em>Kastamonu E\u011fitim Dergisi,<\/em> <em>14<\/em>\n(1), 29-38.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.ted.com\/talks\/ken_robinson_says_schools_kill_creativity?language=tr\">Robinson, K. (2006). Okullar\nYarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00d6ld\u00fcr\u00fcyor. <\/a>Eri\u015fim adresi: http:\/\/www. ted.com\/talks\/kenrobinsonsaysschoolskillcreativity\/transcript?language=tr&nbsp;&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p>Sar\u0131ba\u015f, S. ve Babada\u011f, G. (2015) Temel\nE\u011fitimin Temel Sorunlar\u0131.&nbsp; <em>Anadolu\nE\u011fitim Liderli\u011fi ve \u00d6\u011fretim Dergisi, 3 <\/em>(1), 18-34. <\/p>\n\n\n\n<p>Seydi, A. R. (2014).\nT\u00fcrkiye\u2019nin Suriyeli S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n E\u011fitim Sorununun \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcne Y\u00f6nelik \u0130zledi\u011fi\nPolitikalar. <em>S\u00fcleyman Demirel \u00dcniversitesi\nFen Edebiyat Fak\u00fcltesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31<\/em>, 267-305.<\/p>\n\n\n\n<p>Sezgin, M. F. (2008). <em>T\u00fcrk ve \u00c7in\nE\u011fitim ve \u00d6\u011fretim Sistemleri \u00dczerine Bir Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma, <\/em>Y\u00fcksek Lisans Tezi,\nAnkara \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc, Ankara.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eenocak, H. (2006). Korunmaya Muhta\u00e7 \u00c7ocuklara Sa\u011flanan Bak\u0131m Y\u00f6ntemleri.\n<em>Sosyal Siyaset Konferanslar\u0131 Dergisi, 51<\/em>,\n178-228. <\/p>\n\n\n\n<p>Sosyal Hizmetler ve \u00c7ocuk Esirgeme Kurumu\nKanunu (1983). <em>T.C. Resmi Gazete,<\/em> 18059, 27 May\u0131s 1983.<\/p>\n\n\n\n<p>Tanr\u0131verdi, B. ve Apak, \u00d6. (2010). T\u00fcrkiye,\nFinlandiya ve \u0130rlanda \u0130lk\u00f6\u011fretim Programlar\u0131n\u0131n Medya Okur-Yazarl\u0131\u011f\u0131 E\u011fitimi\nA\u00e7\u0131s\u0131ndan Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131. <em>Kuram ve\nUygulamada E\u011fitim Bilimleri,<\/em> <em>2,<\/em>\n1153-1213.<\/p>\n\n\n\n<p>TEDMEM\n(2018). 2017 E\u011fitim De\u011ferlendirme Raporu. T\u00fcrk E\u011fitim Derne\u011fi (TED), Ankara.<\/p>\n\n\n\n<p>Tor, H. (2010). T\u00fcrkiye\u2019de\n\u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011finin Boyutlar\u0131. <em>Zeitschrift\nf\u00fcr die Welt der T\u00fcrken Journal of World of Turks, 2<\/em> (2), 25-42.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f6sten, R. ve Ekinci, \u0130. (2012). Japonya\nE\u011fitim Sisteminde Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim. <em>The Journal of Academic Social Science\nStudies,<\/em> <em>5<\/em> (8), 1185-1196.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuncer, O. (1979). <em>\u00c7ocuk, Aile ve\n\u00c7evresi.<\/em> \u00c7ocuk ve E\u011fitim. Ankara: TED Yay\u0131nlar\u0131. Eri\u015fim adresi: <a href=\"http:\/\/www.ted.org.tr\/pdf\/tedcocukveegitimocr.pdf\">http:\/\/www.ted.org.tr\/pdf\/tedcocukveegitimocr.pdf<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) (2013). 06-15 Ya\u015f Grubu \u00c7ocuklarda Bili\u015fim\nTeknolojileri Kullan\u0131m\u0131 ve Medya. Eri\u015fim\nadresi: <a href=\"http:\/\/www.tuik.gov.tr\">www.tuik.gov.tr<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) (2017).\nG\u00fcvenlik Birimine Gelen veya Getirilen \u00c7ocuklar. Eri\u015fim adresi:<a href=\"http:\/\/www.tuik.gov.tr\/PreHaberBultenleri.do?id%20=27609\">http:\/\/www.tuik.gov.tr\/PreHaberBultenleri.do?id\n=27609<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) (2012). \u00c7ocuk \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc Anketi Sonu\u00e7lar\u0131. Eri\u015fim adresi: <a href=\"http:\/\/www.tuik.gov.tr\/PreHaberBultenleri.do?id=13659\">http:\/\/www.tuik.gov.tr\/PreHaberBultenleri.do?id=13659<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi (TBMM) (2004). 74\u00fcnc\u00fc Birle\u015fim. <em>Tutanak Dergisi<\/em>, 47. Cilt, 22. D\u00f6nem, 2.\nYasama Y\u0131l\u0131. Eri\u015fim adresi: <a href=\"https:\/\/www.tbmm.gov.tr\/%20tutanaklar\/TUTANAK\/TBMM\/d22\/c047\/tbmm22047074.pdf\">https:\/\/www.tbmm.gov.tr\/ tutanaklar\/TUTANAK\/TBMM\/d22\/c047\/tbmm22047074.pdf<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi (TBMM). \u0130nsan Haklar\u0131n\u0131 \u0130nceleme Komisyonu (2008).\nT\u00fcrkiye\u2019de\nBulunan M\u00fclteciler, S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar ve Yasa D\u0131\u015f\u0131 G\u00f6\u00e7menlerin Sorunlar\u0131n\u0131 \u0130nceleme\nRaporu. Eri\u015fim adresi: <a href=\"https:\/\/www.tbmm.gov.tr\/komisyon\/insan%20haklari\/belge\/gocmenraporu.pdf\">https:\/\/www.tbmm.gov.tr\/komisyon\/insan\nhaklari\/belge\/gocmenraporu.pdf<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131 (1982). <em>T.C.&nbsp; Resm\u00ee Gazete<\/em>, 17863, 9 Kas\u0131m 1982.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrk Meden\u00ee Kanunu. (2001).<em>T.C.\nResmi Gazete,<\/em> 24607, 8 Aral\u0131k 2001.<\/p>\n\n\n\n<p>Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fc (ILO). K\u00f6t\u00fc \u015eartlardaki \u00c7ocuk \u0130\u015f\u00e7ili\u011finin\nYasaklanmas\u0131 ve Ortadan Kald\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0130li\u015fkin Acil \u00d6nlemler S\u00f6zle\u015fmesi.\n(1999). T.C. <em>Resmi Gazete,<\/em> 24445, 27\nHaziran 2001. <\/p>\n\n\n\n<p>Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fc (2004). K\u00fcresel Ekonomide G\u00f6\u00e7men \u0130\u015f\u00e7ilere\nAdil Muamele.<\/p>\n\n\n\n<p>UNICEF (2004). <em>The State of the World\u2019s Children 2005 Chilhoodd Under\nThreat<\/em>. New York. Eri\u015fim adresi: &nbsp;<a href=\"http:\/\/www.unicef.org\/turkey\/pdf\/dcd05.pdf\">http:\/\/www.unicef.org\/turkey\/pdf\/dcd05.pdf<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p>UNICEF (2010). T\u00fcrkiye\u2019de \u00c7ocuklar\u0131n Durumu Raporu 2011. Eri\u015fim adresi: http:\/\/\nwww.unicef.org.tr\/files\/bilgimerkezi\/doc\/sitan-tur-2011.pdf <\/p>\n\n\n\n<p>UNICEF (2012). All Children in Scholl By 2015, Okul D\u0131\u015f\u0131ndaki \u00c7ocuklar\nK\u00fcresel Giri\u015fimi, T\u00fcrkiye \u00dclke Raporu.<\/p>\n\n\n\n<p>Yal\u00e7\u0131n, H. (2013). Anne-\u00c7ocuk \u0130leti\u015fimi E\u011fitiminin Etkileri. <em>SD\u00dc Fen Edebiyat Fak\u00fcltesi Sosyal Bilimler\nDergisi, 28,<\/em> 179-194. <\/p>\n\n\n\n<p>Yayla, A. (2005). E\u011fitim Kavram\u0131n\u0131n Etik A\u00e7\u0131dan Analizi. <em>Y\u00fcz\u00fcnc\u00fc Y\u0131l \u00dcniversitesi E\u011fitim Fak\u00fcltesi\nDergisi, 2<\/em> (1).<br><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a>\n<a href=\"http:\/\/urn.meb.gov.tr\/\">http:\/\/urn.meb.gov.tr\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a>T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (2013). 06-15 Ya\u015f Grubu\n\u00c7ocuklarda Bili\u015fim Teknolojileri Kullan\u0131m\u0131 ve Medya. <a href=\"http:\/\/www.tuik.gov.tr\/PreHaberBultenleri.do?id=15866\">http:\/\/www.tuik.gov.tr\/PreHaberBultenleri.do?id=15866<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> T\u00dc\u0130K \u00c7ocuk \u0130\u015fg\u00fcc\u00fc Anketi Sonu\u00e7lar\u0131, 2012. <a href=\"http:\/\/www.tuik.gov.tr\/PreHaberBultenleri.do?id=13659\">http:\/\/www.tuik.gov.tr\/PreHaberBultenleri.do?id=13659<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref4\">[4]<\/a> T\u00fcrkiye\u2019de\nBulunan M\u00fclteciler, S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar ve Yasa D\u0131\u015f\u0131 G\u00f6\u00e7menlerin Sorunlar\u0131n\u0131 \u0130nceleme\nRaporu, (2008). (M\u00fcltecilerin Hukuki Durumuna Dair Cenevre S\u00f6zle\u015fmesi, Birle\u015fmi\u015f\nMilletler Genel Kurulu&#8217;nun 14 Aral\u0131k 1950 tarih ve 429 say\u0131l\u0131 Karar\u0131yla\ntoplanan Konferansta kabul edilmi\u015f, 28 Temmuz 1951 tarihinde Cenevre&#8217;de\nimzalanm\u0131\u015f ve 22 Nisan 1954 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir.)<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref5\">[5]<\/a> 2003 y\u0131l\u0131nda\nkabul edilen \u00dcye Devletlerde S\u0131\u011f\u0131nma Talebinde Bulunanlar\u0131n Kabul\u00fcnde Minimum\nStandartlar\u0131 D\u00fczenlemek \u00dczere AB Konseyi Direktifi (2. madde) \u201cidari al\u0131koyma kavram\u0131n\u0131, s\u0131\u011f\u0131nma talebinde\nbulunanlar\u0131n bir \u00fcye devlet taraf\u0131ndan hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan\nbelirli bir yerde tutulmas\u0131d\u0131r\u201d \u015feklinde tarif etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref6\">[6]<\/a> T\u00fcrkiye\u2019nin uygulad\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7ici koruma politikas\u0131n\u0131n temel unsurlar\u0131n\u0131 \u201ca\u00e7\u0131k s\u0131n\u0131r politikas\u0131\u201d, \u201czorla geri\ng\u00f6ndermeme\u201d, \u201cT\u00fcrkiye\u2019deki kalma s\u00fcresinde k\u0131s\u0131tlama yapmama\u201d, \u201ckamplarda\ninsani yard\u0131m sa\u011flanmas\u0131\u201d \u015feklinde ifade etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref7\">[7]<\/a>T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu\n(2017). G\u00fcvenlik Birimine Gelen veya Getirilen \u00c7ocuklar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttp:\/\/www.tuik.gov.tr\/PreHaberBultenleri.do?id=27609\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref8\">[8]<\/a>Cansu G\u00f6z\u00fckara. Su\u00e7a \u0130tilen\n\u00c7ocuklarda Toplumsal ve Psikolojik Destek \u00c7ok \u00d6nemli. (29.03.2016&nbsp;) <a href=\"https:\/\/hapistecocuk.wordpress.com\/2016\/03\/30\/suca-itilen-cocuklarda-toplumsal-ve-psikolojik-destek-cok-onemli\/\">https:\/\/hapistecocuk.wordpress.com\/2016\/03\/30\/suca-itilen-cocuklarda-toplumsal-ve-psikolojik-destek-cok-onemli\/<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref9\">[9]<\/a> D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, 2009-2010 Avrupa\u2019da Okul\n\u00c7ocuklar\u0131n\u0131n Sa\u011fl\u0131k Davran\u0131\u015flar\u0131 (HBSC) <a href=\"http:\/\/unicef.org.tr\/sayfa.aspx?id=43\">http:\/\/unicef.org.tr\/sayfa.aspx?id=43<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n ","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7OCUK VE E\u011e\u0130T\u0130M E\u011fitim Zorunlu E\u011fitim; Temel E\u011fitim (\u0130lkokul, Ortaokul) ve Orta\u00f6\u011fretim \u00c7ocuk Kavram\u0131 ve Temel E\u011fitimin \u00d6nemi Temel E\u011fitime Etki Eden Fakt\u00f6rler Aile Okul ve \u00d6\u011fretmen Sosyal \u00c7evre K\u00fcreselle\u015fme Ara\u00e7lar\u0131 ve Sosyal Medya Dezavantajl\u0131 \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi Yoksul \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi \u0130\u015f\u00e7i \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi Sokak \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n E\u011fitimi S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131, M\u00fclteci ve G\u00f6\u00e7men \u00c7ocuklar\u0131n E\u011fitimi Korunmaya Muhta\u00e7 ve&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4492,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[50,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4483"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4483"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4483\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4711,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4483\/revisions\/4711"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4492"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mbirekul.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}